Ο ΤΑΦΟΣ ΤΗΣ ΑΜΦΙΠΟΛΗΣ-"ΑΝ ΣΩΖΟΤΑΝ Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ ΙΣΩΣ ΝΑ ΕΙΧΑΜΕ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΗΓΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΝΗΜΕΙΟ"

Ένα πολύ ενδιαφέρον κείμενο από τον "Εμπεδότιμο":

Σήμερα , 29/11/2014, σε μια "χλωμή" και "απογοητευτική" (όπως παρουσιάστηκε από τα ΜΜΕ,  παρουσίαση η ανασκαφική ομάδα παρουσίασε τα πεπραγμένα της ανασκαφής στον Τύμβο Καστά.

Εκ πρώτης όψεως φαίνεται ότι δεν παρέσχε κανένα νέο στοιχείο, αντίθετα απογοήτευσε όσους περίμεναν κάτι συγκλονιστικό.  Είναι όμως πράγματι έτσι τα πράγματα ;

Η πολύ καλή φίλη και αρχαιολόγος Φωτεινή Αναστασοπούλου κατόρθωσε να παρευρεθεί στην σημερινή παρουσίαση και να καταγράψει υπό τύπον πρακτικών όσα  διημείφθησαν 

 σήμερα και μου τα έστειλε για να τα αναρτήσω.

Παραθέτω το συνοδευτικό κείμενο που μου έστειλε και τα πρακτικά από τα οποία αντλούνται πολύ σημαντικά στοιχεία που μπορεί κάποιος να παρατηρήσει μόνο αν διαβάσει "ανάμεσα στις λέξεις" που ειπώθησαν.

Θέλω να ευχαριστήσω την Φωτεινή και να την συγχαρώ για τον κόπο της αλλά και την επαγγελματική της ευσυνειδησία που ουσιαστικά "έβαλε τα γυαλιά" στα δήθεν ρεπορτάζ των διαφόρων ΜΜΕ που παρακολούθησαν την παρουσίαση.

Σε γενικές γραμμές η κατάσταση όπως κατεγράφη ήταν η εξής :

-Το μνημείο κατασκευαστηκε για έναν  αφηρωισμένο νεκρό, ήταν ελεγχόμενα επισκέψιμο και στους Ρωμαϊκούς χρόνους εσφραγίσθηκε με την επιχωμάτωση που συναντήσαμε η οποία αποκλείεται να ήταν φυσική.

- Κατά την διάρκεια που ήταν επισκέψιμο εσυλήθη (?)

-  Δεν ευρέθησαν καθόλου κτερίσματα στον ταφικό θάλαμο που όμως δεν αποκλείεται να υπάρχουν σε κάποιο άλλο σημείο του τύμβου!

- Αν σωζόταν η βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας ίσως να είχαμε γραπτές πηγές για το μνημείο.

- Οι τρύπες στους διαφραγματικούς τοίχους ήταν εσκεμμένες για να γίνει η επιχωμάτωση 

Εδώ δημιουργούνται αρκετά ερωτήματα, τα βασικότερα των οποίων είναι τα εξής :

- Γιατί οι Ρωμαίοι να είχαν τόσο ζήλο να σφραγίσουν ένα μνημείο το οποίο μάλιστα δεν ήταν ρωμαϊκό και μάλιστα ήταν συλημένο ;

- Γιατί αν σωζόταν η βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας ίσως να είχαμε γραπτές πηγές για το μνημείο; Εχει καμία σχέση με την Αλεξάνδρεια το μνημείο αυτό το οποίο και θα ερμήνευε την ανάγκη καταγραφής του ;

 - Γιατί δεν υπάρχει καταγραφή από τους Ρωμαίους αυτού του μνημείου και μάλιστα για την επιχωμάτωση του που ήταν αρκετά επιμελημένη και δαπανηρή, ενώ γνωρίζουμε ότι κατέγραφαν το οτιδήποτε ;

Αυτά τα ερωτήματα μας αναγκάζουν πλέον  να εστιάσουμε την προσοχή μας στην Ρωμαϊκή περίοδο. Κάνοντας αυτό παρατηρούμε τα εξής :

- Ο τελευταίος αυτοκράτωρ ο οποίος είδε τον Αλέξανδρο ήταν ο Καρακάλλας και ο Σεπτίμιος Σεβήρος ήταν αυτός που σφράγισε τον τάφο ώστε να μην τον επισκεφτεί ξανά κανείς.

Αυτό εκ πρώτης όψεως δεν δημιουργεί κανένα πρόβλημα, όμως αν προσέξουμε ότι ο Σεβήρος ήταν ο πατέρας του Καρακάλλα τότε προκύπτει ένα παράδοξο. Πως ο Καρακάλλας επισκέφτηκε τον τάφο του Αλεξάνδρου ενώ τον είχε σφραγίσει ο πατέρας του και πως κανείς μετά από αυτόν δεν είδε πλέον τον Αλέξανδρο;

Η αποδιδόμενη στον Ιωάννη τον Χρυσόστομο της ρήσης "Που είναι το σήμα Αλεξάνδρου, δείξον μοι" μήπως υπονοεί ότι το σώμα του Αλεξάνδρου δεν ήταν πλέον στην Αλεξάνδρεια και όχι αυτό που κοινώς του αποδίδεται, ότι εχάθη τότε πλέον η μνήμη  του Αλεξάνδρου ;

Ο Καρακάλλας είναι γνωστός για την λατρεία που έτρεφε για τον Αλέξανδρο.

"Οι ιστορικοί συμφωνούν ότι το κύριο –αν όχι μοναδικό– αίτιο για την εκστρατεία του Καρακάλλα εναντίον των Πάρθων πήγαζε από τον απεριόριστο και μάλλον νοσηρό θαυμασμό του για τον Μέγα Αλέξανδρο και όχι από κάποια ιδιαίτερη στρατηγική ανάγκη της εποχής. Άλλωστε η επιθυμία του αυτοκράτορα να μιμηθεί το Μακεδόνα βασιλιά και τα επιτεύγματά του φαίνεται να καθόρισε γενικότερα την όλη πολιτική του"

 Μάλιστα στον στρατό του υπηρετούσαν και 16.000 Μακεδόνες.

 ( http://www2.egeonet.gr/aigaio/forms/fLemmaBodyExtended.aspx?lemmaID=6823)  

[Αξιοσημείωτο είναι ότι τα περί Αμφίπολης, Καρακάλλα και πιθανής σχέσης του με την σορό του Αλεξάνδρου είχαν συζητηθεί σε ανύποπτο χρόνο στο ιστολόγιο από τους χρήστες virgi, Νιόβη, Εφη, Ιωάννα, Διονυσία και Κική.] 

Ετσι λοιπόν διαμορφώνεται μια άλλη πραγματικότητα που μπορούμε να υποθέσουμε, η οποία είναι η εξής :

Ο Σεπτίμιος Σεβήρος σφραγίζει τον τάφο του Αλεξάνδρου στην Αλεξάνδρεια διότι η σορός του Αλεξάνδρου μεταφέρεται για να ταφεί στον τάφο που εξ αρχής προοριζόταν για αυτόν, στην Αμφίπολη. Ο τάφος αυτός είχε παραμείνει άδειος λόγω του ότι η σορός του Αλεξάνδρου υφαρπάχτηκε από τον Πτολεμαίο και κατέληξε στην Αίγυπτο.

Παρόλα αυτά στον μη χρησιμοποιηθέντα τάφο του στην Αμφίπολη του απεδίδοντο τιμές ήρωα/θεού. Ο τάφος του είχε κατασκευαστεί  εξ αρχής με προδιαγραφές  επιχωμάτωσης για αυτό και υπήρχαν τα ανοίγματα  στους διαφραγματικούς τοίχους και η μαρμάρινη πλάκα που συνδέει τα δύο αυτά ανοίγματα. Θυμίζουμε ότι η προσχεδιασμένη σφράγιση με την χρήση των ανοιγμάτων και της μαρμάρινης πλάκας είχε προβλεφθεί από τις αρχικές ακόμα αναρτήσεις του ιστολογίου.

Οταν λοιπόν εσφραγίσθη ο τάφος στηνΑλεξάνδρεια, η σορός μετεφέρθη από τον Σεβήρο ή τον Καρακάλλα στην Αμφίπολη, όπου και ενεταφιάσθη και αμέσως ο τάφος σφραγίσθηκε. Το γεγονός δεν κατεγράφη στα αυτοκρατορικά αρχεία σίγουρα με εντολή του αυτοκράτορα, προφανώς για να μην αποκαλυφθεί τι ακριβώς συνέβη εκεί.

Ο Καρακάλλας συνεπώς προσκυνά τον Αλέξανδρο στην Αμφίπολη τελικά και όχι στην Αλεξάνδρεια και σφραγίζοντας τον τάφο αποκλείει πλέον την επίσκεψη του από οποιονδήποτε άλλο.

Ας σημειωθεί ότι στο σημείο που υπάρχει ο λόφος Καστά ευρέθη ένα μιλλιάριο (οδοδείκτης) του Καρακάλλα.

Ετσι εξηγείται επίσης η ρήση της κας Περιστέρη γιατί  αν σωζόταν η βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας ίσως να είχαμε γραπτές πηγές για το μνημείο. Διότι πολύ πιθανόν να είχε καταγραφεί εκεί η μεταφορά της σορού του Αλεξάνδρου από την Αλεξάνδρεια στην Αμφίπολη.

Ενα επίσης πολύ σημαντικό στοιχείο είναι ότι και η ανασκαφική ομάδα εκτιμά ότι τα κτερίσματα να είναι θαμμένα σε άλλο σημείο του τύμβου, όπως ακριβώς είχα εκτιμήσει σε συνέντευξη που έδωσα πρόσφατα στο gazzetta.gr όπου είχα εκτιμήσει ότι :

"Το γεγονός ότι δεν βρέθηκαν κτερίσματα δεν σημαίνει κατ’ ανάγκην ότι ο τάφος έχει συληθεί (αναπτύσσω το σκεπτικό σε μία από τις τελευταίες αναρτήσεις μου) και δεδομένου ότι όλος ο τύμβος αποδίδεται στον νεκρό, όπως προανέφερα, δεν αποκλείεται τα όποια κτερίσματα να βρεθούν σε άλλο χώρο, κάπου μέσα στον τύμβο"

(http://www.gazzetta.gr/stili/oi-prwtagwnistes/article/672054/o-empedotimos-apokalyptei-sto-gazzettagr-ta-mystika-tis-amfipolis) 

Είναι σαφές λοιπόν ότι από τις ενδείξεις που έχει η ανασκαφική ομάδα προκύπτει ένα τέτοιο σενάριο, το οποίο όμως προφανώς δεν μπορεί να υιοθετηθεί δημοσίως και έτσι αναμένουν να "δέσουν" αυτήν την υπόθεση με περισσότερα στοιχεία και μετά από την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων των μετρήσεων. Για αυτό και είναι φειδωλοί στις ανακοινώσεις τους.

Βέβαια αυτό μένει να αποδειχθεί ή να καταρριφθεί από τις επερχόμενες ανακοινώσεις.

Εν αναμονή λοιπόν... Το μέλλον ίσως να κρύβει εκπλήξεις.....

Διαβάστε περισσότερα ΕΔΩ

Ο Καρακάλας ήταν ο τελευταίος Ρωμαίος Αυτοκράτορας που είδε τη σωρό του Μεγάλου Αλεξάνδρου - Μήπως στην Αμφίπολη;

Mετά την αποκαρδιωτική και "απογοητευτική" (όπως παρουσιάστηκε από τα ΜΜΕ),  παρουσίαση η ανασκαφική ομάδα παρουσίασε τα πεπραγμένα της ανασκαφής στον Τύμβο Καστά.
Εκ πρώτης όψεως φαίνεται ότι δεν παρέσχε κανένα νέο στοιχείο, αντίθετα απογοήτευσε όσους περίμεναν κάτι συγκλονιστικό.  Είναι όμως πράγματι έτσι τα πράγματα ;

"Σε γενικές γραμμές η κατάσταση όπως κατεγράφη ήταν η εξής :
-Το μνημείο κατασκευαστηκε για έναν  αφηρωισμένο νεκρό, ήταν ελεγχόμενα επισκέψιμο και στους Ρωμαϊκούς χρόνους εσφραγίσθηκε με την επιχωμάτωση που συναντήσαμε η οποία αποκλείεται να ήταν φυσική.
- Κατά την διάρκεια που ήταν επισκέψιμο εσυλήθη (?)
-  Δεν ευρέθησαν καθόλου κτερίσματα στον ταφικό θάλαμο που όμως δεν αποκλείεται να υπάρχουν σε κάποιο άλλο σημείο του τύμβου!
- Αν σωζόταν η βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας ίσως να είχαμε γραπτές πηγές για το μνημείο.
- Οι τρύπες στους διαφραγματικούς τοίχους ήταν εσκεμμένες για να γίνει η επιχωμάτωση
Εδώ δημιουργούνται αρκετά ερωτήματα, τα βασικότερα των οποίων είναι τα εξής :
- Γιατί οι Ρωμαίοι να είχαν τόσο ζήλο να σφραγίσουν ένα μνημείο το οποίο μάλιστα δεν ήταν ρωμαϊκό και μάλιστα ήταν συλημένο ;
- Γιατί αν σωζόταν η βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας ίσως να είχαμε γραπτές πηγές για το μνημείο; Εχει καμία σχέση με την Αλεξάνδρεια το μνημείο αυτό το οποίο και θα ερμήνευε την ανάγκη καταγραφής του ;
 - Γιατί δεν υπάρχει καταγραφή από τους Ρωμαίους αυτού του μνημείου και μάλιστα για την επιχωμάτωση του που ήταν αρκετά επιμελημένη και δαπανηρή, ενώ γνωρίζουμε ότι κατέγραφαν το οτιδήποτε ;
Αυτά τα ερωτήματα μας αναγκάζουν πλέον  να εστιάσουμε την προσοχή μας στην Ρωμαϊκή περίοδο. Κάνοντας αυτό παρατηρούμε τα εξής :
- Ο τελευταίος αυτοκράτωρ ο οποίος είδε τον Αλέξανδρο ήταν ο Καρακάλλας και ο Σεπτίμιος Σεβήρος ήταν αυτός που σφράγισε τον τάφο ώστε να μην τον επισκεφτεί ξανά κανείς.
Αυτό εκ πρώτης όψεως δεν δημιουργεί κανένα πρόβλημα, όμως αν προσέξουμε ότι ο Σεβήρος ήταν ο πατέρας του Καρακάλλα τότε προκύπτει ένα παράδοξο. Πως ο Καρακάλλας επισκέφτηκε τον τάφο του Αλεξάνδρου ενώ τον είχε σφραγίσει ο πατέρας του και πως κανείς μετά από αυτόν δεν είδε πλέον τον Αλέξανδρο;
Η αποδιδόμενη στον Ιωάννη τον Χρυσόστομο της ρήσης "Που είναι το σήμα Αλεξάνδρου, δείξον μοι" μήπως υπονοεί ότι το σώμα του Αλεξάνδρου δεν ήταν πλέον στην Αλεξάνδρεια και όχι αυτό που κοινώς του αποδίδεται, ότι εχάθη τότε πλέον η μνήμη  του Αλεξάνδρου ;
Ο Καρακάλλας είναι γνωστός για την λατρεία που έτρεφε για τον Αλέξανδρο.
"Οι ιστορικοί συμφωνούν ότι το κύριο –αν όχι μοναδικό– αίτιο για την εκστρατεία του Καρακάλλα εναντίον των Πάρθων πήγαζε από τον απεριόριστο και μάλλον νοσηρό θαυμασμό του για τον Μέγα Αλέξανδρο και όχι από κάποια ιδιαίτερη στρατηγική ανάγκη της εποχής. Άλλωστε η επιθυμία του αυτοκράτορα να μιμηθεί το Μακεδόνα βασιλιά και τα επιτεύγματά του φαίνεται να καθόρισε γενικότερα την όλη πολιτική του"
 Μάλιστα στον στρατό του υπηρετούσαν και 16.000 Μακεδόνες.

[Αξιοσημείωτο είναι ότι τα περί Αμφίπολης, Καρακάλλα και πιθανής σχέσης του με την σορό του Αλεξάνδρου είχαν συζητηθεί σε ανύποπτο χρόνο στο ιστολόγιο από τους χρήστες virgi, Νιόβη, Εφη, Ιωάννα, Διονυσία και Κική.]
Ετσι λοιπόν διαμορφώνεται μια άλλη πραγματικότητα που μπορούμε να υποθέσουμε, η οποία είναι η εξής :
Ο Σεπτίμιος Σεβήρος σφραγίζει τον τάφο του Αλεξάνδρου στην Αλεξάνδρεια διότι η σορός του Αλεξάνδρου μεταφέρεται για να ταφεί στον τάφο που εξ αρχής προοριζόταν για αυτόν, στην Αμφίπολη. Ο τάφος αυτός είχε παραμείνει άδειος λόγω του ότι η σορός του Αλεξάνδρου υφαρπάχτηκε από τον Πτολεμαίο και κατέληξε στην Αίγυπτο.
Παρόλα αυτά στον μη χρησιμοποιηθέντα τάφο του στην Αμφίπολη του απεδίδοντο τιμές ήρωα/θεού. Ο τάφος του είχε κατασκευαστεί  εξ αρχής με προδιαγραφές  επιχωμάτωσης για αυτό και υπήρχαν τα ανοίγματα  στους διαφραγματικούς τοίχους και η μαρμάρινη πλάκα που συνδέει τα δύο αυτά ανοίγματα. Θυμίζουμε ότι η προσχεδιασμένη σφράγιση με την χρήση των ανοιγμάτων και της μαρμάρινης πλάκας είχε προβλεφθεί από τις αρχικές ακόμα αναρτήσεις του ιστολογίου.
Οταν λοιπόν εσφραγίσθη ο τάφος στην Αλεξάνδρεια, η σορός μετεφέρθη από τον Σεβήρο ή τον Καρακάλλα στην Αμφίπολη, όπου και ενεταφιάσθη και αμέσως ο τάφος σφραγίσθηκε. Το γεγονός δεν κατεγράφη στα αυτοκρατορικά αρχεία σίγουρα με εντολή του αυτοκράτορα, προφανώς για να μην αποκαλυφθεί τι ακριβώς συνέβη εκεί.
Ο Καρακάλλας συνεπώς προσκυνά τον Αλέξανδρο στην Αμφίπολη τελικά και όχι στην Αλεξάνδρεια και σφραγίζοντας τον τάφο αποκλείει πλέον την επίσκεψη του από οποιονδήποτε άλλο.
Ας σημειωθεί ότι στο σημείο που υπάρχει ο λόφος Καστά ευρέθη ένα μιλλιάριο (οδοδείκτης) του Καρακάλλα.
Ετσι εξηγείται επίσης η ρήση της κας Περιστέρη γιατί  αν σωζόταν η βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας ίσως να είχαμε γραπτές πηγές για το μνημείο. Διότι πολύ πιθανόν να είχε καταγραφεί εκεί η μεταφορά της σορού του Αλεξάνδρου από την Αλεξάνδρεια στην Αμφίπολη.
Ενα επίσης πολύ σημαντικό στοιχείο είναι ότι και η ανασκαφική ομάδα εκτιμά ότι τα κτερίσματα να είναι θαμμένα σε άλλο σημείο του τύμβου, όπως ακριβώς είχα εκτιμήσει σε συνέντευξη που έδωσα πρόσφατα στο gazzetta.gr όπου είχα εκτιμήσει ότι :
"Το γεγονός ότι δεν βρέθηκαν κτερίσματα δεν σημαίνει κατ’ ανάγκην ότι ο τάφος έχει συληθεί (αναπτύσσω το σκεπτικό σε μία από τις τελευταίες αναρτήσεις μου) και δεδομένου ότι όλος ο τύμβος αποδίδεται στον νεκρό, όπως προανέφερα, δεν αποκλείεται τα όποια κτερίσματα να βρεθούν σε άλλο χώρο, κάπου μέσα στον τύμβο"

Είναι σαφές λοιπόν ότι από τις ενδείξεις που έχει η ανασκαφική ομάδα προκύπτει ένα τέτοιο σενάριο, το οποίο όμως προφανώς δεν μπορεί να υιοθετηθεί δημοσίως και έτσι αναμένουν να "δέσουν" αυτήν την υπόθεση με περισσότερα στοιχεία και μετά από την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων των μετρήσεων. Για αυτό και είναι φειδωλοί στις ανακοινώσεις τους.
Βέβαια αυτό μένει να αποδειχθεί ή να καταρριφθεί από τις επερχόμενες ανακοινώσεις.
Εν αναμονή λοιπόν... Το μέλλον ίσως να κρύβει εκπλήξεις...

(Τμήμα ειδήσεων defencenet.gr, Amfipoli News)

Παναγιωταρέα προς Καρασάββα: Αξίζει για μια αμοιβή να εκθέτεις την Ελλάδα;

Σκληρή απάντηση στο δημοσίευμα των Sunday Times και την ανταποκρίτρια Α. Καρασάββα, έδωσε η υπεύθυνη επικοινωνίας για τον τάφο της Αμφίπολης, Α. Παναγιωταρέα.

Μία ακόμη κόντρα έχει ξεσπάσει με φόντο τις αποκαλύψεις στο ταφικό μνημείο της Αμφίπολης.

Αιτία ένα χθεσινό δημοσίευμα της βρετανικής εφημερίδας Sunday Times στο οποίο η ελληνίδα ανταποκρίτρια Ανθή Καρασάββα αναφερόταν στη FYROM ως Μακεδονία.

Όπως γράφει η δημοσιογράφος στο άρθρο, «τα υπολείμματα [του νεκρού] αποκαλύφθηκαν νωρίτερα αυτό το μήνα [...] περίπου 375 μίλια βόρεια των Αθηνών, κοντά στα σύνορα με τη Μακεδονία».

Τη δική της απάντηση και μάλιστα σκληρή έδωσε αυτόχρημα η υπεύθυνη επικοινωνίας για τον τάφο της Αμφίπολης,  Α. Παναγιωταρέα μέσα από την προσωπική της σελίδα στο Facebook.

«Είναι δικαίωμα της κ. Ανθής Καρασάββα να γράφει ό,τι θέλει στους Sunday times για το ταφικό συγκρότημα της Αμφίπολης, που οι επισκέπτες του όταν θα μπαίνουν μέσα θα χάνουν τος φως τους από την ομορφιά και τη μεγαλοπρέπεια του. Αλλωστε ουκ ολίγοι επιδόθηκαν σε τερατολογία» σημείωσε.

«Δεν είναι όμως ηθικό για την κ. Καρασάββα-που ξέρω ότι μπαίνει στην σελιδα αυτή- ούτε και για κανέναν Ελληνα δημοσιογράφο να γράφει ότι " Η Αμφίπολη είναι πολύ κοντά στη Μακεδονία", και να αναφέρεται στην FYROM. Υπάρχει διεθνής όρος αναφοράς στη γειτονική χώρα και αυτόν οφείλουμε να τηρούμε. Δεν είναι η πρώτη φορά που η κυπρία συνάδελφος γράφει ανάλογα. Αρθρα της, όπως εκείνα για την "εκπαίδευση Κούρδων στη Νέα Μάκρη" έχουν φέρει σε πολύ δύσκολη θέση την Ελλάδα. Γνωρίζει ότι όλα αυτά είναι ψευδή. Αξίζει για μια αμοιβή από τους Sunday Times και προηγουμένως για ένα ρεπορταζ που πληρωνόταν από το CNN, να εκθετει την Ελλάδα- με ψευδείς ειδήσεις-διεθνώς;», κατέληξε η κ. Παναγιωταρέα.

(Πηγή: thetoc.gr)

Αρχαιολόγοι κατά υπουργείου για την Αμφίπολη

Ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων δημοσιοποιεί επιστολή προς την ηγεσία του ΥΠΠΟΑ με την οποία ζητούσε να προβεί σε όλες τις απαραίτητες ενέργειες για την Αμφίπολη
Στην επιστολή γίνεται λόγος για «σύγχυση των εννοιών δημοσίευση και δημοσιοποίηση», «παραφιλολογία και πάσης φύσεως ερμηνείες περί το μνημείο, που καταλήγουν πολλές φορές σε τερατολογίες», «ευτελισμό του ίδιου του μνημείου, που έφτασε να βρίσκεται στο επίκεντρο διαδικτυακών στοιχημάτων με μεταβλητή παράμετρο την ταυτότητα του νεκρού, χωρίς καμία αντίδραση εκ μέρους του ΥΠΠΟΑ».

Είχε σταλεί στις 3 Οκτωβρίου

Η επιστολή του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων είχε σταλεί στον υπουργό Πολιτισμού Κώστα Τασούλα και τη γ.γ. του ΥΠΠΟΑ Λίνα Μενδώνη, με κοινοποίηση στη Μαρία Βλαζάκη, μέχρι πρότινος γενική διευθύντρια Αρχαιοτήτων & Πολιτιστικής Κληρονομιάς, στις 3 Οκτωβρίου και σύμφωνα με τον ΣΕΑ «ποτέ δεν έλαβε απάντηση».

Όπως γράφει στο σχετικό σημείωμα:

«Μετά τη λήξη της ανασκαφικής περιόδου 2014 στον Τύμβο Καστά της Αμφίπολης και τις σχετικές ανακοινώσεις στο αμφιθέατρο του ΥΠΠΟΑ το Σάββατο 29 Νοεμβρίου 2014, θεωρούμε σκόπιμο πλέον να δημοσιοποιήσουμε την επιστολή την οποία ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων είχε απευθύνει στην πολιτική ηγεσία στις 3 Οκτωβρίου 2014 και ποτέ δεν έλαβε απάντηση.

Πιστεύουμε ότι τα θέματα που τίθενται στην επιστολή, δυστυχώς, παραμένουν επίκαιρα. Ας αναλάβει, λοιπόν, ο καθένας τις ευθύνες του».

H επιστολή του ΣΕΑ είναι η εξής:

«Η ανασκαφή στον Τύμβο Καστά και η δημοσιότητα γύρω από την διεξαγόμενη έρευνα της ΚΗ ΕΠΚΑ στην Ελλάδα και το εξωτερικό, σε κανονικές συνθήκες θα ήταν ένα γεγονός ιδιαίτερα θετικό για την αναζωπύρωση του ενδιαφέροντος για την πολιτιστική κληρονομιά και την ιστορική μνήμη, για την προβολή του έργου της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας, ακόμη και για την εξοικείωση των πολιτών με την πολυπλοκότητα του αρχαιολογικού έργου.

Δυστυχώς, όμως, γινόμαστε καθημερινά μάρτυρες δημοσιευμάτων και γεγονότων που, αντί να προάγουν την γνώση των πολιτών για την αρχαιολογική έρευνα, δημιουργούν το αντίθετο αποτέλεσμα:

Η σύγχυση των εννοιών δημοσίευση και δημοσιοποίηση, με τη δημοσιοποίηση των υποθέσεων εργασίας της ερευνητικής ομάδας ως βέβαιων συμπερασμάτων, πριν ολοκληρωθεί η ανασκαφική έρευνα και η μελέτη του μνημείου, με αποτέλεσμα τον εκφυλισμό του απαραίτητου επιστημολογικού εργαλείου σε αιτία αμφισβήτησης της επιστημονικής σκέψης των ανασκαφέων.
Η βεβαιότητα με την οποία παρουσιάζονται στα ΜΜΕ τα ανασκαφικά χρονοδιαγράμματα.
Οι αναφορές στον έντυπο και ηλεκτρονικό τύπο για καταστροφές του σημαντικότατου μνημείου, φερόμενες ως αποτέλεσμα άστοχων πρακτικών των προηγούμενων αλλά και της τρέχουσας ανασκαφικής περιόδου.

Η παραφιλολογία και οι πάσης φύσεως ερμηνείες περί το μνημείο, που καταλήγουν πολλές φορές σε τερατολογίες.

Ο ευτελισμός του ίδιου του μνημείου, που έφτασε να βρίσκεται στο επίκεντρο διαδικτυακών στοιχημάτων με μεταβλητή παράμετρο την ταυτότητα του νεκρού, χωρίς καμία αντίδραση εκ μέρους του ΥΠΠΟΑ.

Η χρήση του οπτικού υλικού της ανασκαφής, που ανήκει στο ΥΠΠΟΑ, για τον προσπορισμό ιδιωτικού κέρδους: για παράδειγμα, υπήρξαν ιδιωτικές εκδόσεις και ιδιωτικές ιστοσελίδες στο διαδίκτυο που αφορούν σχεδόν αποκλειστικά τον Τύμβο Καστά και προσπορίζονται διαφημιστικά οφέλη χωρίς το ΥΠΠΟΑ να παρεμβαίνει για τη διαφύλαξη των δικαιωμάτων του.
Όλα τα παραπάνω κινδυνεύουν να εισαγάγουν μια νέα αντίληψη για την ανασκαφική διαδικασία και δεοντολογία, που θα έχει επίπτωση συνολικά στο έργο της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας. Δεν είναι τυχαίο ότι δημοσιεύματα του αθηναϊκού και περιφερειακού τύπου ήδη συκοφαντούν άλλα αρχαιολογικά έργα στην επικράτεια, που δεν εννοούν να ακολουθήσουν τους «ρυθμούς της Αμφίπολης». Εντύπωση επίσης μας προκάλεσε ότι το ενδιαφέρον των εγχώριων ΜΜΕ για τον Τύμβο Καστά δεν μεταφράστηκε σε ενδιαφέρον λ.χ. για τις εκδηλώσεις που έγιναν σε μνημεία και μουσεία όλη την επικράτεια κατά τη διάρκεια των Ευρωπαϊκών Ημερών Πολιτιστικής Κληρονομιάς (26-28 Σεπτεμβρίου).

Δεδομένου ότι έχετε αναλάβει τη διαρκή εποπτεία και συντονισμό του ανασκαφικού έργου στην Αμφίπολη εκτιμούμε ότι θα πρέπει να προβείτε σε όλες τις απαραίτητες ενέργειες προκειμένου να διαφυλαχθεί το ιδεολογικό φορτίο του μνημείου, το κύρος της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας και την επαφή του κοινού με τα μνημεία σε όλη την επικράτεια, αφού τα διαλαμβανόμενα θεωρούμε ότι κινδυνεύουν να εκθέσουν ανεπανόρθωτα όλους στη συνείδηση της ελληνικής και διεθνούς κοινότητας».

Την επιστολή υπογράφουν η πρόεδρος του ΣΕΑ Όλγα Σακαλή και ο γενικός γραμματέας του ΔΣ Θέμης Βάκουλης.

(Πηγή:thetoc.gr)

Εντοπίστηκε τμήμα του τείχους της αρχαίας πόλης του Κιτίου στην Κύπρο

Τμήμα του τείχους της αρχαίας πόλης του Κιτίου, εντοπίστηκε στην οδό Τεύκρου στη Λάρνακα κατά τις εργασίες της δεύτερης φάσης του αποχετευτικού της πόλης. Σύμφωνα με ανακοίνωση του Τμήματος Αρχαιοτήτων Κύπρου, είναι η πρώτη φορά, μετά τις ανασκαφές του πρώην διευθυντή του Τμήματος, καθηγητή Βάσου Καραγιώργη, στην περιοχή της Καθαρής, τις δεκαετίες 1960-1980 (πρόκειται για τον σημερινό αρχαιολογικό χώρο του αρχαίου Κιτίου), που εντοπίζεται ένα τόσο εκτεταμένο τμήμα του αμυντικού έργου, το οποίο περιέβαλλε την πόλη.

Στην ανακοίνωση του Τμήματος Αρχαιοτήτων σημειώνεται ότι κάτω από τη σύγχρονη πόλη της Λάρνακας βρίσκονται στρώματα της παλαιότερης ιστορίας του χώρου, ο οποίος πρωτοκατοικήθηκε στην Πρώιμη Εποχή του Χαλκού (τέλος της 3ης χιλιετίας π.Χ.). Έκτοτε και μέχρι σήμερα, για τέσσερις δηλαδή χιλιετίες, o χώρος της πόλης της Λάρνακας - από το σημερινό οικισμό των Αγίων Αναργύρων στα βόρεια μέχρι την Αλυκή στα νότια και από τα δυτικότερα όρια της πόλης μέχρι τη θάλασσα - κατοικήθηκε σχεδόν αδιάκοπα. Σε αυτό το χώρο άνθρωποι έζησαν, άφησαν απτά και ορατά ίχνη της παρουσίας τους και τελικά τάφηκαν.

Εντός δηλαδή του τειχισμένου οικισμού, εντοπίστηκαν επιβλητικά αρχιτεκτονικά κατάλοιπα: μια σειρά από οκτώ παράλληλους τοίχους, πιθανώς της κλασικής περιόδου, ένα μνημειακό κτίριο , άγνωστης χρήσης, πιθανώς ρωμαϊκής περιόδου, καθώς και δύο πλακόστρωτα δάπεδα, τα οποία θα ανήκαν σε πλούσιες οικίες των ρωμαϊκών ίσως χρόνων, τμήμα ενός τετράγωνου κτιρίου με πήλινους αγωγούς και βοτσαλωτό δάπεδο, που ίσως αποτελούσε τμήμα ενός αρχαίου ή μεσαιωνικού υδραγωγείου. Αμέσως βορειότερα, δοκιμαστικές τομές που ανοίχτηκαν επιβεβαίωσαν ότι η αρχαία ακτογραμμή βρισκόταν πολύ δυτικότερα σε σχέση με τη σύγχρονη: ένα παχύ στρώμα με βότσαλα λίγο κάτω από το σημερινό οδόστρωμα, σε συνδυασμό με την υψηλή στάθμη του νερού, κατέδειξαν ότι η θάλασσα περίβαλλε από τη βόρεια πλευρά το τείχος της αρχαίας πόλης του Κιτίου.

Σε συνεργασία με το Συμβούλιο Αποχετεύσεων Λάρνακας, έγινε - όπου κρίθηκε απαραίτητο - αλλαγή στην όδευση των σωλήνων του αποχετευτικού, ώστε αυτά τα αρχαιολογικά κατάλοιπα, τα οποία δεν μπορούν να μετακινηθούν, να διατηρηθούν αλώβητα μέσα στο υπέδαφος και να είναι διαθέσιμα στο μέλλον στους ερευνητές.

Στα ανατολικά του τείχους απλώνεται ένα εκτεταμένο αρχαίο νεκροταφείο. Μέχρι σήμερα το Τμήμα Αρχαιοτήτων έχει εντοπίσει και ανασκάψει 28 αρχαίους λαξευτούς τάφους, που χρονολογούνται από την κλασική μέχρι τη ρωμαϊκή περίοδο. Είναι αξιοσημείωτο ότι τα περισσότερα από τα ταφικά μνημεία, που έχουν ανασκαφεί μέχρι σήμερα ήταν ασύλητα, και έτσι κατά την ανασκαφή συγκεντρώθηκαν, εκτός από το υλικό (κυρίως αγγεία και κοσμήματα), πολύτιμες πληροφορίες σχετικά με τα ταφικά έθιμα στο αρχαίο Κίτιο.

(Πηγή: parapolitika.gr)

Forbes: Ποιος βρίσκεται στον τάφο του Μ. Αλέξανδρου;

Το αίνιγμα του «ενοίκου» του τύμβου Καστά της Αμφίπολης εξακολουθεί να εξάπτει τη φαντασία και να ενισχύει το παγκόσμιο σασπένς, με τον διεθνή Τύπο να συνεχίζει να αφιερώνει δημοσιεύματα στη μεγάλη ανακάλυψη.

Αυτή τη φορά άρθρο του Forbes τιτλοφορεί δημοσίευμά του με ένα ερώτημα: «Ποιος βρίσκεται στον τάφο του Μεγάλου Αλεξάνδρου;».

«Ο τύμβος, τον οποίο πολλοί συνδέουν με τον Μέγα Αλέξανδρο αρχίζει να αποκαλύπτει τα μυστικά του σχεδόν μισό αιώνα από την ανακάλυψή του. Ευρήματα από τους ταφικούς θαλάμου στην Αμφίπολη, συμπεριλαμβανομένων ψηφιδωτών και αγαλμάτων αποκάλυψαν οι αρχαιολόγοι στο ελληνικό Υπουργείο Πολιτισμού το Σάββατο», επισημαίνει ο αρθρογράφος.

Και συνεχίζει: «Ανάμεσα στις ανακαλύψεις που έγιναν στο 2.300 ετών μνημείο συγκαταλέγεται ένα ψηφιδωτό δάπεδο με την Αρπαγή της Περσεφόνης από τον Άδη, τον Άρχοντα του Κάτω Κόσμου. Μία παρόμοια απεικόνιση υπήρχε και στον τάφο του πατέρα του Αλέξανδρου, Φιλίππου Β' της Μακεδονίας».

Αλλα ευρήματα ήταν πολλά νομίσματα, κάποια εξ αυτών να φέρουν τη μορφή του Μεγαλέξανδρου, αν λένε οι αρχαιολόγοι ότι χρησιμοποιούντο ευρέως και μεταγενέστερα της εποχής του στρατηλάτη. Οι σφίγγες και οι τριών μέτρων καρυάτιδες φρουρούν το θάλαμο που βρέθηκε ο σκελετός του «ενοίκου», ο οποίος πλέον χρειάζεται να ταυτοποιηθεί.


«Οι ντόπιοι γνωρίζουν την περιοχή ως τον Τάφο της Βασίλισσας. Μπορεί όμως να είναι θαμμένος και ένας πολύ σημαντικός στρατηγός. Υπομονή, και η έρευνά μας θα δώσει τις απαντήσεις», είπε η επικεφαλής της ανασκαφής, Κατερίνα Περιστέρη.

Ο τύμβος Καστά, ο μεγαλύτερος στην Ελλάδα με ύψος 30 μέτρα και περικυκλωμένος από μαρμάρινο τείχος διαμέτρου 500 μέτρων, έχει συληθεί και κάποιοι από τους θησαυρούς του έχουν αφαιρεθεί από τυμβωρύχους και ρωμαίους εισβολείς.

Το δημοσίευμα, αναφέρει το «Έθνος», αναφέρεται και στην προσπάθεια Βρετανών στρατιωτών να κλέψουν τον γιγάντιο λέοντα που κάποτε στόλιζε την κορυφή του τύμβου, καθώς και τόνων μαρμάρων, ωστόσο δέχθηκαν επίθεση Βουλγάρων και των Αυστριακών, αφήνοντας πολλά από τα μάρμαρα διασκορπισμένα στην ύπαιθρο.

Οι αρχαιολόγοι ανακάλυψαν ξανά τον χώρο στη δεκαετία του 1960, ωστόσο η ανασκαφή ξεκίνησε εκ νέου το 2012 «καθώς κανείς δεν πίστευε ότι κάτι βρισκόταν εκεί», εξήγησε η κ.Περιστέρη.


(Πηγή:euro2day.gr, Amfipoli News)

Μυστήριο με τα χαραγμένα ονόματα στην Αμφίπολη

Αρχαιοελληνικές και θρακικές ονομασίες προσώπων σε δεκάδες αρχιτεκτονικά μέλη

Μπορεί ο νεκρός της Αμφίπολης να παραμένει ανώνυμος, ωστόσο το μυστήριο μεγαλώνει από την αποκάλυψη ότι δεκάδες αρχαία ονόματα είναι χαραγμένα στα μαρμάρινα αρχιτεκτονικά μέλη που βρίσκονται στη βάση του Λέοντα της Αμφίπολης ή συγκεντρωμένα γύρω και, σύμφωνα με τις ανακοινώσεις, ήταν τμήμα του περίβολου του τύμβου Καστά.

Μελάνθιος, Ζίπας, Δούλης, Δίζας είναι μερικά από τα ονόματα προσώπων με ελληνική ή θρακική προέλευση που υπάρχουν χαραγμένα σε δεκάδες αρχιτεκτονικά μέλη που βρέθηκαν διάσπαρτα σε Αμφίπολη και Λιθότοπο και, όπως προέκυψε από την έρευνα, προέρχονται από τον επίμαχο ταφικό τύμβο έξω από τη Μεσολακκία, σύμφωνα με δημοσίευμα του «Πρώτου Θέματος».

Ο αείμνηστος αρχαιολόγος Γιώργος Μπακαλάκης ασχολήθηκε τη δεκαετία του ΄30 με τα μυστηριώδη «χαράγματα» με ελληνικό αλφάβητο στους μαρμάρινους δόμους και τα γείσα που βρέθηκαν μέσα και έξω από τον ποταμό Στρυμόνα. Σε σχετική μελέτη, υποστηρίζει ότι τα χαράγματα, κυρίως ονομασίες, χαράχτηκαν στα μαρμάρινα μέλη πριν από την αλλαγή της χρήσης τους Ρωμαίους, αρχές του 3ου μ. Χ. αιώνα, προκειμένου να χρησιμοποιηθούν ως δομικό υλικό για την κατασκευή του φράγματος του Στρυμόνα.

Στην ίδια μελέτη, ο Μπακαλάκης θεωρεί πως οι μαρμάρινοι δόμοι και τα γείσα προέρχονται από κατεδαφισμένα κτίρια της ελληνιστικής εποχής, τα οποία χρησιμοποιήθηκαν από τους Ρωμαίους για την κατασκευή του φράγματος και όχι από τον ταφικό περίβολο του τύμβου Καστά, όπως πλέον έχει αποδειχθεί.

Μεταξύ των ονομάτων που κατέγραψε, χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του ονόματος ΔΙΖΑΣ ΑΛΚΟΥ, το οποίο είναι χαραγμένο σε 4 διαφορετικά μαρμάρινα μέλη, με 4 διαφορετικές μορφές.

Το ύψος των γραμμάτων κυμαίνεται από 4 έως 10 εκατ. και συνήθως αυτά καλύπτουν ολόκληρο ή το μεγαλύτερο μέρος του μαρμάρινου δόμου που είναι χαραγμένα. Χαράγματα υπάρχουν και στις προσόψεις των γείσων.

Η περιοχή από τον Στρυμόνα ως το Νέστο θεωρούνταν στην αρχαιότητα μέρος της Θράκης έως της προσάρτησή της στο Βασίλειο της Μακεδονίας από τον Φίλιππο Β’. Όπως αναφέρει ο Μπακαλάκης, μπορεί η περιοχή της Θράκης να εξελληνίστηκε τον 4ο π. Χ. αιώνα, όπως όμως προκύπτει από τις επιτύμβιες κυρίως επιγραφές, οι Θράκες διατήρησαν τις ντόπιες ονομασίες τους, διανθισμένες στη συνέχεια ενίοτε με ελληνικές ή λατινικές.

Πλέον, στα αναπάντητα ερωτήματα που καλείται να απαντήσει η αρχαιολογική έρευνα για τον τύμβο Καστά έρχεται να προστεθεί και αυτό με τα χαράγματα και τις ονομασίες στα μαρμάρινα μέλη που βρέθηκαν μέσα και έξω από τον Στρυμόνα. Πότε, ποιοι και για ποιον λόγο χάραξαν τα ονόματά τους στο θασίτικο μάρμαρο; Είχαν σχέση με το νεκρό του τύμβου ή απλώς θέλησαν να αφήσουν το «στίγμα» τους στην αιωνιότητα; Επίσης, χάραξαν τα ονόματά τους αφού τα μαρμάρινα μέλη απομακρύνθηκαν, μαζί με το Λέοντα, από το λόγο Καστά;

(Πηγή:newsbeast.gr, Amfipoli News)

Αμφίπολη: Τα ευρήματα του τύμβου Καστά απασχολούν τον διεθνή Τύπο

Το ταφικό μνημείο του τύμβου Καστά εξακολουθεί να απασχολεί τον διεθνή Τύπο, ο οποίος συνεχίζει να αφιερώνει δημοσιεύματα στη σπουδαία ανακάλυψη της Αμφίπολης.

Άρθρο του Forbes το οποίο τιτλοφορείται  με το ερώτημα: «Ποιος βρίσκεται στον τάφο του Μεγάλου Αλεξάνδρου;» – μεταξύ άλλων  – αναφέρει:  «Ένας τάφος που πολλοί πιστεύουν ότι επρόκειτο για του Μεγάλου Αλεξάνδρου αρχίζει να αποδίδει τα μυστικά του. Ευρήματα από ταφικούς θαλάμους στην Αμφίπολη, παρουσιάστηκαν από τους αρχαιολόγους του υπουργείου Πολιτισμού στην Αθήνα.
Ανάμεσα στις ανακαλύψεις, οι οποίες έγιναν στο 2.300 ετών μνημείο, συγκαταλέγεται ένα ψηφιδωτό δάπεδο με την Αρπαγή της Περσεφόνης από τον Άδη, τον Άρχοντα του Κάτω Κόσμου. Παρόμοια απεικόνιση υπήρχε και στον τάφο του πατέρα του Αλέξανδρου, Φιλίππου Β΄ της Μακεδονίας».

O αρθρογράφος συνεχίζει κάνοντας αναφορά στα ευρήματα - σε πολλά νομίσματα, κάποια εξ αυτών να φέρουν τη μορφή του Μεγάλου Αλεξάνδρου,  στις σφίγγες και στις τριών μέτρων Καρυάτιδες οι οποίες φρουρούν το θάλαμο που βρέθηκε ο σκελετός, ο οποίος πλέον χρειάζεται να ταυτοποιηθεί.


Ο ίδιος ο Μέγας Αλέξανδρος, επισημαίνει το άρθρο, είναι γνωστό ότι έχει ταφεί στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου, αφότου ο Πτολεμαίος άρπαξε τη σορό του στην πορεία του από τη Βαβυλώνα προς τη Μακεδονία το 323 π.Χ. Οι εικασίες δίνουν και παίρνουν στην Ελλάδα για το γεγονός ότι, απουσία του Αλέξανδρου, στον τάφο έχουν ταφεί είτε η σύζυγός του Ρωξάνη, είτε η μητέρα του Ολυμπιάδα.
Τέλος, το δημοσίευμα αναφέρεται και στην προσπάθεια Βρετανών στρατιωτών να κλέψουν τον γιγάντιο λέοντα που κάποτε στόλιζε την κορυφή του τύμβου, καθώς και τόνους μαρμάρων, ωστόσο δέχθηκαν επίθεση Βουλγάρων και  Αυστριακών, αφήνοντας πολλά από τα μάρμαρα διασκορπισμένα στην ύπαιθρο.
Ταυτοποίηση του σκελετού

Στις επόμενες ημέρες αναμένεται να ανατεθεί από το υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού η εξέταση του σκελετού από το Μουσείο της Αμφίπολης, στο οποίο βρίσκεται, σε ομάδα ανθρωπολόγων.

Φωτογραφία του σκελετού όπως εντοπίστηκε.

Φωτογραφία από την ανεύρεσή του στον κιβωτιόσχημο τάφο της Αμφίπολης έδειξε η υπεύθυνη της ανασκαφής, Κατερίνα Περιστέρη, στην ενημερωτική εκδήλωση του Σαββάτου. Η αρχαιολόγος διευκρίνισε πως ο σκελετός φωτογραφήθηκε με χώματα, καθώς ήταν διαταραγμένος από τυμβωρύχους και έτσι έπρεπε η μεταφορά του να γίνει με ιδιαίτερη προσοχή, και  για να μην αναμειχθεί το DNA του νεκρού με εκείνο των εργαζομένων. Η ανάλυση θα φανερώσει κατά πόσον έχουν διατηρηθεί ίχνη από το ρούχο που φορούσε ο νεκρός ή άλλα μικροστοιχεία.

(Πηγή: naftemporiki.gr)

Αμφίπολη: Βρέθηκαν νομίσματα του 2ου αιώνα και αγγεία

Κ. Περιστέρη: «Ας χαρούμε το μνημείο. Υπομονή για τις απαντήσεις»

«Μένει η μελέτη και δουλειά από δω και πέρα, για να εξηγήσουμε τι εντόπισε η αρχαιολογική σκαπάνη» ανέφερε η προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Σερρών, Κατερίνα Περιστέρη, η οποία τόνισε: «Ας χαρούμε το μνημείο. Υπομονή για τις απαντήσεις», κατά τη διάρκεια των επιστημονικών ανακοινώσεων για τις ανασκαφικές εργασίες στον Τύμβο Καστά στην Αμφίπολη, σήμερα στο αμφιθέατρο του υπουργείου Πολιτισμού.
«Ξεκινήσαμε το 2012 σ’ αυτό το λόφο μυστήριο. Ήταν μια πρόκληση. Υπήρχε μια φήμη στους κάτοικους της περιοχής, πως στον Τύμβο Καστά υπήρχε ο “τάφος της Βασίλισσας”, ήταν τα πρώτα λόγια της κας Περιστέρη, η οποία αναφέρθηκε στην αρχή των ανασκαφών από τον Λαζαρίδη, στην ανακάλυψη του περιβόλου των 497 μέτρων και στην   επιστροφή των 500 κομματιών του από το Λιθότοπο.

Νομίσματα του 2ου αιώνα και αγγεία

Η υπεύθυνη της ανασκαφής στην ομιλία της με θέμα: «Ανασκαφική έρευνα Ταφικού Μνημείου Τύμβου Καστά Αμφίπολης (2012-2014)», έκανε ένα ανασκαφικό οδοιπορικό με τη βοήθεια φωτογραφιών, κάνοντας αναφορά στην διαταραχή που συνάντησαν οι ανασκαφείς στον τελευταίο θάλαμο.  «Πέρασαν βέβηλα χέρια» είπε χαρακτηριστικά η κα Περιστέρη.

Το νέο στοιχείο που παρουσιάστηκε σήμερα είναι πως ενώ στον κυρίως θάλαμο δεν βρέθηκαν καθόλου κτερίσματα,  στους άλλους χώρους ήρθαν στο φως ευρήματα, όπως νομίσματα του 2ου αιώνα  και αγγεία, τα οποία περνούν από τις διαδικασίες καθαρισμού και συντήρησης και θα παρουσιαστούν. Επίσης, υπάρχει αρκετό υλικό κεραμικής που θα μελετηθεί, σύμφωνα με δήλωση της κας  Περιστέρη.

Εκνευρισμός για τον σκελετό

«Ο σκελετός ήταν διαταραγμένος, πήραμε τα καλύτερα μέτρα. Τον μεταφέραμε με τα χώματα για να γίνει η καλύτερη δυνατή μελέτη από τους ειδικούς» ανέφερε η υπεύθυνη της ανασκαφής,  η οποία δεν έδωσε περισσότερα στοιχεία, όπως και για τα ευρήματα (νομίσματα και αγγεία).
Έπειτα από συνεχείς ερωτήσεις δημοσιογράφων για τον σκελετό που βρέθηκε στο ταφικό μνημείο της Αμφίπολης, η γενική γραμματέας του υπουργείου, κα Λίνα Μενδώνη, λέγοντας: «επειδή έχω εκνευριστεί και με τις ερωτήσεις αλλά και με τις απαντήσεις», ανέφερε πως το κρανίο βρέθηκε σε απόσταση από το ταφικό όρυγμα, ενώ η κάτω γνάθος ήταν εκτός ορύγματος. Επίσης, πρόσθεσε πως βρέθηκαν πλευρά, πόδια και άκρα, περίπου δηλαδή το 80% του σκελετού. Η λεκάνη εντοπίστηκε διαμελισμένη λόγω πτώσης λίθων. Τέλος, ανέφερε πως ο σκελετός παραμένει στο Μουσείο της Αμφίπολης, ενώ αναζητείται εργαστήριο και σύνθεση ομάδων από οστεολόγους, ανθρωπολόγους, αλλά και ιατροδικαστές.

Λαμπρή ψηφίδα στην ιστορία της Ελλάδας

Κατά την έναρξη της παρουσίασης,  ο ομότιμος Καθηγητής Κλασικής Αρχαιολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών Βασίλης Λαμπρινουδάκης χαρακτήρισε το μνημείο της Αμφίπολης λαμπρή ψηφίδα στην ιστορία της Ελλάδας, ενώ τόνισε πως η έρευνα ξεκινά τώρα, μετά την ανασκαφή.
Στη συνέχεια, ο αρχαιολόγος, διευθυντής του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης, Νίκος Σταμπολίδης είπε χαρακτηριστικά: «Ποτέ κανείς δεν πρέπει να λέει ποτέ όπως και οπωσδήποτε»  ενώ τόνισε πως «η σημερινή σύναξη είναι η απαρχή της αλυσίδας των επιστημονικών συμπερασμάτων». Ακολούθησαν οι ομιλίες του αρχιτέκτονα Μιχάλη Λεφαντζή με τίτλο: «Η σχέση του Λέοντος με τον Τύμβο της Αμφίπολης: Αρχιτεκτονικές και οικοδομικές προσεγγίσεις» και του πολιτικού μηχανικού Δημήτρη Εγγλέζου με τίτλο: «Ο ρόλος του πολιτικού μηχανικού κατά την αποκάλυψη του Ταφικού Μνημείου στον Τύμβο Καστά: Παρουσίαση προσωρινών στερεωτικών εργασιών και αναλύσεις για την ερμηνεία και τον έλεγχο ιστορικών υποθέσεων».
Η καταστροφή του προσώπου της μίας Καρυάτιδας

Εκτίμηση για το πώς καταστράφηκε το πρόσωπο της μίας Καρυάτιδας έκανε η κα Περιστέρη, αναφέροντας πως ο  συγκεκριμένος χώρος είχε επίχωση άμμου και ένα δοκάρι έπεσε, με αποτέλεσμα να καταλήξει στο πρόσωπο της Καρυάτιδας, καταστρέφοντάς το. Επίσης, η προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Σερρών, ανέφερε ότι ο τάφος χρονολογείται στο τελευταίο τέταρτο του 4ου π.Χ. αιώνα.
Κ. Περιστέρη:  «Δεν απαντώ σε θεωρίες συνωμοσίας»

Σχολιάζοντας παλαιότερη δήλωσή της πως στην Αμφίπολη είναι θαμμένος Μακεδόνας στρατηγός, η κα Περιστέρη ανέφερε: «Με ένα λιοντάρι στην κορυφή και ένα τέτοιο τεράστιο μνημείο θα μπορούσε να είναι στρατηγός, είχα πει όταν με ρωτήσατε παλιότερα. Όταν βρέθηκε ο σκελετός, δεν θα μπορούσε ποτέ ένας αρχαιολόγος να πει αν είναι άνδρας ή γυναίκα. Μιλάω με βάση το ίδιο το μνημείο. Είπα ότι όταν υπάρχει ένα λιοντάρι στην κορυφή θα μπορούσε να είναι στρατηγός. Δεν απαντώ σε θεωρίες συνωμοσίας ότι εκεί είναι θαμμένος ο Μέγας Αλέξανδρος». Σε ερώτηση για το αν υπάρχει ενδεχόμενο ο νεκρός να είναι κάποιος από τη βασιλική οικογένεια των Τημενιδών η κα Περιστέρη είπε χαρακτηριστικά: «δεν συζητάμε ονόματα».
Δυνατή η ανασύσταση του περιβόλου
Η επικεφαλής των ανασκαφών ανέφερε πως στον χώρο της Αμφίπολης οργίαζε η αρχαιοκαπηλεία, ενώ αρχικά ο περίβολος μπροστά από τα σκαλοπάτια ήταν ανοιχτός και μετά τον έκλεισαν, «άρα ο τύμβος ήταν κάποτε επισκέψιμος», δήλωσε η κα Περιστέρη.
Ο αρχιτέκτονας Mιχάλης Λεφαντζής ανέφερε πως χίλια και πλέον μέλη από τη βάση του λέοντος και τον περίβολο εντοπίσθηκαν το 1916 διάσπαρτα. Ανάμεσά τους έντεκα κομμάτια του γλυπτού του λέοντος σε φράγματα, τα οποία έμειναν εκεί μετά από αποτυχημένη προσπάθεια Βρετανών να τα μεταφέρουν στη χώρα τους. Επίσης,  είπε πως είναι δυνατή η ανασύσταση μέρους του περιβόλου και της βάσης του γλυπτού, ενώ έκανε αναφορά και σε  ίχνη και από έναν αρχαίο γερανό, με τον οποίον αφαιρέθηκαν κομμάτια του περιβόλου.

Έπεται συνέχεια

«Τι να πρωτοπρολάβουμε να κάνουμε; Τώρα τελείωσε η ανασκαφή. Θέλουμε το χρόνο μας για να κάνουμε σωστά τις ενέργειες που ακολουθούν. Τελειώσαμε την ανασκαφή στον τύμβο Καστά, υπάρχουν όμως πολλά πράγματα που έχουμε να κάνουμε γύρο από τον περίβολο» ανέφερε η κα Περιστέρη, τονίζοντας πως ελπίζει του χρόνου να συνεχίσουν σε άλλο σημείο.  «Η γεωσκόπηση που γίνεται θα δείξει αν υπάρχουν κι άλλοι τάφοι στην Αμφίπολη» είπε χαρακτηριστικά.

(Πηγή:Γιώργος Σ. Κουλουβάρης, naftemporiki.gr)

Αμφίπολη: Αναζητώντας το «μίτο» της Αριάδνης ή όσα δεν ειπώθηκαν στην ενημέρωση του Σαββάτου

Γράφει ο Θεόδωρος Αν. Σπανέλης


Όσοι είχαν την βεβαιότητα ότι τα μυστικά του λόφου Καστά θα αποκαλυφθούν μέσα σε λίγες εβδομάδες ή λίγους μήνες, μάλλον γελάστηκαν. Τα μυστήρια και οι γρίφοι που πρέπει να λυθούν είναι τόσοι πολλοί που ακόμη και η ανασκαφική ομάδα «δηλώνει» αμήχανη και αφήνεται να παραδέρνει ανάμεσα στην απαίτηση του κοινού που θέλει να μάθει το ποιός είναι θαμμένος ή για ποιόν έγινε αυτό το μεγαλόπρεπο μνημείο και τους δημοσιογράφους από την άλλη πλευρά που προσπαθούν να “κινηθούν” πατώντας επάνω στις αντιφάσεις των δηλώσεων – κύρια της αρχαιολόγου Κατερίνας Περιστέρη – για να βγάλουν την μεγάλη είδηση.

Κάπως έτσι κινήθηκε η παρουσίαση του ανασκαφικού έργου στο λόφο Καστά, το Σαββάτο το πρωί στο αμφιθεατρο του Υπουργείου Πολιτισμού, από την επικεφαλής αρχαιολόγο κ. Περιστέρη, τον αρχιτέκτονα Μιχάλη Λεφαντζή με την καταπληκτική εργασία που εργασία του από την ανασκαφή, μέρος της οποίας παρουσίασε και τον πολιτικό μηχανικό Δημήτρη Εγγλέζο που ως άλλος «spiderman» έχει «δέσει» με τον μεταλλικο ιστό τους, τις υποστηλώσεις, σχεδόν κάθε λίθο μέσα στο μνημείο με σκοπό να εξασφαλίσει την ακεραιότητά του και την ασφάλεια των εργαζομένων. Όσο για την κ. Περιστέρη στην «ενημέρωση» της κινήθηκε με «τουριστικού» χαρακτήρα περιγραφή, εξάλλου και η ίδια το είπε: «Ελάτε να σας ταξιδέψω μέχρι την Αμφίπολη», παρουσιάζοντας εξαιρετικές φωτογραφίες από τα ευρήματα, οι οποίες για πρώτη φορά δόθηκαν στην δημοσιότητα, αλλά χωρίς αυτές να συνοδεύονται από τον ανάλογο επιστημονικό σχολιασμό, έτσι ώστε να δοθούν και απαντήσεις στις δεκάδες απορίες που υπάρχουν. Οι αρχαιολόγοι συνάδελφοι της κ. Περιστέρη της επιφύλαξαν μια ήπια αντιμετώπιση χωρίς στοιχεία αντιπαράθεσης, οπότε αυτό το βάρος το σήκωσαν οι δημοσιογράφοι. Ερωτήσεις πολλές και πιεστικές και απαντήσεις, λίγες και ασαφείς, κύρια από την κ. Περιστέρη… στο επίκεντρο το ζήτημα των οστών και η μη δημοσιοποίηση κάποιας φωτογραφίας τους… Μέχρι που κάπου προς το τέλος και μετά από ένα μπαράζ ερωτήσεων, σημειώθηκε η “έκρηξη” της γεν. Γραμμ. του ΥΠΠΟΑ Λίνας Μενδώνη, η οποία σηκώθηκε εμφανώς δυσαρεστημένη και αφού ξεκαθάρισε ότι δεν είχε σκοπό να μιλήσει, συνέχισε λέγοντας «αποφάσισα να μιλήσω γιατί έχω εκνευριστεί τόσο από τις ερωτήσεις όσο και από τις απαντήσεις»! Καταλυτική η παρέμβασή της, αφού επιτέλους οι δημοσιογράφοι έλαβαν όχι μόνο μια απάντηση τεκμηριωμένη για το τι και το πως της εύρεσης του σκελετού, αλλά είδαν και την πολυπόθητη φωτογραφία.


Η περιδίνηση γύρω από την χρονολόγηση

Για τα όσα ειπώθηκαν από την κ. Περιστέρη, λίγα και ανούσια που δεν προσέθεσαν τίποτα στα όσα ήδη είναι γνωστά δεν έχω σκοπό να αναφερθώ. Γιατί δεν είναι είδηση ούτε ότι υπάρχει ισχυρό ενδεχόμενο να υπάρχουν και άλλοι τάφοι στο λόφο Καστά, ούτε η απάντηση «δεν μπορώ να το επιβεβαιώσω αλλά ούτε και να το διαψεύσω» στην ερώτηση αν ο τάφος ανήκει, και αν θα βρεθεί μέσα ο μεγάλος Στρατηλάτης!!! Για ακόμη μια φορά η κ. Περιστέρη έδωσε δείγματα της νέας γραμμής που έχει χαράξει, η οποια συνίσταται στο να διαψεύδει όλες τις βεβαιότητες με τις οποίες τροφοδοτούσε το δημόσιο προβληματισμό τους προηγούμενους μήνες, για παράδειγμα “ο τάφος είναι ασύλητος” ή το άλλο “θα βρούμε τα κόκαλα των τυμβωρύχων” ή το άλλο “ανήκει σε μεγάλο στρατηγό”!!!


Εκείνο που ακολουθεί πλέον η κ. Περιστέρη είναι μια περιδίνηση γύρω από ένα σταθερό σημείο: «Το μνημείο χρονολογείται στο τελευταίο τέταρτο του 4ου αιώνα π.Χ.» και στην συνέχεια παραθέτει χύδην στοιχεία χωρίς να προσπαθήσει ούτε στο ελάχιστο να «στήσει» μια υπόθεση εργασίας, ως στοιχείο συνοχής, για να δοκιμαστούν τα συμπεράσματα που έχουν εξαχθεί από την μέχρι τώρα μελέτη των ευρημάτων. Ουσιαστικά ήμασταν μάρτυρες παρουσίασης ενός αδόμητου λόγου, χωρίς αρχή, μέση και τέλος, αλλά με μοναδικό σημείο αναφοράς την χρονολόγηση.


Για παράδειγμα δεν μας είπε ότι με τα μέχρι τώρα στοιχεία – μεταξύ των οποίων και τα γράμματα που αποκάλυψε ο κ. Λεφαντζής από το περίβολο του μνημείου, το Α και το Ε, τα οποία είναι σημάδια των μαστόρων – ότι είναι αδιάψευστος μάρτυρας του χρόνου οικοδόμησης καθώς το σχήμα τους – και ειδικά το Ε – μας πηγαίνει στο τέλος του 4ου αιώνα π.Χ. – , όπως επίσης δεν έγινε καμία ανάλυση για τις Καρυάτιδες, την ενδυμασία τους, την στάση των χεριών τους κ.λ.π., όσο για το ψηφιδωτό επίσης δεν έγινε καμία ανάλυση των δεκάδων συμβόλων που υπάρχουν και τα οποία μας πηγαίνουν κατ’ ευθείαν στον οίκο των Τιμενιδών και στο πρόσωπο του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Η κ. Περιστέρη δεν είπε ούτε μια φορά στην παρουσίαση της, ούτε το όνομα του Μεγάλου Αλεξάνδρου, ούτε καν το όνομα του Δεινοκράτη – το οποίο τόσες φορές έχει επικαλεστεί κατά το παρελθόν -, δικαίωμα της, θα μπορούσε όμως να δομήσει τα στοιχεία που έχει στην διάθεση της και τα συμπεράσματα θα έβγαιναν αβίαστα…


Αποκαλύψεις και συμπεράσματα

Μετά το κενό της παρουσίασης της κ. Περιστέρη, ευτυχώς είχαμε την εισήγηση του κ. Λεφαντζή που έδωσε πολλές ειδήσεις, αποκάλυψε το ντοκουμέντο της απόπειρας αρπαγής των μαρμάρων της Αμφιπόλεως από τους Βρετανούς, μέχρι που παρουσίασε και όλα εκείνα τα στοιχεία που τεκμηριώνουν την σχέση του λόφου Καστά με τον λέοντα και τα διάφορα μαρμάρινα μέλη που βρέθηκαν σε μια μεγάλη γεωγραφική περιοχή, με ακτίνα μέχρι το φράγμα της Κερκίνης. Το ίδιο και η εισήγηση του κ. Εγγλέζου που δεν έμεινε στην απλή παράθεση τεχνικών στοιχείων της υποστήλωσης του μνημείου, αλλά έδωσε και απαντήσεις σε αρχαιολογικά ερωτήματα σχετικά με το μνημείο, όπως για παράδειγμα ότι το όρυγμα του τάφου προηγήθηκε της οικοδόμησής του, – στοιχείο στο οποίο θα αναφερθούμε εκτενέστερα σε άλλο άρθρο σχετικά με το τι σημαίνει αυτό – καθώς σε διαφορετική περίπτωση, θα υπήρχε σοβαρό πρόβλημα στατικότητας του μνημείου. Ακόμη, τεκμηρίωσε γιατί το μνημείο δεν επλήγη από «τσουνάμι», έτσι ώστε να αποκλειστεί το ενδεχόμενο η επίχωση να είναι προϊόν φυσικών φαινομένων ή η τεκμηρίωσή του για την επίδραση που είχαν οι σεισμοί στην καταπόνηση του μνημείου.

Η παρουσίαση του Σαββάτου είχε πολλά αρχαιολογικά «κενά» όπως προαναφέραμε αλλά η πλούσια και τεκμηριωμένη σκέψη των κ.κ. Λεφαντζή και Εγγλέζου έχουν προσφέρει πολύ υλικό για προβληματισμό.

Το μνημείο «μιλάει», το ακούμε;

Αλλά σε όλα αυτά το σημαντικότερο είναι το μνημείο, το μέγεθος, το μεγαλείο και η λαμπρότητά του, είναι απαράμιλλα, αν η Αθήνα έχει το Παρθενώνα του χρυσού 5ου αιώνα, η Μακεδονία αποκτάει με την αποκάλυψη του ταφικού μνημείου στην Αμφίπολη το δικό της κορυφαίο σημείο αναφοράς του χρυσού αιώνα των Μακεδόνων. Το έχουμε γράψει και άλλη φορά, ότι μετά την μάχη της Χαιρώνειας το 338 π.Χ., το πολιτικό, οικονομικό και καλλιτεχνικό κέντρο βάρους, όχι απλά μετατίθεται από τη νότια Ελλάδα στην Μακεδονία,αλλά έχουμε και μια βαθύτερη διεργασία που την μετασχηματίζει από ένα ελληνικό πεπερασμένο βασίλειο σε ένα οικουμενικό κράτος το οποίο αποκτάει στις ημέρες μας– με όσα είναι γνωστά μέχρι τώρα- ως ορόσημο, το μνημείο στον λόφο Καστά.


Το μνημείο είναι μοναδικό και μεγαλειώδες γιατί αποτυπώνει μια κορυφαία στιγμή του τέλους του 4ου αιώνα και αυτή δεν είναι άλλη από τη στιγμή του θανάτου και της θέωσης του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Το αν η σορός του θα βρεθεί μέσα έχει λιγότερη σημασία μπροστά στο τι συμβολίζει αυτό το μνημείο. Ο Μέγας Αλέξανδρος “είναι στην Αμφίπολη” και μας περιμένει, αρκεί να ανοίξουμε τα μάτια μας και να τον δούμε. Για να γίνει αυτό χρειάζεται περισσότερη σοβαρότητα και τεκμηρίωση από την ανασκαφική ομάδα και γενικότερα να μην αναλωνόμαστε σε δευτερεύουσας σημασίας συζητήσεις.

Για να μην βιαζόμαστε και για να μην αδικούμε επιστήμονες, ας είμαστε επιεικείς και να τους δώσουμε το χρόνο να ανασυγκροτηθούν και να μας παρουσιάσουν τα συμπεράσματα της μελέτης τους. Το μνημείο έχει να προσφέρει πολύ υλικό και με αυτό θα «μεγαλώσουν» γενιές και γενιές αρχαιολόγων του μέλλοντος. Εκεί θα κριθεί και το μέλλον το δικό μας και της πατρίδας μας, έξω από λάθη, ανεπάρκειες και ελλείψεις του παρόντος.

(Πηγή: xronometro.gr)