Δευτέρα, 16 Ιουλίου 2018

Αναβίωσαν και φέτος τα "Τσάνια" στο Παλαιοχώρι Παγγαίου


Για ακόμη μια φορά, στο όμορφο και ιστορικό Παλαιοχώρι Παγγαίου αναβίωσε την Κυριακή, 15 Ιουλίου, το πατροπαράδοτο έθιμο, τα "Τσάνια", οι ρίζες του οποίου χάνονται στα βάθη των αιώνων.
Πλήθος κόσμου από όλη την περιοχή κατέκλυσαν το κέντρο του Παλαιοχωρίου προκειμένου να δουν την πομπή ανθρώπων και ζώων και στη συνέχεια συμμετείχαν στο παραδοσιακό πανηγύρι που στήθηκε στην πλατεία του χωριού με τη φροντίδα του δραστήριου Πολιτιστικού Συλλόγου Παλαιοχωρίου.


Τα «Τσάνια» αποτελούν το κορυφαίο έθιμο του Παλαιοχωρίου. Πρόκειται για ένα δρώμενο που δεν συναντάται σε κανένα άλλο μέρος της Ελλάδας, κάτι που τονίζει την ιδιαιτερότητά του για τους κατοίκους της περιοχής. Ο χαρακτήρας του είναι άκρως θρησκευτικός. Τα "Τσάνια" αναβιώνουν σηματοδοτώντας την έναρξη των εορτασμών για τον Προφήτη Ηλία, την Κυριακή πριν την γιορτή. Η Κυριακή αυτή είναι μια ημέρα για την οποία οι νέοι του χωριού προετοιμάζονται ένα ολόκληρο χρόνο. Πολλοί ξυπνούν πολύ νωρίτερα απ’ ότι θα έπρεπε. Ταΐζουν τα ζώα τους καλά και τα πεταλώνουν. Θα περάσουν μια δύσκολη μέρα. Με ρυθμό αργό, τελετουργικό τα στολίζουν. Προσέχουν και την τελευταία λεπτομέρεια. Δεν πρέπει να έχουν ούτε ένα ψεγάδι. 

Αφού σιγουρευτούν ότι όλα είναι εντάξει, και βλέποντας τον ήλιο να ανατέλλει, πηγαίνουν στο εκκλησάκι του Προφήτη Ηλία όπου τους περιμένει ο ιερέας. Φτάνουν, σταματούν κατεβαίνουν από τα ζώα και με ευλάβεια κάνουν το σταυρό τους και χαιρετούν τα εικονίσματα. Ο ιερέας τους ευλογεί έναν - έναν και το κάθε ζώο ξεχωριστά. Ξέρουν ότι αυτή η ευλογία θα τους συντροφεύει από εδώ και πέρα.


Όταν ο ιερέας ευλογήσει και το τελευταίο ζώο αυτής της πομπής, όλοι μαζί ξεκινούν για το καστανοδάσος που περιβάλλει το χωριό. Πορεύονται μέσα στο δάσος τραγουδώντας παραδοσιακά τραγούδια με συνοδεία ζουρνά και νταουλιού. Όλοι μαζί τραγουδούν με μια φωνή δυνατά αυτά τα τραγούδια που διατήρησαν μέσα στους αιώνες ακλόνητο το ελληνικό πνεύμα. Έτσι πλησιάζοντας στον τελικό προορισμό τους, την περιοχή του Άη Γιάννη, στο ατελείωτο, καταπράσινο, πραγματικά υπέροχο δάσος νοιώθουν δέος. 

Φτάνοντας δένουν τα ζώα σε ένα ορισμένο μέρος και τα απαλλάσσουν  από τα διάφορα βάρη που κουβάλησαν σ’ αυτήν την ανοδική πορεία. Όλοι μαζί ξεκινούν με τα τσεκούρια τους και κόβουν ξύλα. Κόβουν τραγουδώντας. Κούραση δεν υπάρχει γι αυτούς, είναι τάμα, είναι τιμή τους. 


Μέχρι το μεσημέρι όλοι έχουν τελειώσει. Έχει κόψει ο καθένας τα ξύλα που μπορεί να κουβαλήσει το ζώο του. Τα έχουν τοποθετήσει έτσι ώστε να είναι έτοιμα για φόρτωμα. Και τώρα είναι η ώρα να ξαποστάσουν. Όμως το κέφι που έχουν όλοι μέσα τους, τους οδηγεί σε ένα ατελείωτο γλέντι. Τρώνε, πίνουν, χορεύουν, τραγουδούν, γλεντούν με την ψυχή τους. Λένε ιστορίες, θυμούνται, νοσταλγούν.

Χωρίς να το καταλάβουν καλά-καλά, ο ήλιος αρχίζει να πέφτει πίσω από τις κορυφές του Παγγαίου. Είναι η ώρα που πρέπει να ολοκληρώσουν το τάμα. Αρχίζουν να φορτώνουν τα ζώα με τα ξύλα και αφού τελειώσουν παίρνουν τον δρόμο της επιστροφής. Σε ολόκληρο το βουνό αντηχούν οι ήχοι των κουδουνιών και τα τραγούδια των νέων σε συνδυασμό με τους ζουρνάδες και τα νταούλια. Ακούγεται και στο χωριό αυτή η φασαρία που όμως δεν είναι καθόλου ενοχλητική. Πλησιάζουν. 
Σε λίγη ώρα φτάνουν στα πρώτα σπίτια του χωριού. Πλήθος ο κόσμος κατά μήκος όλης της διαδρομής, περιμένει να τους δει. 


Σιγά - σιγά η πομπή φτάνει στον αυλόγυρο της εκκλησίας. Ξεφορτώνουν τα ζώα και κάνουν τρεις φορές τον γύρο του ναού, χτυπώντας την μικρή καμπάνα. Έτσι θα τους δώσει υγεία ο Προφήτης Ηλίας. Όλοι κάνουν τον σταυρό τους. Έγινε και φέτος αυτό που έπρεπε να γίνει. Αυτά είναι τα ξύλα που θα βράσουν το «κουρμπάνι», που προέρχεται από προσφορές ζώων, τα οποία στα παλαιότερα χρόνια, αφού ευλογούνταν θυσιάζονταν στον προφήτη Ηλία. 

Είναι αυτό το «κουρμπάνι» που, αφού ευλογηθεί από τον ιερέα, διανέμεται σε όλους τους πιστούς την ημέρα της πανήγυρης, ως ευλογία και ως προστασία.

Για την ιστορία...

Το Παλαιοχώρι φέρει στις πλάτες του ένα πλούσιο και ένδοξο ιστορικό παρελθόν, που του κληροδότησε πάρα πολλά έθιμα. Έθιμα για κάθε εποχή του χρόνου και για κάθε μορφή της κοινωνικής ζωής του ανθρώπου. Από το προσκύνημα στον Άγιο Θεόδωρο του Κάστρου, μέχρι την ευλογία των σταφυλιών στη γιορτή της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος, από τις "Κούνιες" και το "Κουρμπάνι" του Αγίου Γεωργίου, μέχρι τις πίτες της Αποκριάς, από τα "Γκουλιάρια" και τους "Αράπηδες" του χειμώνα, μέχρι το κορυφαίο έθιμο του καλοκαιριού τα "Τσάνια".


Η τελετουργική αναπαράσταση της πομπής που συναντούμε στα "Τσάνια", με τα κουδούνια στο λαιμό των ζώων και τον στολισμό τους, δεν είναι κάτι τυχαίο. Έχει τις ρίζες της στην αρχαιότητα όπως προκύπτει από την πλούσια ιστορία του Παγγαίου. Το κλειδί σε αυτή την περίπτωση δίνει ο αρχαίος τραγωδός Ευριπίδης, στο έργο του «Ρήσος», που αναφέρεται στον ξακουστό βασιλιά του Παγγαίου.

Ο Ρήσος ήταν βασιλιάς των κατοίκων του Παγγαίου, από τους πιο αγαπητούς ήρωες της περιοχής και έζησε την εποχή του Τρωϊκού Πολέμου, δηλαδή γύρω στον 12ο αιώνα π.Χ.. Ο Ρήσος λοιπόν, σύμφωνα με την ελληνική παράδοση, πήγε για να πολεμήσει στον Τρωϊκό Πόλεμο φέρνοντας μαζί του τα κάτασπρα σαν χιόνι άλογά του, το κατασκευασμένο από χρυσό κι ασήμι άρμα του και τα εξίσου πολύτιμα όπλα του. Ωστόσο δεν πρόλαβε να πολεμήσει αφού δολοφονήθηκε το βράδυ, μόλις έφτασε στην Τροία. Ετάφη κάτω από ένα τύμβο, κι εκεί το σώμα του αναπαύθηκε επί αιώνες.  

Όταν οι Αθηναίοι θέλησαν να καταλάβουν την πλούσια μεταλλοφόρο περιοχή του Παγγαίου αποφάσισαν στα 437 π.Χ. να στείλουν μια ομάδα αποίκων στην πόλη των Εννέα Οδών, την μετέπειτα Αμφίπολη, με οικιστή τον Άγνωνα. Για να νομιμοποιήσουν την παρουσία τους, εφάρμοσαν ένα χρησμό που τους έδωσε το Μαντείο των Δελφών. Έστειλαν λοιπόν, ανθρώπους στην Τροία οι οποίοι άνοιξαν νύχτα τον τύμβο όπου βρισκόταν το φημισμένο λείψανο του Ρήσου, και αφού το τοποθέτησαν σε «χλαμύδα πορφυράν», το μετέφεραν κρυφά στην Αθήνα. Εκεί το παρέλαβαν οι άποικοι και το μετέφεραν στη θέση της αρχαίας πόλης των Εννέα Οδών όπου ίδρυσαν την Αμφίπολη και στην κορυφή του πιο ψηλού λόφου της, που τον περιέβρεχε ο Στρυμόνας, έθαψαν τα λείψανα του Ρήσου, ο οποίος τιμήθηκε όσο κανένας άλλος ήρωας στην περιοχή μας.

Επιστρέφοντας στη τραγωδία του Ευριπίδη που φέρει το όνομα του Ρήσου, σε δύο σημεία μπορεί κανείς να εντοπίσει τη γλαφυρή περιγραφή της μνημειώδους πομπής αλόγων του Ρήσου που ομοιάζει απόλυτα στα «Τσάνια», μόνο που η περιγραφή αυτή έγινε χιλιάδες χρόνια πριν.


Ενδεικτικά αναφέρεται ο στίχος 298 της τραγωδίας , όπου ο βοσκός λέει πως είδε τον Ρήσο όρθιο πάνω στο άρμα του που το έσερναν άλογα. Το λαιμό τους χρυσός ζυγός αναβαστούσε και ήταν περισσότερο λευκά από το χιόνι. Στον ώμο του μια χρυσοπλουμισμένη έλαμπε ασπίδα και μια χάλκινη Γοργόνα, όμοια με εκείνη που ‘χει στη δικιά της ασπίδα η Αθηνά, τρόμο σκορπούσε δεμένη στα μέτωπα των αλόγων παράλληλα με τον χτύπο των κουδουνιών τους. 

Στην περιγραφή αυτή λοιπόν βλέπουμε πως τα άλογα του Παγγαίου στην πομπή του Ρήσου, είχαν κουδούνια στο λαιμό τους που προκαλούσαν τρόμο στους εχθρούς και πως ήταν στολισμένα και έφεραν στο μέτωπο μια χάλκινη εικόνα Γοργόνας που τους προστάτευε.

Επίσης στο στίχο 377 της τραγωδίας , ο Χορός εξυμνεί την χρυσαρματωμένη λαμπρή κορμοστασιά του Ρήσου και εντυπωσιάζεται από τον θόρυβο που κάνουν τα κουδούνια στο λαιμό των αλόγων.


Αναγνωρίζονται λοιπόν σαφή κοινά στοιχεία, όπως είναι τα κουδούνια στο λαιμό των αλόγων στην πομπή του Ρήσου, και τα κουδούνια στο λαιμό των αλόγων στα "Τσάνια". Έχουμε από τη μία τα στολισμένα άλογα του Ρήσου, που έχουν την εικόνα της Γοργόνας, ως αποτροπαϊκό σύμβολο, στο μέτωπο, και από την άλλη έχουμε τα στολισμένα άλογα στα "Τσάνια", που στο μέτωπό τους έχουν εικόνες αγίων για προστασία. 

Με λίγα λόγια έχουμε την ίδια συνήθεια του στολίσματος των ζώων και της χρήσης κουδουνιών στο λαιμό τους από την πρώιμη αρχαιότητα μέχρι σήμερα ως ένδειξη τιμής και λαμπρότητας. Μια παράδοση που διατηρείται αναλλοίωτη για χιλιάδες χρόνια. Μια παράδοση που διατήρησαν οι Παλαιοχωρινοί, ως κάτοικοι του Παγγαίου, για να τιμηθεί με την μεγαλοπρέπεια που του αρμόζει ένας προστάτης για τον τόπο, ο Προφήτης Ηλίας. 

Τρίτη, 5 Ιουνίου 2018

Πράσινες Πολιτιστικές Διαδρομές από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Ξάνθης


Οι Πράσινες Πολιτιστικές Διαδρομές είναι επικοινωνιακή δράση πανελλαδικής εμβέλειας, που διοργανώνεται από το υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού. Σκοπός της είναι η εκπαίδευση των πολιτών σε θέματα προστασίας και ανάδειξης του φυσικού περιβάλλοντος και του πολιτιστικού πλούτου της χώρας.
Η Εφορεία Αρχαιοτήτων Ξάνθης συμμετέχοντας στη δράση αυτή οργανώνει διμερή εκδήλωση με τη συνεργασία του Δήμου Αβδήρων η οποία αφορά έναν αρχαιολογικό χώρο που είναι μεν γνωστός, αλλά όχι επισκέψιμος:

  •  Μέρος Α΄. Αρχαιολογικό Μουσείο Αβδήρων. Διάλεξη της Προϊσταμένης της ΕΦΑ Ξάνθης Κ. Καλλιντζή, με τίτλο: «Τα ίχνη των Βυζαντινών στα πεδινά της Ξάνθης». Η διάλεξη θα αποτελέσει το ιστορικό και αρχαιολογικό υπόβαθρο της περιήγησης, ώστε να γίνει πιο εύληπτη. Στους συμμετέχοντες θα διανεμηθεί δωρεάν έντυπο υλικό.
  • Μέρος Β΄. Αρχαιολογικός χώρος Πολυστύλου. Ιστορικός περίπατος με οδηγό την Κ. Καλλιντζή.

Το πρόγραμμα της εκδήλωσης είναι το παρακάτω:

-11.00 – 11.30. Αρχαιολογικό μουσείο Αβδήρων. Διάλεξη
-11.45 – 14.30. Αρχαιολογικός χώρος Πολυστύλου. Θα ακολουθήσουμε την εξής διαδρομή:
  • Επίσκεψη στο λιμάνι της πόλης
  • Περιήγηση στον λόφο για να δούμε τον βυζαντινό οικισμό (τα εξωτερικά τείχη και το διατείχισμα, τον επισκοπικό και τον κοιμητηριακό ναό, τους τάφους, τον λουτρώνα)
  • Κατάληξη στον οργανωμένο αρχαιολογικό χώρο Αβδήρων όπου θα δούμε τους κοιμητηριακούς ναούς του Πολυστύλου.
Η περιήγηση θα πραγματοποιηθεί με αυτοκίνητο και πεζή. Θα χρησιμοποιηθούν τα
ΙΧ αυτοκίνητα των επισκεπτών, ενώ θα είναι διαθέσιμο και το λεωφορείο του Δήμου
Αβδήρων. Για επιβίβαση στο τελευταίο θα τηρηθεί σειρά προτεραιότητας.
Σας προσκαλούμε λοιπόν
Την Κυριακή, 10 Ιουνίου, από τις 11.00 έως τις 14.30
για να σας πούμε ιστορίες βυζαντινές
Είσοδος ελεύθερη
Τηλέφωνα συνεννόησης καθημερινά: 25410-51003, 25410-51783
e-mail: efaxan@culture.gr

Η Προϊσταμένη
της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ξάνθης
Κωνσταντίνα Καλλιντζή
Αρχαιολόγος με βαθμό Α΄

(Δελτίο Τύπου)

5 Ιουνίου: Παγκόσμια ημέρα Περιβάλλοντος

Σε όλη τη διάρκεια της Ιστορίας, ο άνθρωπος έπρεπε να παλεύει με τη Φύση για να επιβιώσει. Σ’ αυτόν τον αιώνα, έχει αρχίσει να συνειδητοποιεί ότι για να επιβιώσει, πρέπει να την προστατέψει. 
Ζαν-Υβ Κουστώ
Το περιβάλλον είναι ένα δυναμικό σύστημα, το οποίο εξελίσσεται και προσαρμόζεται συνεχώς στις μεταβαλλόμενες επιδράσεις και αντιδράσεις μεταξύ των βιοτικών και αβιοτικών παραγόντων από τους οποίους αποτελείται. Ο άνθρωπος ανήκει στο περιβάλλον και εξαρτάται από αυτό και παράλληλα επεμβαίνει δραστικά στη διαμόρφωσή του.
Σύμφωνα με  το «Inhabitat» τα έξι πιεστικότερα οικολογικά προβλήματα που καλείται να αντιμετωπίσει ο άνθρωπος είναι:
α) Ρύπανση 
Η ρύπανση του αέρα και των υδάτων παίρνει τρομακτικές διαστάσεις και  απειλεί την ανθρώπινη υγεία, τη γεωργία, την οικονομία. Χιλιάδες πρόωροι θάνατοι αποδίδονται στην εσωτερική και εξωτερική ατμοσφαιρική ρύπανση. Η παραγωγή αποβλήτων και η αλόγιστη χρήση των φυσικών πόρων συνεχώς αυξάνεται. Πάνω από 1,8 δισεκατομμύρια τόνοι αποβλήτων παράγονται κάθε χρόνο στην Ευρώπη. Για αυτό και το θέμα της Παγκόσμιας Ημέρας Περιβάλλοντος 2018 είναι το “Μαζί για τη μόλυνση από πλαστικά απορρίμματα”.
β) Κλιματική Αλλαγή
H Μεσόγειος ψήνεται κυριολεκτικά. Διακόσια εκατομμύρια οικολογικοί πρόσφυγες και 5.5 τρισεκατομμύρια ευρώ είναι το τρομακτικό κόστος από την αύξηση της θερμοκρασίας της γης και όλοι σχεδόν συμφωνούν ότι η Κλιματική Αλλαγή είναι πραγματικότητα με κύριο αίτιο τα ανθρωπογενή αέρια του θερμοκηπίου. Ίσως ακόμα πιο ακραία μετεωρολογικά φαινόμενα, όπως τυφώνες, πλημμύρες, ξηρασίες και καύσωνες πείσουν την κοινή γνώμη, τους πολιτικούς, αλλά κυρίως τους βιομηχάνους ότι πρέπει να αλλάξουν μυαλά διότι σε λίγες δεκαετίες δεν θα υπάρχουν αγορές να διαθέσουν τα προϊόντα τους.
γ) Έλλειψη νερού
Καθώς ο παγκόσμιος πληθυσμός αυξάνεται και η κλιματική αλλαγή προκαλεί ανομβρίες και ξηρασίες, η έλλειψη υδάτινων πόρων αναδεικνύεται σε μείζον περιβαλλοντικό και κοινωνικό πρόβλημα. Μόλις το 3% των υδάτινων πόρων παγκοσμίως είναι πόσιμοι, ενώ 1,1 δισεκατομμύρια άνθρωποι δεν έχουν πρόσβαση σε καθαρό και ασφαλές νερό.
δ) Αποδάσωση
Από την κεντρική Αφρική μέχρι τη λεκάνη του Αμαζονίου και τα νησιά της Ινδονησίας, τα δάση του πλανήτη μας αποψιλώνονται και εξαφανίζονται με τρομακτικά ταχείς ρυθμούς. Η ερημοποίηση επηρεάζει περίπου το 1/4 της επιφάνειας του πλανήτη και απειλεί πάνω από 1 δισεκατομμύριο ανθρώπους σε 100 χώρες. Η φύση αργοπεθαίνει, ολόκληρη η δημιουργία, ο γαλάζιος πλανήτης μας αργοπεθαίνει, και μαζί το μέλλον που χτίζουμε για τα παιδιά μας. Εκτιμάται ότι το 15% των παγκόσμιων εκπομπών ρύπων προέρχονται από την αποδάσωση. Η αποψίλωση των δασών απειλεί επίσης τα ζώα και τους ανθρώπους που βασίζονται σε αυτά για την επιβίωσή τους. 
ε) Απώλεια της βιοποικιλότητας
Οι παρεμβάσεις του ανθρώπου στους βιότοπους της άγριας ζωής, αλλά και η κλιματική αλλαγή προκαλούν ταχεία μείωση της βιοποικιλότητας. 1 εκατομμύριο είδη χλωρίδας και πανίδας κινδυνεύουν με εξαφάνιση έως το 2050. 
στ) Διάβρωση και υποβάθμιση των εδαφών
Οι μη βιώσιμες γεωργικές πρακτικές έχουν προκαλέσει διάβρωση των εδαφών με συνέπεια τη μείωση της καλλιεργήσιμης γης, τη ρύπανση του υδροφόρου ορίζοντα, την αύξηση των πλημμυρικών φαινομένων και την ερημοποίηση. Σύμφωνα με το WWF έχει χαθεί το 50% της φυτικής γης του πλανήτη τα τελευταία 150 χρόνια.

Τι πρέπει να γίνει :
Χρειαζόσαστε ένα νέο παγκόσμιο ήθος. Ένα ήθος σύμφωνα µε το οποίο, τα άτομα και οι κοινωνίες θα υιοθετούν στάσεις και αξίες εναρμονισμένες µε τη θέση της ανθρωπότητας μέσα στη βιόσφαιρα. Ένα ήθος το οποίο θα αναγνωρίζει και θα απαντά µε την ανάλογη ευαισθησία, στη σύνθετη και διαρκώς μεταβαλλόμενη σχέση, ανάμεσα στον άνθρωπο και τη φύση και ανάμεσα στους ίδιους τους ανθρώπους. Το ήθος αυτό θα διαμορφώσει μια νέου τύπου ανάπτυξη που θα απαιτεί επίσης την ελαχιστοποίηση των επιβλαβών επιπτώσεων στο περιβάλλον, την επαναχρησιμοποίηση υλικών για παραγωγικούς σκοπούς και τον σχεδιασμό τέτοιων τεχνολογιών που θα βοηθήσουν στην επίτευξη των συγκεκριμένων στόχων.
Όμως περισσότερο από όλα το περιβάλλον έχει ανάγκη από την ενεργό συμμετοχή όλων μας. Μόνο αν συνεισφέρουμε όλοι θα μπορέσουμε να λύσουμε τα περιβαλλοντικά προβλήματα στον πλανήτη μας. Υπάρχουν πολλοί τρόποι με τους οποίους μπορούμε να συμβάλουμε στις προσπάθειες για προστασία του περιβάλλοντος και της φύσης. Η προστασία της φύσης ξεκινά από τον καθέναν από εμάς, και από τον τρόπο που συμπεριφερόμαστε καθημερινά. Όλο και περισσότερο, κάθε απόφαση μας, ατομική ή μέσα στην οικογένεια μας, στην εργασία ή στο σχολείο μας έχει σημαντικό αντίκτυπο στο φυσικό περιβάλλον. Οι καθημερινές μας συνήθειες θα καθορίσουν πώς θα είναι ο πλανήτης στον οποίο ζούμε, αλλά και τι περιβάλλον θα παραδώσουμε στις επόμενες γενιές. Είναι, λοιπόν, στο χέρι μας να προστατεύσουμε το φυσικό περιβάλλον, ξεκινώντας από το να αλλάξουμε τις συνήθειές μας. 
Η υπόθεση της προστασίας, της αναβάθμισης και διατήρησης ενός περιβάλλοντος φιλικού για τη ζωή μας πάνω σ’ αυτόν τον πλανήτη, είναι υπόθεση όλων μας ανεξαιρέτως. Οι επιστήμονες του Γεωτεχνικού κλάδου καθημερινά υπηρετούν την προστασία του Περιβάλλοντος, σε οποίο πόστο και να βρίσκονται, γιατί γνωρίζουν ότι εκτός από το  παρόν, πρέπει να έχουμε και μέλλον.


Ο Πρόεδρος της Δ.Ε.
του ΓΕΩΤΕ.Ε.
Ανατολικής Μακεδονίας
Ζαφείρης Μυστακίδης

(Δελτίο Τύπου)

Πέμπτη, 31 Μαΐου 2018

Μομφές Τζιτζικώστα για καθυστέρηση στο έργο του τύμβου Καστά στην Αμφίπολη

Για «απαράδεκτη, δεύτερη στη σειρά, καθυστέρηση από πλευράς του Υπουργείου Πολιτισμού» στο έργο του τύμβου Καστά στην Αμφίπολη, έκανε λόγο ο Περιφερειάρχης Κεντρικής Μακεδονίας, Απόστολος Τζιτζικώστας, κατά τη συνεδρίαση του Περιφερειακού Συμβουλίου.

«Το έργο τελικά εντάχθηκε τον Ιανουάριο. Σήμερα πλησιάζουμε για Ιούνιο και το Υπουργείο Πολιτισμού δεν έχει κάνει το παραμικρό σε σχέση με το έργο για τον τύμβο Καστά», είπε και πρόσθεσε: «Καλώ το Υπουργείο Πολιτισμού να ξεκινήσει άμεσα τις εργασίες και να μην οδηγήσει τη διοίκηση της Περιφέρειας σε άλλα μέτρα».

Αφορμή για την σχετική τοποθέτηση του κ. Τζιτζικώστα, όπως είπε ο ίδιος, ήταν η απάντησή του σε επερώτηση της παράταξης «Ριζοσπαστική Αριστερή Ενότητα» για την εικόνα του Αρχαιολογικού Μουσείου Κιλκίς. Παρουσιάζοντας την επερώτηση, ο περιφερειακός σύμβουλος της παράταξης, Γιώργος Θεοδωρόπουλος, ανέφερε ότι η εικόνα του μουσείου δεν είναι καλή, έκανε λόγο για πλήρη απαξίωσή του και σαν υποδομή και σαν αρχαιολογικά ευρήματα, και ζήτησε να πληροφορηθεί τις ενέργειες της Περιφέρειας στον τομέα αυτό.

Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο πατώντας ΕΔΩ

(Πηγή: www.archaiologia.gr)

Επιστροφή λεηλατημένων έργων τέχνης ζήτησαν παρουσιαστές του BBC

Tην επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα στην Ελλάδα, καθώς και των χάλκινων αγαλμάτων του Μπενίν στη Νιγηρία, αλλά και των αντικειμένων που λεηλατήθηκαν από το Καλοκαιρινό Παλάτι της Κίνας ζήτησαν οι παρουσιαστές της εκπομπής «Civilisations» του BBC, γράφουν οι Times του Λονδίνου.

Ο ιστορικός Ντέιβιντ Ολοσούγκα, ο οποίος παρουσιάζει το πρόγραμμα «Civilisations» μαζί με τη Μέρι Μπερντ και τον Σάιμον Σάμα, είπε ότι η Βρετανία πρέπει να αντιμετωπίσει την ιστορία της και ότι κάτι τέτοιο είναι προς το συμφέρον της για να έχει οικονομικά ευεργετικές σχέσεις στο μέλλον με χώρες των οποίων η πολιτιστική κληρονομιά «εκλάπη μετά από βίαιες επιδρομές», γράφουν οι Times.

Το δημοσίευμα αναφέρει μάλιστα ότι ο παρουσιαστής του προγράμματος του BBC πρότεινε χαριτολογώντας «οι θιγόμενες χώρες, των οποίων έργα τέχνης έχουν κλαπεί, θα μπορούσαν να έχουν δύο λεπτά στα μουσεία με ένα καροτσάκι για ψώνια για να αρπάξουν τους χαμένους θησαυρούς».

Διαβάστε όλο το άρθρο  πατώντας ΕΔΩ

(Πηγή: www.archaiologia.gr)

Δευτέρα, 7 Μαΐου 2018

GDPR: Η σύμβαση με τον εκτελούντα την επεξεργασία

Του Κομνηνού Κόμνιου*

Α. Ο Γενικός Κανονισμός για την Προστασία Δεδομένων (στο εξής ΓΚΠΔ), που τίθεται σε εφαρμογή από τις 25.05.2018, ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος της Ε.Ε. και εφαρμόζεται, μεταξύ άλλων, σε κάθε επιχείρηση που επεξεργάζεται προσωπικά δεδομένα, συμπεριλαμβανομένων των επιχειρήσεων που απασχολούν λιγότερους από 250 υπαλλήλους, δηλαδή και στις μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις.

Ο νέος Κανονισμός, αν και εν πολλοίς βασίζεται στο προηγούμενο νομοθετικό καθεστώς για την προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα (Οδηγία 95/46/ΕΚ), αυξάνει σημαντικά τις υποχρεώσεις των επιχειρήσεων. Σε περίπτωση παράβασης συγκεκριμένων διατάξεων του ΓΚΠΔ προβλέπονται δρακόντεια πρόστιμα, που ανάλογα με το είδος και το μέγεθός της, δύνανται να φθάσουν έως τα 20 εκατομμύρια ευρώ ή το 4% του παγκόσμιου ετήσιου κύκλου εργασιών.
   
Β. Πολύ συχνά κάποιες επιχειρήσεις αναθέτουν σε άλλα, εκτός επιχείρησης, φυσικά ή νομικά πρόσωπα ή άλλους φορείς την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα για λογαριασμό τους (outsourcing). Τα πρόσωπα αυτά ορίζονται στον ΓΚΠΔ ως "εκτελούντες την επεξεργασία", ενώ η επιχείρηση που αναθέτει την επεξεργασία καθορίζοντας τους σκοπούς και τον τρόπο της επεξεργασίας καλείται "υπεύθυνος επεξεργασίας". Ο εκτελών την επεξεργασία ενεργεί βάσει των οδηγιών και των κατευθύνσεων του υπευθύνου επεξεργασίας. Συνεπώς, όταν μια επιχείρηση αποφασίζει "γιατί" και "πώς" τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα πρέπει να υποβάλλονται σε επεξεργασία, είναι ο υπεύθυνος επεξεργασίας. Ο εκτελών την επεξεργασία επεξεργάζεται δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα μόνο εκ μέρους του υπεύθυνου επεξεργασία και είναι, κατά κανόνα, τρίτος εκτός επιχείρησης. Σημειώνεται ότι οι εργαζόμενοι που επεξεργάζονται δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα εντός μιας επιχείρησης το κάνουν για να εκπληρώσουν τα καθήκοντα της επιχείρησης ως υπεύθυνου επεξεργασίας και δεν είναι οι ίδιοι υπεύθυνοι ή εκτελούντες την επεξεργασία. Βέβαια, αν ένας εργαζόμενος χρησιμοποιεί δεδομένα για δικούς του σκοπούς, εκτός των δραστηριοτήτων της επιχείρησης στην οποία απασχολείται, τότε θεωρείται υπεύθυνος της επεξεργασίας και φέρει τη σχετική ευθύνη.

Προκειμένου να γίνει κατανοητή η διάκριση, παραθέτουμε το ακόλουθο παράδειγμα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής: "Μια ζυθοποιία έχει πολλούς εργαζομένους. Υπογράφει σύμβαση με εταιρεία πληρωμών για την καταβολή των μισθών. Η ζυθοποιία ενημερώνει την εταιρεία πληρωμών για το πότε πρέπει να γίνεται η πληρωμή των μισθών, πότε ένας εργαζόμενος αποχωρεί ή παίρνει αύξηση και παρέχει όλα τα υπόλοιπα στοιχεία που είναι απαραίτητα για το εκκαθαριστικό σημείωμα αποδοχών και την πληρωμή. Η εταιρεία πληρωμών παρέχει σύστημα ΤΠ και αποθηκεύει τα δεδομένα των εργαζομένων. Η ζυθοποιία είναι ο υπεύθυνος επεξεργασίας δεδομένων και η εταιρεία πληρωμών είναι ο εκτελών την επεξεργασία των δεδομένων".

Εκτελών την επεξεργασία είναι, ενδεικτικά, ο πάροχος υπηρεσιών νεφοϋπολογιστικής (cloud computing), ο οποίος δεν καθορίζει τον σκοπό της επεξεργασίας, αλλά παρέχει τα μέσα και την πλατφόρμα (υπολογιστικό νέφος), ενεργώντας για λογαριασμό του πελάτη, o οποίος εν προκειμένω αποτελεί κατά κανόνα τον υπεύθυνο επεξεργασίας. Στο αυτό πλαίσιο, εκτελών την επεξεργασία είναι οι πάροχοι υπηρεσιών φιλοξενίας στο Διαδίκτυο, μια επιχείρηση που ειδικεύεται στην επεξεργασία δεδομένων για τη διαχείριση δεδομένων ανθρώπινου δυναμικού άλλων εταιριών ή μια εταιρεία security που έχει αναλάβει το κλειστό κύκλωμα μιας άλλης επιχείρησης ή μια εταιρία παροχής υπηρεσιών ηλεκτρονικού ταχυδρομείου για τα email που μεταβιβάζει κλπ..

Η διάκριση μεταξύ υπευθύνου και εκτελούντος την επεξεργασία, αν και έχει επικριθεί λόγω της δυσχέρειας διάκρισης μεταξύ υπευθύνου και εκτελούντος σε ορισμένες περιπτώσεις, διατηρήθηκε από τον ΓΚΠΔ. Μία από τις σημαντικές καινοτομίες του Κανονισμού έγκειται στην ενίσχυση των υποχρεώσεων του εκτελούντος την επεξεργασία.Ενώ την ευθύνη για την επεξεργασία και υποχρέωση για λογοδοσία έναντι της αρμόδιας αρχής είχε μόνο ο υπεύθυνος επεξεργασίας, πλέον ο εκτελών την επεξεργασία ευθύνεται και ο ίδιος εφόσον δεν ανταποκρίθηκε στις υποχρεώσεις του ΓΚΠΔ που αφορούν ειδικότερα τους εκτελούντες την επεξεργασία ή υπερέβη ή ενήργησε αντίθετα προς τις νόμιμες εντολές του υπευθύνου επεξεργασίας. Επιπλέον, είναι δυνατή η επιβολή κυρώσεων όχι μόνο στον υπεύθυνο επεξεργασίας, αλλά και στον εκτελούντα.

Οι υπεύθυνοι επεξεργασίας βαρύνονται με την υποχρέωση "να χρησιμοποιούν μόνο εκτελούντες την επεξεργασία που παρέχουν επαρκείς διαβεβαιώσεις για την εφαρμογή κατάλληλων τεχνικών και οργανωτικών μέτρων, κατά τρόπο ώστε η επεξεργασία να πληροί τις απαιτήσεις του ΓΚΠΔ και να διασφαλίζεται η προστασία των δικαιωμάτων του υποκειμένου των δεδομένων" (άρθρο 28 παρ. 1 ΓΚΠΔ).

Γ. Για λόγους σαφήνειας και διαφάνειας, η σχέση μεταξύ υπευθύνου επεξεργασίας και εκτελούντος την επεξεργασία θα πρέπει να αποτυπώνεται λεπτομερώς σε σύμβαση που καταρτίζεται εγγράφως ή σε ηλεκτρονική μορφή.Η μη σύναψη σχετικής σύμβασης συνιστά αθέτηση της υποχρέωσης του υπεύθυνου επεξεργασίας να τεκμηριώνει τις αμοιβαίες υποχρεώσεις και δύναται να επιφέρει τις οικείες κυρώσεις του ΓΚΠΔ.

Η σύμβαση ανάθεσης επεξεργασίας σε εκτελούντα την επεξεργασία θα πρέπει να περιλαμβάνει τα ακόλουθα:

- να καθορίζει το αντικείμενο και τη διάρκεια της επεξεργασίας, τη φύση και τον σκοπό της επεξεργασίας, το είδος των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και τις κατηγορίες των υποκειμένων των δεδομένων και τις υποχρεώσεις και τα δικαιώματα του υπευθύνου επεξεργασίας,

- να προβλέπει ότι ο εκτελών την επεξεργασία επεξεργάζεται τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα μόνο βάσει καταγεγραμμένων εντολών του υπευθύνου επεξεργασίας, μεταξύ άλλων όσον αφορά τη διαβίβαση δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα σε τρίτη χώρα ή διεθνή οργανισμό, εκτός εάν υποχρεούται προς τούτο βάσει του δικαίου της Ε.Ε. ή του δικαίου του κράτους μέλους στο οποίο υπόκειται ο εκτελών την επεξεργασία,

- να προβλέπει ότι ο εκτελών την επεξεργασία διασφαλίζει ότι τα πρόσωπα που είναι εξουσιοδοτημένα να επεξεργάζονται τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα δεσμεύονται για την τήρηση εμπιστευτικότητας,

- να προβλέπει ότι ο εκτελών την επεξεργασία λαμβάνει όλα τα απαιτούμενα μέτρα για την ασφάλεια των δεδομένων,

- να προβλέπει ότι ο εκτελών την επεξεργασία δεν προσλαμβάνει άλλον εκτελούντα την επεξεργασία χωρίς προηγούμενη ειδική ή γενική γραπτή άδεια του υπευθύνου επεξεργασίας. Σε περίπτωση γενικής γραπτής άδειας, ο εκτελών την επεξεργασία θα πρέπει να ενημερώσει τον υπεύθυνο επεξεργασίας για τυχόν σκοπούμενες αλλαγές που αφορούν την προσθήκη ή την αντικατάσταση των άλλων εκτελούντων την επεξεργασία και να παρέχει στον υπεύθυνο επεξεργασίας τη δυνατότητα να αντιταχθεί σε αυτές τις αλλαγές. Σε περίπτωση που ο εκτελών την επεξεργασία προσλάβει "υπο-εκτελούντα" την επεξεργασία οφείλει να διασφαλίσει ότι οι ίδιες υποχρεώσεις όσον αφορά την προστασία των δεδομένων που προβλέπονται στη σύμβαση θα δεσμεύουν και τον "υπο-εκτελούντα". Σε κάθε περίπτωση, ο αρχικώς εκτελών παραμένει πλήρως υπόλογος έναντι του υπευθύνου επεξεργασίας,

- να προβλέπει ότι ο εκτελών την επεξεργασία επικουρεί τον υπεύθυνο επεξεργασίας στην απάντηση των αιτημάτων για άσκηση των δικαιωμάτων των υποκειμένων των δεδομένων (δικαίωμα πρόσβασης,διόρθωσης, διαγραφής, εναντίωσης),

- να προβλέπει ότι ο εκτελών την επεξεργασία συνδράμει τον υπεύθυνο επεξεργασίας στη διασφάλιση της συμμόρφωσης προς τις υποχρεώσεις ασφάλειας των δεδομένων και γνωστοποίησης τυχόν παραβίασης δεδομένων (data breach). Σε κάθε περίπτωση, ο εκτελών την επεξεργασία ενημερώνει τον υπεύθυνο επεξεργασίας αμελλητί, μόλις αντιληφθεί παραβίαση δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα,

- να προβλέπει ότι ο εκτελών την επεξεργασία επικουρεί τον υπεύθυνο επεξεργασίας στην διενέργεια εκτίμησης αντικτύπου (privacy impact assessment), εφόσον αυτή απαιτείται εν προκειμένω από τον ΓΚΠΔ,

- να προβλέπει ότι κατ' επιλογή του υπευθύνου επεξεργασίας, ο εκτελών την επεξεργασία θα διαγράψει ή θα επιστρέψει όλα τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα στον υπεύθυνο επεξεργασίας μετά το πέρας της παροχής υπηρεσιών επεξεργασίας και θα διαγράψει τα υφιστάμενα αντίγραφα, εκτός εάν το δίκαιο της Ένωσης ή του κράτους μέλους απαιτεί την αποθήκευση των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα,

- να προβλέπει ότι ο εκτελών την επεξεργασία υποχρεούται να θέτει στη διάθεση του υπευθύνου επεξεργασίας κάθε απαραίτητη πληροφορία προς απόδειξη της συμμόρφωσής του προς τις υποχρεώσεις που προβλέπονται από το ΓΚΠΔ και να επιτρέπει και διευκολύνει τυχόν ελέγχους που διενεργούνται από τον υπεύθυνο επεξεργασίας ή από άλλον ελεγκτή εντεταλμένο από τον υπεύθυνο επεξεργασίας.

- Τέλος, ο εκτελών την επεξεργασία ενημερώνει αμέσως τον υπεύθυνο επεξεργασίας, εάν, κατά την άποψή του, κάποια εντολή παραβιάζει τον ΓΚΠΔ ή άλλες ενωσιακές ή εθνικές διατάξεις περί προστασίας δεδομένων.

Δ. Παρά τη συμβατική δέσμευση του εκτελούντος την επεξεργασία, η γενική ευθύνη εξακολουθεί να βαρύνει τον υπεύθυνο επεξεργασίας, ο οποίος οφείλει να ασκεί εποπτεία στους εκτελούντες την επεξεργασία,προκειμένου να διασφαλίζει ότι οι ενέργειές τους συμμορφώνονται με τον Κανονισμό. Ως εκ τούτου, συμβατικός όρος ο οποίος δεν επιτρέπει στον υπεύθυνο επεξεργασίας την αναγκαία εποπτεία, θα μπορούσε να θεωρηθεί ως σύμβαση από κοινού υπευθύνων επεξεργασίας, με αποτέλεσμα η ευθύνη της επεξεργασίας να βαρύνει αμφότερα τα μέρη.

Πάντως, εάν ο εκτελών την επεξεργασία δεν τηρεί τους περιορισμούς που έχει θέσει ο υπεύθυνος επεξεργασίας όσον αφορά τη χρήση των δεδομένων, καθορίζοντας ο ίδιος τους σκοπούς και τα μέσα της επεξεργασίας, τότε καθίσταται υπεύθυνος επεξεργασίας, τουλάχιστον για τη συγκεκριμένη επεξεργασία.

* Κομνηνός Γ. Κόμνιος, Δικηγόρος, Διαπιστευμένος Διαμεσολαβητής, Επ. Καθηγητής της Σχολής Οικονομίας, Διοίκησης και Νομικών Επιστημών του Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος
k.komnios@ihu.edu.gr

(Πηγή: capital.gr)

Κυριακή, 29 Απριλίου 2018

105 χρόνια από τη Μάχη του Παλαιοχωρίου



"Γιατί οι θυσίες δεν πρέπει ούτε να απαξιώνονται, ούτε να ευτελίζονται στο βωμό προσωπικών φιλοδοξιών, ούτε να χάνονται στη λήθη". 


Ομιλία για τα 105 χρόνια από τη Μάχη του Παλαιοχωρίου. 

Παλαιοχώρι 28 Απριλίου 2018.

Τετάρτη, 25 Απριλίου 2018

ΑΡΧΕΙΟΦΥΛΑΞ: άγνωστες ψηφίδες ιστορίας... (αρ.3)


ΑΡΧΕΙΟΦΥΛΑΞ (αρ. 3): Ταχυδρομικό Δελτάριο εποχής, όπου αναγράφεται: "Διαφημιστική "αφφίς" Έλληνος καλλιτέχνου, που εβραβεύθη σε Διαγωνισμό της Αμερικανικής Αποστολής Ελλάδος της Διοικήσεως Οικονομικής Συνεργασίας. Η Αποστολή αυτή ρυθμίζει την εφαρμογή του Σχεδίου Μάρσαλλ στην Ελλάδα".

Και για την ιστορία:

Σχέδιο Μάρσαλ: Επρόκειτο για οικονομική βοήθεια που χορηγήθηκε σε χώρες της Ευρώπης. Αποσκοπούσε αφενός στην τόνωση των οικονομιών τους, και αφετέρου, εξυπηρετούσε άμεσα την αμερικανική εξωτερική πολιτική, που επιθυμούσε να αποφευχθεί ο κίνδυνος να περιέλθουν οι χώρες αυτές, εξαιτίας ανέχειας, στη σφαίρα επιρροής της Σοβιετικής Ένωσης. Η οικονομική βοήθεια του σχεδίου Μάρσαλ διαιρέθηκε ανάμεσα στις συμμετέχουσες χώρες, βασισμένη στο "κατά κεφαλήν" εισόδημα. Περισσότερη ενίσχυση δόθηκε στις μεγάλες βιομηχανικές δυνάμεις, καθώς επικρατούσε η άποψη ότι η αποκατάστασή τους ήταν στοιχειώδης για την γενική αναβίωση της Ευρώπης. Ακόμη, περισσότερη "κατά κεφαλήν" βοήθεια δόθηκε στους Συμμάχους του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, ενώ λιγότερη δόθηκε σε αυτούς που αποτελούσαν τις Δυνάμεις του Άξονα, ή σε αυτούς που απλώς παρέμειναν ουδέτεροι.

(Πηγή: www.istorikathemata.com)

Σάββατο, 21 Απριλίου 2018

Ο Άη Γιώργης του Παλαιοχωρίου Παγγαίου

Το παραδοσιακό "κουρμπάνι" πρόκειται να μοιραστεί και πάλι τη Δευτέρα στο Παλαιοχώρι Παγγαίου, που πανηγυρίζει τον πολιούχο και προστάτη του, τον Άγιο Γεώργιο. Στο χωριό αναβιώνουν ακόμη αρκετά έθιμα που σχετίζονται με τον Άγιο, και οι ρίζες τους χάνονται στα βάθη των αιώνων. Ως προστάτης του χωριού, ο Άγιος Γεώργιος, είναι άμεσα συνδεδεμένος με την μακραίωνη ιστορία του τόπου, με αποτέλεσμα οι κάτοικοι να νιώθουν μία εξαιρετική οικειότητα με τη μορφή του.

Το κουρμπάνι

Στο τέλος της θείας λειτουργίας ανήμερα της εορτής του Αγίου Γεωργίου, μοιράζεται το πατροπαράδοτο «κουρμπάνι», το οποίο είναι βρασμένο κρέας και πρόσφορο.

Το «κουρμπάνι», άμεσα συνδεδεμένο με την εορτή του Αγίου ετοιμάζεται με χαρακτηριστική τελετουργία. Παλαιότερα, το «κουρμπάνι» ετοιμαζόταν από ζώα - προσφορές των πιστών χριστιανών του χωριού, τα οποία θυσιαζόταν προς τιμήν του αγίου την παραμονή της εορτής και κατά τη διάρκεια του Εσπερινού, αφού πρώτα έκαναν τρεις φορές τον γύρο του ναού και στην συνέχεια ευλογούνταν από τον ιερέα.

Έθιμα και συνήθειες

Σαν αυτή τη μέρα, οι νέοι του χωριού αφού έβρισκαν τα κατάλληλα ψηλά δέντρα έκαναν κούνιες, πλέκοντας κληματίδες. Από τις κούνιες αυτές περνούσε το σύνολο του πληθυσμού του χωριού, γιατί θεωρούνταν απαραίτητη η συμμετοχή στο έθιμο αυτό.

Όπως και σε άλλα μέρη της Ελλάδας, η ημέρα του Αγίου Γεωργίου σήμαινε και την έναρξη την περιόδου «των βοσκών» για τους κτηνοτρόφους. Οι κτηνοτρόφοι συνήθιζαν να προσλαμβάνουν τους βοσκούς από την ημέρα του Αγίου Γεωργίου και μέχρι και την ημέρα του άλλου μεγάλου Αγίου της Ορθοδοξίας, του Αγίου Δημητρίου.

Ακόμη την ημέρα αυτή, όλοι οι ίδιοι κτηνοτρόφοι συνέλεγαν το γνωστό στην περιοχή αγριολούλουδο με το όνομα «γαλατσίδα», το οποίο όταν κοπεί βγάζει ένα υγρό που μοιάζει σαν γάλα. Με το φυτό αυτό έφτιαχναν στεφάνια τα οποία κρεμούσαν έξω από τις πόρτες για να ...πάει καλά η χρονιά.

Λατρεία ...κατά παράδοση

«Ο τόπος αυτός είναι υπό την προστασία του Άη Γιώργη» λένε οι ντόπιοι και νιώθουν μια σιγουριά γιατί όπως αναφέρουν ποτέ μέσα στους αιώνες δεν τους πρόδωσε. Η μέχρι στιγμής παλαιότερη αποδεδειγμένη μαρτυρία για την «παρουσία» του Αγίου Γεωργίου ως προστάτη στην περιοχή, έρχεται με την ανακάλυψη από την αρχαιολογική σκαπάνη κατά τη διετία 1995 - 1996 εκτεταμένου μοναστηριακού συγκροτήματος του 11ου αιώνα στο Παλαιοχώρι, ευρύτερα γνωστό από Πατριαρχικά σιγίλια ως «Ιερά Μονή του Αγίου Μεγαλομάρτυρος και Τροπαιοφόρου Γεωργίου του Διασωρίτου». Από τότε η λατρεία του Αγίου είχε εξαπλωθεί στην περιοχή, πράγμα που εξόργισε τον Οθωμανό τόπαρχο και έτσι στις 23 Απριλίου του 1507, όπως αναφέρεται στον Κώδικα του Δαμασκηνού, κατέστρεψε ολοσχερώς το πανηγυρίζον μοναστήρι. Παρόλα αυτά η φλόγα της πίστης δεν έσβησε στους Παλαιοχωρινούς και έτσι η μονή ξαναχτίστηκε για να καταστραφεί οριστικά λίγο μετά το 1763.

Κατόπιν οι κάτοικοι του χωριού έκτισαν τον υπάρχοντα Ιερό Ναό προς τιμήν του Αγίου Γεωργίου, ο οποίος αποπερατώθηκε το 1835, με πολλά βυζαντινά χαρακτηριστικά ενός μοναστηριακού ναού. Πρόκειται για μία μεγάλη τρίκλιτη βασιλική με ημιόροφο, τον γνωστό «γυναικωνίτη».

Τα θαύματα του αγίου είναι πολλά, και αντηχούν σαν παραμύθι στα αυτιά όσων τα ακούν. Αυτά είτε αναφέρονται στην παρουσία του Αγίου στον νέο ναό, αφού πολλοί άκουγαν τα πέταλα του αλόγου στο μαρμάρινο δάπεδο χωρίς να βλέπουν τίποτα και τα οποία οδηγούσαν στο ιερό, είτε σε περιφορές, λιτανείες και θεϊκές ψαλμωδίες στο χώρο του κατεστραμμένου μοναστηριού.

Rejection


Gone


Σάββατο, 7 Απριλίου 2018

Καλή Ανάσταση και Καλό Πάσχα!


Εγκύκλιος Μητροπολίτου Ελευθερουπόλεως κ. Χρυσοστόμου επί τη Εορτή του Πάσχα 2018

Η ΑΚΕΝΩΤΗ ΠΗΓΗ ΤΗΣ ΕΛΠΙΔΟΣ

Αγαπητοί εν Χριστώ Αναστάντι Αδελφοί και Πατέρες

«Αναστάσεως ημέρα και λαμπρυνθώμεν τη πανηγύρει!» Ας χαρούμε και ας ευφρανθεί η ψυχή μας τις ημέρες αυτές, που η αγία μας Εκκλησία πανηγυρίζει την Ανάσταση του Χριστού μας. Η χαρά που μας καλεί να ζήσουμε δεν έχει σχέση μόνο με την ωραία εποχή της Άνοιξης, που διανύουμε, ούτε με το τέλος της περιόδου της αυστηρής νηστείας. Η γιορτή της Αναστάσεως είναι ευκαιρία της πιο χαρούμενης ψυχικής διαθέσεως του πιστού χριστιανού, διότι την αντιλαμβάνεται με το απλό μυαλό του και την άδολη καρδιά του σαν την πηγή την ακένωτη της μεγαλύτερης ελπίδος.

«Η ελπίς ου καταισχύνει» (Ρωμ. 5,5) σύμφωνα με τον Απόστολο του Θεού. Καθόλου ντροπή δεν είναι, ούτε λάθος, να ελπίζει πάντα ο άνθρωπος. Αλλά τι να ελπίζει; Να μην αντιμετωπίζει κανένα πρόβλημα οικονομικό; Να είναι αυτάρκης και να ζει με κάθε άνεση; Τι να ελπίζει το παιδί, ο νέος; Να καταλάβει μία θέση στην ανώτατη Εκπαίδευση, να αποκτήσει κάποιο σοβαρό και αξιόλογο εφόδιο από την κρατική Παιδεία για τη ζωή του, ώστε να εξασφαλίσει κάποια θέση αξιοπρεπή στην κοινωνία; Τι να ελπίζει; Να βρει πρόσωπο κατάλληλο, ώστε να δημιουργήσει μία οικογένεια, μία ζεστή φωλιά και ένα σταθερό αποκούμπι στη ζωή του; Και οι απαντήσεις, όπως αντιλαμβάνεσθε, στο ερώτημα αυτό είναι ατέλειωτες. Όσο είναι και οι άνθρωποι… Και μετά, αφού πια η ελπίδα πάρει σάρκα και οστά και γίνει είτε άνεση οικονομική,  είτε θέση κοινωνική, είτε οικογενειακή ευτυχία και όνειρο, προβάλλει σκληρό το ερώτημα σε όλους μας, μικρούς και μεγάλους: Αφού όλα τα επιτύχω, όπως τα ονειρευόμουν και τα ήλπιζα, ύστερα τι γίνεται; Η ευτυχία μου, λοιπόν, η εκπλήρωση των ονείρων μου, έχει ημερομηνία λήξεως; Ύστερα έρχεται, αφού δεν είμαι αθάνατος, το χάος, το τίποτε, το μηδέν; Και να! σαν επισκέπτης απρόσκλητος η μελαγχολία και το σκοτάδι στη ψυχή. Η ίδέα, τό σκοτεινό φάσμα τού θανάτου, τού ἀναπόφευκτου τέλους, έρχεται νά δηλητηριάσει τήν ελπίδα μας.

Άλλ’ όχι! Βροντοφωνάζει στήν ταραγμένη μας ψυχή η εορτή τών εορτών που διανύουμε. Η ελπίδα μας δεν κόβεται, ούτε διαλύεται από το αναπόφευκτο βιολογικό μας τέλος. Κάποιος το φρόντισε με άπειρη αγάπη. Και Αυτός ο Κάποιος  είναι ο Αναστημένος εκ νεκρών Ιησούς Χριστός. Αυτός ο Τέλειος και Πρώτος σε όλα Θεός και Άνθρωπος έγινε και σ’ αυτό το μεγάλο θέμα μας ο πρώτος. Ανέστη εκ νεκρών. Νίκησε το θάνατο. Έγινε τρόπον τινά ο «πρωτότοκος εκ των νεκρών». (Κολασσαείς 1, 18). Γι αυτό και αργότερα, μετά την Ανάστασή Του, μολονότι το δρεπάνι του θανάτου δεν σταμάτησε ούτε στιγμή να θερίζει στους ανθρώπινους αγρούς, οι δικοί Του άνθρωποι προς χάριν Του υπέμειναν μετά χαράς μεγάλης κάθε κακουχία και κάθε ανθρώπινη δυστυχία, και μύριους θανάτους, διότι ήσαν απλούστατα  απόλυτα στηριγμένοι στη μεγάλη ελπίδα που τους έδωσε. Όπως οι ίδιοι με συγκινητική ειλικρίνεια μας είπαν, εάν δεν πιστεύαμε στον Αναστάντα Χριστό θα ήμασταν οι πιο αξιολύπητοι άνθρωποι… (Α  Κορ. 15,19).

Δόξα, λοιπόν, μυριάκις δόξα τω Αναστάντι Χριστώ! Διότι η ελπίδα μας ουδέποτε σταματά, αλλά συνεχίζεται ανανεούμενη μέχρι τη Βασιλεία Του την επουράνια, μέχρι τη δόξα του Παραδείσου, στην ατέρμονη αιωνιότητα μαζί Του. Αμήν

ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΝΕΣΤΗ!

Παντοτεινός ευχέτης σας

†Ο ΕΛΕΥΘΕΡΟΥΠΟΛΕΩΣ  ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ

ΑΝΑΣΤΑΣΙΜΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΝΟΥ ΠΡΟΚΑΘΗΜΕΝΟΥ

ΘΕΟΔΩΡΟΣ Β' 

ΕΛΕῼ ΘΕΟΥ ΠΑΠΑΣ ΚΑΙ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΣΗΣ ΓΗΣ ΑΙΓΥΠΤΟΥ ΚΑΙ ΑΦΡΙΚΗΣ 

ΠΑΝΤΙ Τῼ ΠΛΗΡΩΜΑΤΙ ΤΟΥ ΚΑΘ' ΗΜΑΣ ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΟΥ ΚΑΙ ΠΑΤΡΙΑΡΧΙΚΟΥ ΘΡΟΝΟΥ 

ΧΑΡΙΣ ΚΑΙ ΕΛΕΟΣ ΚΑΙ ΕΙΡΗΝΗ ΠΑΡΑ ΤΟΥ ΑΝΑΣΤΑΝΤΟΣ ΚΥΡΙΟΥ ΚΑΙ ΘΕΟΥ ΚΑΙ ΣΩΤΗΡΟΣ ΗΜΩΝ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

«Tὸν δὲ ἀρχηγὸν τῆς ζωῆς ἀπεκτείνατε, ὃν ὁ Θεὸς ἤγειρεν ἐκ νεκρῶν, οὗ ἡμεῖς μάρτυρές ἐσμεν.» (Πράξεις, 3:15)

Αγαπητοί μου αδελφοί,

Οι Απόστολοι μαρτυρούν και η οικουμένη εορτάζει. Οι Απόστολοι ομολογούν και η οικουμένη αγαλλιάζει. Οι Απόστολοι βεβαιώνουν και η οικουμένη πιστεύει. Ότι αληθώς ανέστη ο Δημιουργός της ζωής μας. Ότι αληθώς ανέστη ο Αρχηγός της ζωής μας. Ότι αληθώς ανέστη ο Ανακαινιστής της ζωής μας.

Μπορεί όμως το αναστάσιμο φως να καταυγάσει το πυκνούμενο σκότος της ανθρωπίνης ιστορίας; Μπορεί το αναστάσιμο μήνυμα να φθάσει ανεμπόδιστο προς τον κάθε εν Χριστώ αδελφό μας, προς τον κάθε άνθρωπο καλής θελήσεως; Ή μήπως ακόμη απορεί ο προφήτης: «Οὐχὶ πατὴρ εἷς πάντων ὑμῶν; Οὐχὶ Θεὸς εἷς ἔκτισεν ὑμᾶς; Tί ὅτι ἐγκατέλιπε ἕκαστος τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ;» (Μαλαχίας, 2:10)

Όταν ο Θεός μας δημιούργησε, το έκανε αυτοβούλως. Και όταν μας αναδημιούργησε διά του Μονογενούς Του Υιού, το έκανε χωρίς εμείς προηγουμένως να προσφέρουμε κάτι. Η Βασιλεία όμως του Θεού, η ένωσή μας δηλαδή με τον Θεό, θα γίνει μόνο εάν εμείς ποθήσουμε τον Θεό. Μόνο εάν εμείς αναζητήσουμε τον Θεό. Μόνο εάν εμείς υπαρξιακώς προτάξουμε το θέλημα του Θεού.

Η αποστολική παρακαταθήκη είναι ξεκάθαρη σχετικώς με το θέλημα του Θεού: «Οὐκ ἔστι προσωπολήπτης ὁ Θεός, ἀλλ᾿ ἐν παντὶ ἔθνει ὁ φοβούμενος αὐτὸν καὶ ἐργαζόμενος δικαιοσύνην δεκτὸς αὐτῷ ἐστι.» (Πράξεις, 10: 34-35). Η πολιτογράφηση στη Βασιλεία του Θεού απαιτεί μόνο τον φόβο του Θεού ως σεβασμό του θελήματός Του και την δικαιοσύνη του Θεού ως καρπό του θελήματός Του.

Εμείς τι κάνουμε; Aφήνουμε στην άκρη τον φόβο του Θεού. Τον θεωρούμε δήθεν απαξιωτικό για το εγώ μας. Και διαστρεβλώνουμε την δικαιοσύνη του Θεού. Την παρατηρούμε μέσα από τους παραμορφωτικούς φακούς του έθνους, της φυλής, του χρώματος, της διαφορετικότητας. Και φθάνουμε στο σημείο να θάβουμε κάτω από αλλεπάλληλα στρώματα στοιχείων ταυτότητας το ένα και μοναδικό στοιχείο που μας ενώνει όλους: την κοινή μας καταγωγή από τον Θεό.

Λησμονούμε ότι ένας Σαμαρείτης έγινε το πρότυπο της αγαπητικής φιλανθρωπίας. Λησμονούμε ότι μια Σαμαρείτιδα έγινε το πρότυπο της ειλικρινούς μεταστροφής. Λησμονούμε ότι μια πόρνη έγινε το πρότυπο της σωτηριώδους μετάνοιας. Λησμονούμε ότι ο ληστής της ενδεκάτης ώρας έγινε ο πρώτος οικιστής του Παραδείσου. Λησμονούμε ότι η μόνη διάκριση που μπορεί να υπάρξει σε επίπεδο ανθρώπινο είναι εκείνη που ξεχωρίζει τους αδελφούς μας σε αυτάρκεις και σε χρήζοντες βοηθείας.

Αγαπητοί μου αδελφοί,

Σήμερα που εορτάζουμε την Ανάσταση του Κυρίου και θα ανοίξουμε το σπιτικό μας για να μοιραστούμε τη χαρά μας, ας έχουμε κατά νου το θέλημα του Θεού. Ο Χριστός μας είπε: «Όταν παραθέτεις γεύμα η δείπνο, μη προσκαλείς τους φίλους σου, ούτε τους αδελφούς σου, ούτε τους συγγενείς σου, ούτε τους πλουσίους γείτονές σου… Αλλά όταν κάνεις τραπέζι και υποδέχεσαι φιλοξενουμένους, προσκάλεσε πτωχούς, αναπήρους, χωλούς, τυφλούς.» (Λουκ. 14:13-14).

Γιατί άραγε να καλέσουμε όλους αυτούς που έχουν ανάγκη; Την απάντηση έδωσε ο Άγιος προκάτοχός μας, ο Πατριάρχης της έμπρακτης αγάπης, Ιωάννης ο Ελεήμων: «Διότι αυτοί πράγματι μπορούν να μας βοηθήσουν να κληρονομήσουμε την Βασιλεία των Ουρανών.» Δεν είναι λοιπόν μόνο ότι αδελφοί μας έχουν την ανάγκη μας. Πολύ περισσότερο έχουμε εμείς την ανάγκη τους, διότι οι εμπερίστατοι αδελφοί μας είναι που κρατούν τα κλειδιά του Παραδείσου.

Με αυτή την πίστη πορευόμαστε στην Αφρική των εθνών, στην Αφρική των φυλών, στην Αφρική των διαφορετικών πολιτισμών. Πίστη όχι διανοητική, αλλά πίστη καρδιακή. Πίστη όχι ιδεοληπτική, αλλά πίστη φιλάνθρωπη. Πίστη όχι προσωποληπτική, αλλά πίστη προσωπική, πίστη δηλαδή ότι στο πρόσωπο του κάθε αδελφού που συναντούμε στην ήπειρο της ελπίδας μπορεί να κρύβεται ο Χριστός, ο Αρχηγός της ζωής!

Χριστός Ανέστη! 

†Ο Πάπας καί Πατριάρχης Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής 

Θ Ε Ο Δ Ω Ρ Ο Σ Β΄

Ἑν τῇ Μεγάλῃ Πόλει τῆς Ἀλεξανδρείας

Ἅγιο Πάσχα 2018

Πάσχα στο χωριό!


Πάσχα στο χωριό! Πάντα ήταν γεμάτο αρώματα της φύσης, μυρωδιές πασχαλιάς και ζουμπουλιών, τον ήχο της καμπάνας του Άη Γιώργη που καλύπτει πρόσκαιρα της φωνές των χελιδονιών που έφεραν την άνοιξη. Περισυλλογή, δέος μπροστά στον Επιτάφιο. Ακόμη και το φως από τη φλόγα των κεριών διαφέρει το Πάσχα. Ο αέρας της φύσης, η δροσιά που έρχεται από το δάσος του Παγγαίου. Όλα σε προετοιμάζουν για το χαρμόσυνο μήνυμα της Ανάστασης. Σου εμπνέουν το χαμόγελο που θαρρείς και βγαίνει από τα βάθη της ψυχής σου. Το ξεκούραστο χαμόγελο που έχεις όταν βλέπεις αγαπημένα πρόσωπα.
Το ίδιο χαμόγελο που είχες σαν παιδί!

Τετάρτη, 4 Απριλίου 2018

15η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης

15η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης
3-6 Μαΐου 2018
ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΚΘΕΣΙΑΚΟ & ΣΥΝΕΔΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

Σε ένα μήνα ξεκινάει η 15η ΔΕΒΘ με σημαντικές ξένες συμμετοχές,
πλούσιο πρόγραμμα και προβληματισμούς αιχμής

Με τιμώμενες τις χώρες της Γαλλοφωνίας και κεντρικό της θέμα τη Δημοκρατία στον 21ο αιώνα, θα πραγματοποιηθεί η 15η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης (ΔΕΒΘ), από τις 3 έως και τις 6 Μαΐου 2018 στο Διεθνές Εκθεσιακό και Συνεδριακό Κέντρο Θεσσαλονίκης (ΔΕΘ-HELEXPO), που διοργανώνει το Ελληνικό Ίδρυμα Πολιτισμού σε συνεργασία με τη ΔΕΘ-HELEXPO, τον Δήμο Θεσσαλονίκης, τους Συλλόγους Ελλήνων Εκδοτών και ανεξάρτητους εκδότες, με τη στήριξη της Βουλής των Ελλήνων και υπό την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού. Το Ελληνικό Ίδρυμα Πολιτισμού στηρίζει την προβολή του ελληνικού βιβλίου διεθνώς οργανώνοντας τη Διεθνή Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης που αποτελεί τον κορυφαίο θεσμό προβολής του βιβλίου στη χώρα μας.

Οι βασικοί θεματικοί άξονες της φετινής έκθεσης είναι Λογοτεχνία και Μνήμη, Η προσφυγική εμπειρία και Βιβλίο και Performance, ενώ το καθιερωμένο πρόγραμμα εκδηλώσεων θα περιλαμβάνει παρουσιάσεις νέων εκδόσεων και συζητήσεις με συγγραφείς, ειδικό αφιέρωμα στην αστυνομική λογοτεχνία με τη συμμετοχή διακεκριμένων ξένων συγγραφέων, συναντήσεις μεταξύ των επαγγελματιών του βιβλίου, θεματικές εκθέσεις και προβολές, και βέβαια, το 5ο Φεστιβάλ Νέων Λογοτεχνών, το 3ο Φεστιβάλ Μετάφρασης, καθώς και ποικίλες δράσεις στην Παιδική και Εφηβική Γωνιά, που φέτος θα έχει το δικό της ξεχωριστό Περίπτερο, στο κτήριο 14.

Επιπλέον, φέτος στο πλαίσιο της 15ης ΔΕΒΘ θα διοργανωθούν ιδιαίτερες συζητήσεις και ομιλίες για τα επαγγελματικά προβλήματα του εκδοτικού κλάδου, με έμφαση στην υποδοχή του ελληνικού βιβλίου στο εξωτερικό, κυρίως στη Γαλλία αλλά και στο βαλκανικό χώρο, με τη συμμετοχή σημαντικών παραγόντων των εκδόσεων. «Η έκθεση βιβλίου της Θεσσαλονίκης θέλει να αφουγκράζεται τα προβλήματα του καιρού της, να τα συζητά με τη βοήθεια των βιβλίων και των ανθρώπων που τα γράφουν, τα αξιολογούντα μεταφράζουντα εκδίδουν», υπογραμμίζει ο διευθυντής της ΔΕΒΘ Μανώλης Πιμπλής. «Είναι μια έκθεση σκεπτόμενη, που προσπαθεί να καλλιεργήσει έναν δημιουργικό προβληματισμό. Αν θα θέλαμε να συνοψίσουμε τη στάση της ΔΕΒΘ με ένα σλόγκαν, αυτό θα ήταν "αφουγκραζόμαστε, διαβάζουμε, συζητάμε"».

Αναλυτικότερα, η φετινή, πολλαπλών δράσεων, διοργάνωση περιλαμβάνει:

Τιμώμενες οι χώρες της Γαλλοφωνίας
Δέκα χρόνια μετά την έναρξη του θεσμού της τιμώμενης χώρας τον οποίο εγκαινίασε η Γαλλία, τιμώμενες θα είναι οι χώρες της Γαλλοφωνίας. Η 15η ΔΕΒΘ θα φιλοξενήσει σε ειδικά σχεδιασμένο Περίπτερο 350 τ.μ. μια πλειάδα συγγραφέων, εκδοτών, βιβλίων και εκδηλώσεων λόγου και τέχνης από το δίκτυο των γαλλόφωνων χωρών ανά τον κόσμο, σε συνεργασία με τη Γαλλική Πρεσβεία, τα Γαλλικά Ινστιτούτα Ελλάδος και Θεσσαλονίκης, τις γαλλικές προξενικές αρχές της Θεσσαλονίκης αλλά και με άλλες πρεσβείες και μορφωτικά ινστιτούτα του εξωτερικού.

Περισσότεροι από τριάντα γαλλόφωνοι συγγραφείς θα παρευρεθούν για να παρουσιάσουν το έργο τους, να συμμετάσχουν σε συζητήσεις και να εξηγήσουν τη σχέση τους με τη γαλλική γλώσσα, ανάμεσα στους οποίους οι Kaouther Adimi, Metin Arditi, Marion Billet, Barbara Cassin, Olivier Guez, Thomas Gunzig, Leslie Kaplan, Philippe Lechermeier, Yamen Manaï, Dominique Manotti, Laure Marchand, Daniel Maximin, Anna Moï, Gilles Ortlieb, Michel Piquemal, Nathalie Quintane, Claude Rizzo, François Soulages, Brina Svit, Sami Tchak, Fréderic Worms, αλλά και οι ελληνικής καταγωγής Άννα Αγγελοπούλου, Κατερίνα Δασκαλάκη, Γιάννης Κιουρτσάκης, Γιώργος Πρεβελάκης, κ.ά.

Όλα τα είδη του λόγου (μυθιστόρημα, ποίηση, δοκίμιο, θέατρο, κλπ.) αλλά και τα κόμικς, η φωτογραφία, η μουσική θα έχουν την τιμητική τους με παρουσιάσεις και συζητήσεις στρογγυλής τραπέζης στο μεγάλο περίπτερο της Γαλλοφωνίας, το οποίο περιβάλλει κυκλικά τον κεντρικό χώρο εκδηλώσεων, την «αγορά». Στο πρόγραμμα συμπεριλαμβάνονται ψυχαγωγικά και παιδαγωγικά εργαστήρια για παιδιά, εργαστήρια ψηφιακών μέσων σε ειδικά διαμορφωμένο χώρο για τις νέες τεχνολογίες και γαστρονομικές παρουσιάσεις. Περισσότεροι από 40 εκδοτικοί οίκοι θα παρουσιάσουν την ποικιλομορφία του γραπτού λόγου στη γαλλική γλώσσα και η πόλη της Νίκαιας θα εορτάσει την αδελφοποίησή της με τη Θεσσαλονίκη.

Το Γαλλικό Ινστιτούτο Θεσσαλονίκης, το οποίο έχει αναλάβει το συντονισμό της οργάνωσης και το πρόγραμμα των εκδηλώσεων, θα συνεργαστεί στενά φοιτητές του τμήματος Γαλλικής γλώσσας και φιλολογίας του ΑΠΘ, ενώ ομάδα φοιτητών του ΤΕΙ Ψηφιακών Μέσων & Επικοινωνίας Δυτικής Μακεδονίας έχει αναλάβει την επικοινωνία και την προβολή του σταντ της Γαλλοφωνίας.

Οι θεματικοί άξονες της 15ης ΔΕΒΘ
Η Δημοκρατία στον 21ο Αιώνα
Συνεχίζοντας να αναδεικνύει καίρια προβλήματα του σημερινού κόσμου, η ΔΕΒΘ συμμετέχει στην προσπάθεια να συζητηθεί σε βάθος η δημοκρατία ως ζητούμενο σε εποχή έξαρσης των εθνικισμών και αμφισβήτησης δημοκρατικών κεκτημένων, ακόμη και στην καρδιά της Ευρώπης. Διακόσια σαράντα χρόνια από τον θάνατο του Βολταίρου και πενήντα χρόνια από τον Μάη του ’68, σε μια χώρα όπως η Ελλάδα, που δίνει τη δική της μάχη για τη δημοκρατία μέσα στην κρίση, η ΔΕΒΘ θέλει να υπενθυμίσει πως το αίτημα της δημοκρατίας παραμένει ζωντανό, πολύπλοκο και εκκρεμές,  όπως σταθερά αποτυπώνεται στην ελληνική και παγκόσμια σύγχρονη λογοτεχνία, αλλά και σε πρόσφατες θεωρητικές αναζητήσεις. Θα διοργανωθούν συζητήσεις μεταξύ λογοτεχνών, ιστορικών, πολιτικών επιστημόνων, φιλοσόφων και δημοσιογράφων, με αφορμή την πρόσφατη βιβλιοπαραγωγή σχετικά με το θέμα της Δημοκρατίας σε κρίσιμους καιρούς.


Πιο συγκεκριμένα θα συζητηθούν τα εξής:
·         «Η άνοδος της ακροδεξιάς σήμερα: Αναλογίες και διαφορές με το παρελθόν»
·         «Μεταδημοκρατία: Βαίνουμε προς εμβάθυνση ή προς συρρίκνωση των δημοκρατικών θεσμών διεθνώς;»
·         «Ευρώπη, υπερεθνικοί θεσμοί, κοινωνικό συμβόλαιο: Πόσες κρατικές ή εθνικές αρμοδιότητες είμαστε διατεθειμένοι να παραχωρήσουμε και με ποιους όρους;»
·         «Δημοκρατία και οικονομία: Σχέση στοργής ή οργής; Υπάρχει αντινομία μεταξύ ελεύθερης αγοράς και δημοκρατίας;»
·         «ΜΜΕ και Δημοκρατία: Πώς μπορεί να αποφευχθεί ο έλεγχος των ΜΜΕ είτε από το κράτος είτε από μεγάλα ιδιωτικά συμφέροντα;»
Εξάλλου, τις ημέρες της έκθεσης συμπληρώνονται 50 χρόνια από την εξέγερση του Μάη του ’68. Στο πλαίσιο αυτό, το Ελληνικό Ίδρυμα Πολιτισμού διοργανώνει ειδική έκθεση, ενώ σε συνεργασία με τα Γαλλικά Ινστιτούτα Ελλάδος και Θεσσαλονίκης θα πραγματοποιηθεί εκδήλωση με ομιλητές που συμμετείχαν ενεργά στο πολυδιάστατο αυτό επαναστατικό γεγονός. 


Λογοτεχνία και Μνήμη
Προσεγγίζουμε τη λογοτεχνία ως φορέα συλλογικής, ατομικής και πολιτισμικής μνήμης που καθορίζει την ιστορική συνείδηση και, επομένως, το παρόν μας. Στο πλαίσιο αυτού του αφιερώματος θα πραγματοποιηθούν εκδηλώσεις: α) για λογοτεχνικά είδη που προτάσσουν θέματα μνήμης και λήθης, όπως το μυθιστόρημα-ντοκουμέντο ή, αντίστροφα, το δοκίμιο με στοιχεία μυθιστορίας, β) για τo εβραϊκό βίωμα στον ελλαδικό χώρο και ευρύτερα, γ) για σημαντικές λογοτεχνικές επετείους συνδεδεμένες με τις εξής θεματικές: Λογοτεχνία και Θεσσαλονίκη (Ζωή Καρέλλη, Νίκος-Γαβριήλ Πεντζίκης, Ηλίας Πετρόπουλος), Δημιουργία, Νόσος και Θεραπεία (Μαργαρίτα Καραπάνου, Κώστας Καρυωτάκης, Γιώργος Χειμωνάς),  Γραφή και Πολιτική (Άρης Αλεξάνδρου, Γιάννης Μπεράτης, Νικόλας Κάλας).

Η προσφυγική εμπειρία : Μοιραζόμαστε Βιβλία, μοιραζόμαστε Πατρίδες*
Για τρίτη συνεχή χρονιά θα υλοποιηθούν δράσεις για μικρούς και μεγάλους και θα διοργανωθούν βιωματικά εργαστήρια, έκθεση φωτογραφίας, παρουσιάσεις σημαντικών βιβλίων που γράφτηκαν και μεταφράστηκαν στη γλώσσα μας με αφορμή την προσφυγική εμπειρία, καθώς και συζητήσεις με κύριο θέμα τη ζωή των προσφύγων, τη φωνή, τις ανάγκες, τις αγωνίες τους, το ζήτημα της ενσωμάτωσης τους, αλλά και την προσφορά τους στη χώρα μας. Η 15η ΔΕΒΘ, φιλοξενώντας μια θεματική ενότητα που βρίσκεται στο κέντρο των παγκόσμιων εξελίξεων, ιδιαιτέρως σύγχρονη και διανοητικά προκλητική, υπογραμμίζει τη σημασία της προσκαλώντας όλο τον κόσμο σε διάλογο.
*Τίτλος δράσης του Δικτύου για τα Δικαιώματα του Παιδιού.

Βιβλίο και Performance
Οι πολλαπλές όψεις της λογοτεχνικής περιπέτειας: ένα δια-καλλιτεχνικό ταξίδι: Η σχέση του βιβλίου με τις τέχνες του θεάματος ευρύτερα και της performance ειδικότερα, θα διερευνηθεί μέσα από πρωτοποριακές αναγνώσεις, εικαστικές δράσεις, διαδραστικά εργαστήρια, θεατρικά ανεβάσματα ποιητικών και πεζογραφικών έργων, δρώμενα βασισμένα σε κλασικά ή νεότερα λογοτεχνικά κείμενα, που θα φιλοξενηθούν στην ειδικά διαμορφωμένη αίθουσα «Μονόκερως». Στόχος είναι ο μετασχηματισμός της λογοτεχνικής περιπέτειας και η ανάδειξη της σχέσης του βιβλίου με άλλες μορφές τέχνης ως ενός δημιουργικού πεδίου συνάντησης μέσων και ανθρώπων που δίνει χώρο στην πολυσυλλεκτικότητα και την τόσο απαραίτητη για την ουσία της κάθε τέχνης, διεύρυνση των ορίων του ταξιδιού που αυτή προσφέρει.

Αστυνομική λογοτεχνία
Ένα μίνι αφιέρωμα στην αστυνομική λογοτεχνία, γαλλόφωνη και όχι μόνο, με τη συμμετοχή σημαντικών ξένων συγγραφέων, όπως οι Γάλλοι Jean-Bernard Pouy, Caryl Férey, ο Σουηδός Arne Dahl κ.ά.

Τα Φεστιβάλ της 15ης ΔΕΒΘ
5ο Φεστιβάλ Νέων Λογοτεχνών
Ένα διήμερο φεστιβάλ που διοργανώνεται για πέμπτη χρονιά στα πλαίσια της ΔΕΒΘ και φέρνει σε επαφή το κοινό με την δυναμική νέα γενιά των Ελλήνων συγγραφέων και την πολυμορφία της σύγχρονης λογοτεχνίας. Οι ποικίλες εκφάνσεις του ποιητικού λόγου, το μυθιστόρημα, το διήγημα, η νουβέλα και οι υβριδικές μορφές αφήγησης παρουσιάζονται και αναδεικνύονται μέσα από μια σειρά συζητήσεων, συνεντεύξεων και αναγνώσεων με τους ίδιους τους συγγραφείς και άλλους ανθρώπους του λόγου. Η γλώσσα της ποίησης που στοχάζεται και επινοεί, οι αφηγηματικοί λαβύρινθοι, οι δυναμικές της λογοτεχνικής κατασκευής και τα όριά της, το πολιτικό και το ηθικό, η αλήθεια και η ψευδαίσθηση, η ενηλικίωση και οι δύσκολες παραδοχές της, ο ρεαλισμός και το παράλογο, η Ιστορία και το ατομικό πεπρωμένο, ξεδιπλώνονται σε μια σειρά πυκνών παρουσιάσεων όπου οι νέοι-ες πεζογράφοι και ποιητές-τριες μας μιλούν για το έργο τους και την σχέση τους με τη γραφή και διαβάζουν αποσπάσματα από τα βιβλία τους. Παράλληλα διοργανώνονται ανοιχτές συζητήσεις όπου οι συγγραφείς αλλά και το κοινό θα έχουν την ευκαιρία να συζητήσουν με θεωρητικούς και κριτικούς λογοτεχνίας για τις πολλαπλές όψεις του σύγχρονου λογοτεχνικού πεδίου και τη σημασία της λογοτεχνίας στη ζωή μας. Το φεστιβάλ συντονίζει και επιμελείται η ποιήτρια Κατερίνα Ηλιοπούλου.

3ο Φεστιβάλ Μετάφρασης
Με τα λόγια του Paul Auster,  «Οι μεταφραστές είναι οι αφανείς ήρωες της λογοτεχνίας, τα συχνά ξεχασμένα όργανα που επιτρέπουν στους διαφορετικούς πολιτισμούς να συνομιλήσουν μεταξύ τους, που μας δίνουν τη δυνατότητα να καταλάβουμε ότι όλοι, από κάθε μέρος του κόσμου, ζούμε στον ίδιο κόσμο». Επιχειρώντας την ανάδειξη της σημασίας των μεταφραστών και την αναγνώριση του ρόλου τους στην προώθηση της λογοτεχνίας, το Φεστιβάλ Μετάφρασης είναι για τρίτη χρονιά αφιερωμένο στους ανθρώπους αυτούς που διευκολύνουν την επικοινωνία μεταξύ των πολιτισμών. Μέσα από ποικίλες εκδηλώσεις που αφορούν τόσο την «εισαγωγή» της ξένης λογοτεχνίας στην Ελλάδα όσο και την «εξαγωγή» της ελληνικής λογοτεχνίας σε όλο τον κόσμο, και με τη συμμετοχή εκδοτών, συγγραφέων, επιμελητών και φυσικά, πολλών μεταφραστών, το 3ο Φεστιβάλ Μετάφρασης εστιάζει στα διαφορετικά είδη λογοτεχνικής μετάφρασης, συνομιλώντας με τις βασικές θεματικές της έκθεσης.

Παιδική Γωνιά – Γωνιά Εφήβων – Γωνιά Εκπαιδευτικών
Όπως κάθε χρόνο, οι εκδηλώσεις για παιδιά, εφήβους και εκπαιδευτικούς αποτελούν έναν από τους δυναμικότερους πόλους έλξης της ΔΕΒΘ. Οι ειδικά διαμορφωμένοι χώροι θα δώσουν τη σκυτάλη σε μικρούς και μεγαλύτερους βιβλιόφιλους προκειμένου να ανακαλύψουν τον κόσμο του βιβλίου καλύπτοντας όλα τα γούστα κι όλες τις θεματικές: Συναντήσεις με συγγραφείς, εικονογράφους, εκδότες και βιβλιοθηκονόμους, παρουσιάσεις βιβλίων, μουσικά, θεατρικά και εικαστικά δρώμενα με αφορμή βιβλία, επισκέψεις οργανωμένων ομάδων μαθητών, γνωριμία με δημιουργούς από το εξωτερικό, εκθέσεις εικονογράφησης, γωνιά ανάγνωσης και πολλές ακόμα μικρές και μεγαλύτερες εκπλήξεις!

Η 15η ΔΕΒΘ συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, στο πλαίσιο του ΠΕΠ Κεντρικής Μακεδονίας 2014-2020.



Αναλυτικά Δελτία Τύπου με λεπτομερείς πληροφορίες του προγράμματος θα ανακοινωθούν σύντομα.



15η ΔΙΕΘΝΗΣ ΕΚΘΕΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ (ΔΕΒΘ)
3-6 Μαΐου 2018 ● ΔΕΘ-HELEXPO, ΠΕΡΙΠΤΕΡΑ 13, 14 & 15
Διεθνές Εκθεσιακό & Συνεδριακό Κέντρο Θεσσαλονίκης
Εγνατία 154, 546 36 Θεσσαλονίκη ● Τηλ.: 2310-291111
Είσοδος Ελεύθερη

Πασχαλινές Ευχές


Κυριακή, 1 Απριλίου 2018

Των Βαΐων...




"Πρέπει να 'ταν των Βαΐων τ' ουρανού
  επειδή και τα πουλιά κατέβαιναν μ' ένα κλαδάκι πράσινο στο ράμφος..."

(Οδ. Ελύτης, "Των Βαϊων", 1971)  

Δευτέρα, 26 Μαρτίου 2018

Νέα Έρευνα του Οργανισμού Έρευνας και Ανάλυσης "διαΝΕΟσις": Τι Πιστεύουν Οι Έλληνες το 2018;

Λιγότερο αντιευρωπαϊστές σε σχέση με πέρυσι, φιλελεύθεροι στα οικονομικά ζητήματα, εθνικά υπερήφανοι με ενισχυμένη εθνική αυτοπεποίθηση αλλά και συντηρητικοί στα κοινωνικά θέματα, φαίνεται να είναι οι Έλληνες το 2018

Τα παραπάνω είναι ορισμένα μόνο από τα πλούσια, ενδιαφέροντα και σε κάποιες περιπτώσεις αντιφατικά μεταξύ τους, ευρήματα που προκύπτουν από τη νέα έρευνα της διαΝΕΟσις. Το "Τι Πιστεύουν Οι Έλληνες" επαναλαμβάνεται για τρίτη συνεχόμενη χρονιά και χαρτογραφεί τις αντιλήψεις και τις πεποιθήσεις των πολιτών της χώρας μας.

Η μεγάλη, πανελλαδική, δημοσκοπική έρευνα διενεργήθηκε σε συνεργασία με την MRB Hellas σε πανελλαδικό δείγμα. Περιλαμβάνει περίπου 80 ερωτήσεις με περισσότερες από 200 μεταβλητές, πάνω σε μια σειρά από σημαντικά θέματα και αποκαλύπτει ένα μεγάλο εύρος χαρακτηριστικών της ελληνικής κοινωνίας, καταλήγοντας σε μια σειρά από εξαιρετικά χρήσιμα συμπεράσματα.

Τα πλήρη αποτελέσματα έχουν δημοσιευτεί εδώ και σταδιακά θα πλαισιώνονται με πλούσια αρθρογραφία.

Δείτε περισσότερα ΕΔΩ

Διάλεξη από την Ιερά Μητρόπολη Ελευθερουπόλεως


Παρασκευή, 23 Μαρτίου 2018

Παγκόσμια Ημέρα Νερού

ΜΗΝΥΜΑ
ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΝΕΡΟΥ
22 ΜΑΡΤΙΟΥ

Η 47η Σύνοδος της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ το 1992, έχοντας υπόψη τις προτάσεις που διατυπώθηκαν στη Συνδιάσκεψη του ΟΗΕ για το «Περιβάλλον και την Ανάπτυξη», που πραγματοποιήθηκε στην Αργεντινή το 1977, αποφάσισε να ορίσει την 22η Μαρτίου κάθε χρόνου ως Παγκόσμια Ημέρα για το Νερό.
Το φετινό σύνθημα της Παγκόσμιας Ημέρας Νερού 2018, όπως ορίζεται από τα Ηνωμένα Έθνη, συνοψίζεται στο ότι «Η φύση δίνει την απάντηση» στις προκλήσεις που αφορούν στο νερό τον 21ο αιώνα. Λύσεις όπως η δενδροφύτευση για την ενίσχυση των δασών, η αποκατάσταση των υγροτόπων, η διάνοιξη και αποκατάσταση φυσικών ρεμάτων, καθώς και η κατασκευή πράσινων υποδομών στον αστικό ιστό, είναι βιώσιμες και οικονομικά συμφέρουσες, έτσι ώστε να αποκατασταθεί ο κύκλος του νερού, να αντιμετωπιστεί η κλιματική αλλαγή και να βελτιωθούν η δημόσια υγεία και η ποιότητα ζωής με την εξυγίανση, τον καθαρισμό και την επαναχρησιμοποίηση του νερού.
Η Ανατολική Μακεδονία (Δράμα, Καβάλα και Σέρρες) είναι από τις πιο προικισμένες από την φύση περιοχές όσον αφορά τους διαθέσιμους υδατικούς πόρους με μεγάλα ποτάμια και έργα αξιοποίησης τους (φράγματα στον Νέστο, Λίμνη Κερκίνη, Τενάγη Φιλίππων κ.α.). Η αειφορική διαχείριση τους είναι χρέος όλων μας και θα πρέπει να γίνεται με τη βοήθεια της φύσης, όπως είναι και το φετινό σύνθημα της παγκόσμιας ημέρας νερού. 
Σε παγκόσμιο επίπεδο, πάνω από το 80% των λυμάτων που παράγονται από την κοινωνία ρέει πίσω στο οικοσύστημα χωρίς να υποστούν επεξεργασία ή επαναχρησιμοποίηση.
1,8 δισεκατομμύρια άνθρωποι χρησιμοποιούν μια πηγή πόσιμου νερού μολυσμένου με κόπρανα, θέτοντας τον εαυτό τους σε κίνδυνο να προσβληθούν από χολέρα, δυσεντερία, τυφοειδή πυρετό και πολιομυελίτιδα. Επισφαλής νερό, κακή υγιεινή και ελλιπής επεξεργασία νερού προκαλούν γύρω από 842.000 θανάτους κάθε έτος. Οι πολεμικές συγκρούσεις στις διάφορες περιοχές του Πλανήτη και η προσφυγιά που αυτές προκαλούν επιτείνουν αυτά τα προβλήματα.
663 εκατομμύρια άνθρωποι εξακολουθούν να στερούνται βελτιωμένες πηγές πόσιμου νερού.
Μέχρι το 2050, κοντά στο 70% του παγκόσμιου πληθυσμού θα ζει σε πόλεις, σε σύγκριση με σημερινό 50%. Επί του παρόντος, οι περισσότερες πόλεις στις αναπτυσσόμενες χώρες δεν διαθέτουν επαρκείς υποδομές και πόρους για την αντιμετώπιση της διαχείρισης των λυμάτων σε ένα αποτελεσματικό και βιώσιμο τρόπο.
Οι ευκαιρίες από την αξιοποίηση των αποβλήτων ως πόρου είναι τεράστιες. Η διαχείριση των λυμάτων με ασφάλεια είναι μια προσιτή και βιώσιμη πηγή ύδατος, ενέργειας, θρεπτικών ουσιών και άλλων ανακτήσιμων υλικών.
Το κόστος της διαχείρισης των λυμάτων αντισταθμίζονται σε μεγάλο βαθμό από τα οφέλη για την υγεία του ανθρώπου, την οικονομική ανάπτυξη και την περιβαλλοντική βιωσιμότητα - παρέχοντας νέες επιχειρηματικές ευκαιρίες και δημιουργία «πράσινων» θέσεων εργασίας.
Οι επιστήμονες του Γεωτεχνικού χώρου συμβάλουν με τη γνώση και την καθημερινή εργασία τους στη διαφύλαξη ενός τόσο πολύτιμου πόρου που είναι το νερό, αφού η αγροτική παραγωγή, την οποία μεταξύ άλλων υποστηρίζουν, αποτελεί τον μεγαλύτερο καταναλωτή υδατικών πόρων στην Ελλάδα (70% περίπου του συνολικού όγκου) και συνεπώς η λελογισμένη χρήση αυτού στην αγροτική παραγωγή, σε συνδυασμό με τις άλλες χρήσεις του (ύδρευση, βιομηχανική χρήση), αποτέλεσε και θα αποτελεί μέριμνα των Γεωτεχνικών.
Κλείνοντας, θα θέλαμε να τονίσουμε τον καταλυτικό ρόλο που παίζουν οι Γεωτεχνικοί Επιστήμονες και το Γεωτεχνικό Επιμελητήριο που τους εκπροσωπεί στην ορθολογική διαχείριση των υδατικών πόρων της χώρας μας, ρόλο που άλλωστε είναι θεσμοθετημένος, τόσο επιστημονικά, όσο και νομοθετικά. 
Για αυτούς τους λόγους λοιπόν ας εντείνουμε τις προσπάθειες μας, στους διεθνείς οργανισμούς και τις κυβερνήσεις και τέλος ας ευαισθητοποιήσουμε τις τοπικές κοινωνίες για να επιτύχουμε τους στόχους μας.

(Δελτίο Τύπου του ΓΕΩΤΕΕ-ΑΜ)