Τετάρτη, 25 Απριλίου 2018

ΑΡΧΕΙΟΦΥΛΑΞ: άγνωστες ψηφίδες ιστορίας... (αρ.3)


ΑΡΧΕΙΟΦΥΛΑΞ (αρ. 3): Ταχυδρομικό Δελτάριο εποχής, όπου αναγράφεται: "Διαφημιστική "αφφίς" Έλληνος καλλιτέχνου, που εβραβεύθη σε Διαγωνισμό της Αμερικανικής Αποστολής Ελλάδος της Διοικήσεως Οικονομικής Συνεργασίας. Η Αποστολή αυτή ρυθμίζει την εφαρμογή του Σχεδίου Μάρσαλλ στην Ελλάδα".

Και για την ιστορία:

Σχέδιο Μάρσαλ: Επρόκειτο για οικονομική βοήθεια που χορηγήθηκε σε χώρες της Ευρώπης. Αποσκοπούσε αφενός στην τόνωση των οικονομιών τους, και αφετέρου, εξυπηρετούσε άμεσα την αμερικανική εξωτερική πολιτική, που επιθυμούσε να αποφευχθεί ο κίνδυνος να περιέλθουν οι χώρες αυτές, εξαιτίας ανέχειας, στη σφαίρα επιρροής της Σοβιετικής Ένωσης. Η οικονομική βοήθεια του σχεδίου Μάρσαλ διαιρέθηκε ανάμεσα στις συμμετέχουσες χώρες, βασισμένη στο "κατά κεφαλήν" εισόδημα. Περισσότερη ενίσχυση δόθηκε στις μεγάλες βιομηχανικές δυνάμεις, καθώς επικρατούσε η άποψη ότι η αποκατάστασή τους ήταν στοιχειώδης για την γενική αναβίωση της Ευρώπης. Ακόμη, περισσότερη "κατά κεφαλήν" βοήθεια δόθηκε στους Συμμάχους του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, ενώ λιγότερη δόθηκε σε αυτούς που αποτελούσαν τις Δυνάμεις του Άξονα, ή σε αυτούς που απλώς παρέμειναν ουδέτεροι.

(Πηγή: www.istorikathemata.com)

Σάββατο, 21 Απριλίου 2018

Ο Άη Γιώργης του Παλαιοχωρίου Παγγαίου

Το παραδοσιακό "κουρμπάνι" πρόκειται να μοιραστεί και πάλι τη Δευτέρα στο Παλαιοχώρι Παγγαίου, που πανηγυρίζει τον πολιούχο και προστάτη του, τον Άγιο Γεώργιο. Στο χωριό αναβιώνουν ακόμη αρκετά έθιμα που σχετίζονται με τον Άγιο, και οι ρίζες τους χάνονται στα βάθη των αιώνων. Ως προστάτης του χωριού, ο Άγιος Γεώργιος, είναι άμεσα συνδεδεμένος με την μακραίωνη ιστορία του τόπου, με αποτέλεσμα οι κάτοικοι να νιώθουν μία εξαιρετική οικειότητα με τη μορφή του.

Το κουρμπάνι

Στο τέλος της θείας λειτουργίας ανήμερα της εορτής του Αγίου Γεωργίου, μοιράζεται το πατροπαράδοτο «κουρμπάνι», το οποίο είναι βρασμένο κρέας και πρόσφορο.

Το «κουρμπάνι», άμεσα συνδεδεμένο με την εορτή του Αγίου ετοιμάζεται με χαρακτηριστική τελετουργία. Παλαιότερα, το «κουρμπάνι» ετοιμαζόταν από ζώα - προσφορές των πιστών χριστιανών του χωριού, τα οποία θυσιαζόταν προς τιμήν του αγίου την παραμονή της εορτής και κατά τη διάρκεια του Εσπερινού, αφού πρώτα έκαναν τρεις φορές τον γύρο του ναού και στην συνέχεια ευλογούνταν από τον ιερέα.

Έθιμα και συνήθειες

Σαν αυτή τη μέρα, οι νέοι του χωριού αφού έβρισκαν τα κατάλληλα ψηλά δέντρα έκαναν κούνιες, πλέκοντας κληματίδες. Από τις κούνιες αυτές περνούσε το σύνολο του πληθυσμού του χωριού, γιατί θεωρούνταν απαραίτητη η συμμετοχή στο έθιμο αυτό.

Όπως και σε άλλα μέρη της Ελλάδας, η ημέρα του Αγίου Γεωργίου σήμαινε και την έναρξη την περιόδου «των βοσκών» για τους κτηνοτρόφους. Οι κτηνοτρόφοι συνήθιζαν να προσλαμβάνουν τους βοσκούς από την ημέρα του Αγίου Γεωργίου και μέχρι και την ημέρα του άλλου μεγάλου Αγίου της Ορθοδοξίας, του Αγίου Δημητρίου.

Ακόμη την ημέρα αυτή, όλοι οι ίδιοι κτηνοτρόφοι συνέλεγαν το γνωστό στην περιοχή αγριολούλουδο με το όνομα «γαλατσίδα», το οποίο όταν κοπεί βγάζει ένα υγρό που μοιάζει σαν γάλα. Με το φυτό αυτό έφτιαχναν στεφάνια τα οποία κρεμούσαν έξω από τις πόρτες για να ...πάει καλά η χρονιά.

Λατρεία ...κατά παράδοση

«Ο τόπος αυτός είναι υπό την προστασία του Άη Γιώργη» λένε οι ντόπιοι και νιώθουν μια σιγουριά γιατί όπως αναφέρουν ποτέ μέσα στους αιώνες δεν τους πρόδωσε. Η μέχρι στιγμής παλαιότερη αποδεδειγμένη μαρτυρία για την «παρουσία» του Αγίου Γεωργίου ως προστάτη στην περιοχή, έρχεται με την ανακάλυψη από την αρχαιολογική σκαπάνη κατά τη διετία 1995 - 1996 εκτεταμένου μοναστηριακού συγκροτήματος του 11ου αιώνα στο Παλαιοχώρι, ευρύτερα γνωστό από Πατριαρχικά σιγίλια ως «Ιερά Μονή του Αγίου Μεγαλομάρτυρος και Τροπαιοφόρου Γεωργίου του Διασωρίτου». Από τότε η λατρεία του Αγίου είχε εξαπλωθεί στην περιοχή, πράγμα που εξόργισε τον Οθωμανό τόπαρχο και έτσι στις 23 Απριλίου του 1507, όπως αναφέρεται στον Κώδικα του Δαμασκηνού, κατέστρεψε ολοσχερώς το πανηγυρίζον μοναστήρι. Παρόλα αυτά η φλόγα της πίστης δεν έσβησε στους Παλαιοχωρινούς και έτσι η μονή ξαναχτίστηκε για να καταστραφεί οριστικά λίγο μετά το 1763.

Κατόπιν οι κάτοικοι του χωριού έκτισαν τον υπάρχοντα Ιερό Ναό προς τιμήν του Αγίου Γεωργίου, ο οποίος αποπερατώθηκε το 1835, με πολλά βυζαντινά χαρακτηριστικά ενός μοναστηριακού ναού. Πρόκειται για μία μεγάλη τρίκλιτη βασιλική με ημιόροφο, τον γνωστό «γυναικωνίτη».

Τα θαύματα του αγίου είναι πολλά, και αντηχούν σαν παραμύθι στα αυτιά όσων τα ακούν. Αυτά είτε αναφέρονται στην παρουσία του Αγίου στον νέο ναό, αφού πολλοί άκουγαν τα πέταλα του αλόγου στο μαρμάρινο δάπεδο χωρίς να βλέπουν τίποτα και τα οποία οδηγούσαν στο ιερό, είτε σε περιφορές, λιτανείες και θεϊκές ψαλμωδίες στο χώρο του κατεστραμμένου μοναστηριού.

Rejection


Gone


Σάββατο, 7 Απριλίου 2018

Καλή Ανάσταση και Καλό Πάσχα!


Εγκύκλιος Μητροπολίτου Ελευθερουπόλεως κ. Χρυσοστόμου επί τη Εορτή του Πάσχα 2018

Η ΑΚΕΝΩΤΗ ΠΗΓΗ ΤΗΣ ΕΛΠΙΔΟΣ

Αγαπητοί εν Χριστώ Αναστάντι Αδελφοί και Πατέρες

«Αναστάσεως ημέρα και λαμπρυνθώμεν τη πανηγύρει!» Ας χαρούμε και ας ευφρανθεί η ψυχή μας τις ημέρες αυτές, που η αγία μας Εκκλησία πανηγυρίζει την Ανάσταση του Χριστού μας. Η χαρά που μας καλεί να ζήσουμε δεν έχει σχέση μόνο με την ωραία εποχή της Άνοιξης, που διανύουμε, ούτε με το τέλος της περιόδου της αυστηρής νηστείας. Η γιορτή της Αναστάσεως είναι ευκαιρία της πιο χαρούμενης ψυχικής διαθέσεως του πιστού χριστιανού, διότι την αντιλαμβάνεται με το απλό μυαλό του και την άδολη καρδιά του σαν την πηγή την ακένωτη της μεγαλύτερης ελπίδος.

«Η ελπίς ου καταισχύνει» (Ρωμ. 5,5) σύμφωνα με τον Απόστολο του Θεού. Καθόλου ντροπή δεν είναι, ούτε λάθος, να ελπίζει πάντα ο άνθρωπος. Αλλά τι να ελπίζει; Να μην αντιμετωπίζει κανένα πρόβλημα οικονομικό; Να είναι αυτάρκης και να ζει με κάθε άνεση; Τι να ελπίζει το παιδί, ο νέος; Να καταλάβει μία θέση στην ανώτατη Εκπαίδευση, να αποκτήσει κάποιο σοβαρό και αξιόλογο εφόδιο από την κρατική Παιδεία για τη ζωή του, ώστε να εξασφαλίσει κάποια θέση αξιοπρεπή στην κοινωνία; Τι να ελπίζει; Να βρει πρόσωπο κατάλληλο, ώστε να δημιουργήσει μία οικογένεια, μία ζεστή φωλιά και ένα σταθερό αποκούμπι στη ζωή του; Και οι απαντήσεις, όπως αντιλαμβάνεσθε, στο ερώτημα αυτό είναι ατέλειωτες. Όσο είναι και οι άνθρωποι… Και μετά, αφού πια η ελπίδα πάρει σάρκα και οστά και γίνει είτε άνεση οικονομική,  είτε θέση κοινωνική, είτε οικογενειακή ευτυχία και όνειρο, προβάλλει σκληρό το ερώτημα σε όλους μας, μικρούς και μεγάλους: Αφού όλα τα επιτύχω, όπως τα ονειρευόμουν και τα ήλπιζα, ύστερα τι γίνεται; Η ευτυχία μου, λοιπόν, η εκπλήρωση των ονείρων μου, έχει ημερομηνία λήξεως; Ύστερα έρχεται, αφού δεν είμαι αθάνατος, το χάος, το τίποτε, το μηδέν; Και να! σαν επισκέπτης απρόσκλητος η μελαγχολία και το σκοτάδι στη ψυχή. Η ίδέα, τό σκοτεινό φάσμα τού θανάτου, τού ἀναπόφευκτου τέλους, έρχεται νά δηλητηριάσει τήν ελπίδα μας.

Άλλ’ όχι! Βροντοφωνάζει στήν ταραγμένη μας ψυχή η εορτή τών εορτών που διανύουμε. Η ελπίδα μας δεν κόβεται, ούτε διαλύεται από το αναπόφευκτο βιολογικό μας τέλος. Κάποιος το φρόντισε με άπειρη αγάπη. Και Αυτός ο Κάποιος  είναι ο Αναστημένος εκ νεκρών Ιησούς Χριστός. Αυτός ο Τέλειος και Πρώτος σε όλα Θεός και Άνθρωπος έγινε και σ’ αυτό το μεγάλο θέμα μας ο πρώτος. Ανέστη εκ νεκρών. Νίκησε το θάνατο. Έγινε τρόπον τινά ο «πρωτότοκος εκ των νεκρών». (Κολασσαείς 1, 18). Γι αυτό και αργότερα, μετά την Ανάστασή Του, μολονότι το δρεπάνι του θανάτου δεν σταμάτησε ούτε στιγμή να θερίζει στους ανθρώπινους αγρούς, οι δικοί Του άνθρωποι προς χάριν Του υπέμειναν μετά χαράς μεγάλης κάθε κακουχία και κάθε ανθρώπινη δυστυχία, και μύριους θανάτους, διότι ήσαν απλούστατα  απόλυτα στηριγμένοι στη μεγάλη ελπίδα που τους έδωσε. Όπως οι ίδιοι με συγκινητική ειλικρίνεια μας είπαν, εάν δεν πιστεύαμε στον Αναστάντα Χριστό θα ήμασταν οι πιο αξιολύπητοι άνθρωποι… (Α  Κορ. 15,19).

Δόξα, λοιπόν, μυριάκις δόξα τω Αναστάντι Χριστώ! Διότι η ελπίδα μας ουδέποτε σταματά, αλλά συνεχίζεται ανανεούμενη μέχρι τη Βασιλεία Του την επουράνια, μέχρι τη δόξα του Παραδείσου, στην ατέρμονη αιωνιότητα μαζί Του. Αμήν

ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΝΕΣΤΗ!

Παντοτεινός ευχέτης σας

†Ο ΕΛΕΥΘΕΡΟΥΠΟΛΕΩΣ  ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ

ΑΝΑΣΤΑΣΙΜΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΝΟΥ ΠΡΟΚΑΘΗΜΕΝΟΥ

ΘΕΟΔΩΡΟΣ Β' 

ΕΛΕῼ ΘΕΟΥ ΠΑΠΑΣ ΚΑΙ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΣΗΣ ΓΗΣ ΑΙΓΥΠΤΟΥ ΚΑΙ ΑΦΡΙΚΗΣ 

ΠΑΝΤΙ Τῼ ΠΛΗΡΩΜΑΤΙ ΤΟΥ ΚΑΘ' ΗΜΑΣ ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΟΥ ΚΑΙ ΠΑΤΡΙΑΡΧΙΚΟΥ ΘΡΟΝΟΥ 

ΧΑΡΙΣ ΚΑΙ ΕΛΕΟΣ ΚΑΙ ΕΙΡΗΝΗ ΠΑΡΑ ΤΟΥ ΑΝΑΣΤΑΝΤΟΣ ΚΥΡΙΟΥ ΚΑΙ ΘΕΟΥ ΚΑΙ ΣΩΤΗΡΟΣ ΗΜΩΝ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

«Tὸν δὲ ἀρχηγὸν τῆς ζωῆς ἀπεκτείνατε, ὃν ὁ Θεὸς ἤγειρεν ἐκ νεκρῶν, οὗ ἡμεῖς μάρτυρές ἐσμεν.» (Πράξεις, 3:15)

Αγαπητοί μου αδελφοί,

Οι Απόστολοι μαρτυρούν και η οικουμένη εορτάζει. Οι Απόστολοι ομολογούν και η οικουμένη αγαλλιάζει. Οι Απόστολοι βεβαιώνουν και η οικουμένη πιστεύει. Ότι αληθώς ανέστη ο Δημιουργός της ζωής μας. Ότι αληθώς ανέστη ο Αρχηγός της ζωής μας. Ότι αληθώς ανέστη ο Ανακαινιστής της ζωής μας.

Μπορεί όμως το αναστάσιμο φως να καταυγάσει το πυκνούμενο σκότος της ανθρωπίνης ιστορίας; Μπορεί το αναστάσιμο μήνυμα να φθάσει ανεμπόδιστο προς τον κάθε εν Χριστώ αδελφό μας, προς τον κάθε άνθρωπο καλής θελήσεως; Ή μήπως ακόμη απορεί ο προφήτης: «Οὐχὶ πατὴρ εἷς πάντων ὑμῶν; Οὐχὶ Θεὸς εἷς ἔκτισεν ὑμᾶς; Tί ὅτι ἐγκατέλιπε ἕκαστος τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ;» (Μαλαχίας, 2:10)

Όταν ο Θεός μας δημιούργησε, το έκανε αυτοβούλως. Και όταν μας αναδημιούργησε διά του Μονογενούς Του Υιού, το έκανε χωρίς εμείς προηγουμένως να προσφέρουμε κάτι. Η Βασιλεία όμως του Θεού, η ένωσή μας δηλαδή με τον Θεό, θα γίνει μόνο εάν εμείς ποθήσουμε τον Θεό. Μόνο εάν εμείς αναζητήσουμε τον Θεό. Μόνο εάν εμείς υπαρξιακώς προτάξουμε το θέλημα του Θεού.

Η αποστολική παρακαταθήκη είναι ξεκάθαρη σχετικώς με το θέλημα του Θεού: «Οὐκ ἔστι προσωπολήπτης ὁ Θεός, ἀλλ᾿ ἐν παντὶ ἔθνει ὁ φοβούμενος αὐτὸν καὶ ἐργαζόμενος δικαιοσύνην δεκτὸς αὐτῷ ἐστι.» (Πράξεις, 10: 34-35). Η πολιτογράφηση στη Βασιλεία του Θεού απαιτεί μόνο τον φόβο του Θεού ως σεβασμό του θελήματός Του και την δικαιοσύνη του Θεού ως καρπό του θελήματός Του.

Εμείς τι κάνουμε; Aφήνουμε στην άκρη τον φόβο του Θεού. Τον θεωρούμε δήθεν απαξιωτικό για το εγώ μας. Και διαστρεβλώνουμε την δικαιοσύνη του Θεού. Την παρατηρούμε μέσα από τους παραμορφωτικούς φακούς του έθνους, της φυλής, του χρώματος, της διαφορετικότητας. Και φθάνουμε στο σημείο να θάβουμε κάτω από αλλεπάλληλα στρώματα στοιχείων ταυτότητας το ένα και μοναδικό στοιχείο που μας ενώνει όλους: την κοινή μας καταγωγή από τον Θεό.

Λησμονούμε ότι ένας Σαμαρείτης έγινε το πρότυπο της αγαπητικής φιλανθρωπίας. Λησμονούμε ότι μια Σαμαρείτιδα έγινε το πρότυπο της ειλικρινούς μεταστροφής. Λησμονούμε ότι μια πόρνη έγινε το πρότυπο της σωτηριώδους μετάνοιας. Λησμονούμε ότι ο ληστής της ενδεκάτης ώρας έγινε ο πρώτος οικιστής του Παραδείσου. Λησμονούμε ότι η μόνη διάκριση που μπορεί να υπάρξει σε επίπεδο ανθρώπινο είναι εκείνη που ξεχωρίζει τους αδελφούς μας σε αυτάρκεις και σε χρήζοντες βοηθείας.

Αγαπητοί μου αδελφοί,

Σήμερα που εορτάζουμε την Ανάσταση του Κυρίου και θα ανοίξουμε το σπιτικό μας για να μοιραστούμε τη χαρά μας, ας έχουμε κατά νου το θέλημα του Θεού. Ο Χριστός μας είπε: «Όταν παραθέτεις γεύμα η δείπνο, μη προσκαλείς τους φίλους σου, ούτε τους αδελφούς σου, ούτε τους συγγενείς σου, ούτε τους πλουσίους γείτονές σου… Αλλά όταν κάνεις τραπέζι και υποδέχεσαι φιλοξενουμένους, προσκάλεσε πτωχούς, αναπήρους, χωλούς, τυφλούς.» (Λουκ. 14:13-14).

Γιατί άραγε να καλέσουμε όλους αυτούς που έχουν ανάγκη; Την απάντηση έδωσε ο Άγιος προκάτοχός μας, ο Πατριάρχης της έμπρακτης αγάπης, Ιωάννης ο Ελεήμων: «Διότι αυτοί πράγματι μπορούν να μας βοηθήσουν να κληρονομήσουμε την Βασιλεία των Ουρανών.» Δεν είναι λοιπόν μόνο ότι αδελφοί μας έχουν την ανάγκη μας. Πολύ περισσότερο έχουμε εμείς την ανάγκη τους, διότι οι εμπερίστατοι αδελφοί μας είναι που κρατούν τα κλειδιά του Παραδείσου.

Με αυτή την πίστη πορευόμαστε στην Αφρική των εθνών, στην Αφρική των φυλών, στην Αφρική των διαφορετικών πολιτισμών. Πίστη όχι διανοητική, αλλά πίστη καρδιακή. Πίστη όχι ιδεοληπτική, αλλά πίστη φιλάνθρωπη. Πίστη όχι προσωποληπτική, αλλά πίστη προσωπική, πίστη δηλαδή ότι στο πρόσωπο του κάθε αδελφού που συναντούμε στην ήπειρο της ελπίδας μπορεί να κρύβεται ο Χριστός, ο Αρχηγός της ζωής!

Χριστός Ανέστη! 

†Ο Πάπας καί Πατριάρχης Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής 

Θ Ε Ο Δ Ω Ρ Ο Σ Β΄

Ἑν τῇ Μεγάλῃ Πόλει τῆς Ἀλεξανδρείας

Ἅγιο Πάσχα 2018

Πάσχα στο χωριό!


Πάσχα στο χωριό! Πάντα ήταν γεμάτο αρώματα της φύσης, μυρωδιές πασχαλιάς και ζουμπουλιών, τον ήχο της καμπάνας του Άη Γιώργη που καλύπτει πρόσκαιρα της φωνές των χελιδονιών που έφεραν την άνοιξη. Περισυλλογή, δέος μπροστά στον Επιτάφιο. Ακόμη και το φως από τη φλόγα των κεριών διαφέρει το Πάσχα. Ο αέρας της φύσης, η δροσιά που έρχεται από το δάσος του Παγγαίου. Όλα σε προετοιμάζουν για το χαρμόσυνο μήνυμα της Ανάστασης. Σου εμπνέουν το χαμόγελο που θαρρείς και βγαίνει από τα βάθη της ψυχής σου. Το ξεκούραστο χαμόγελο που έχεις όταν βλέπεις αγαπημένα πρόσωπα.
Το ίδιο χαμόγελο που είχες σαν παιδί!