Τρίτη, 31 Αυγούστου 2010

Ανασκαφές για τον τάφο της γυναίκας του Μεγ. Αλεξάνδρου, και του 13χρονου γιου του στην Αμφίπολη

Τον Σεπτέμβριο αναμένεται να ξεκινήσουν οι ανασκαφές στον λόφο «Καστά» στην Αμφίπολη για την αναζήτηση του τάφου της γυναίκας του Μεγάλου Αλεξάνδρου Ρωξάνης και του 13χρονου γιου του, Αλέξανδρου του Δ.

Οι ανασκαφές θα γίνουν υπό την εποπτεία της ΚΗ΄ Εφορείας Αρχαιοτήτων Σερρών, ενώ για πρώτη φορά θα συμμετέχει και το τμήμα Τοπογραφίας του ΤΕΙ Σερρών και του καθηγητή Κωνσταντίνου Παπαθεοδώρου που με ειδική συσκευή θα σαρώσει ηλεκτρονικά τμήματα του ανασκαφικού χώρου, ώστε να βοηθήσει το έργο των αρχαιολόγων.

Σύμφωνα με την προϊσταμένη της ΚΗ΄ Εφορείας Αρχαιοτήτων Σερρών, αρχαιολόγου Κατερίνας Περιστέρη, πρόκειται για έναν λόφο στον οποίο τις πρώτες έρευνες για τους τάφους είχε ξεκινήσει επί των ημερών του ο αρχαιολόγος που ερεύνησε την Αμφίπολη, από το 1956 μέχρι το θάνατό του, το Μάιο του 1985, Δημήτρης Λαζαρίδης.

Στις ανασκαφές θα συνδράμει οικονομικά και η Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Σερρών, μετά από ομόφωνη απόφαση του νομαρχιακού Συμβουλίου.

Μαζί με τις ανασκαφές στο λόφο «Καστά», θα ξεκινήσουν και αυτές για την αποκάλυψη του αρχαίου θεάτρου της Αμφίπολης, στις οποίες δίνουν άμεση προτεραιότητα όχι μόνο το υπουργείο Πολιτισμού και το «Διάζωμα» που υποστηρίζει την ανάδειξή του, αλλά και η νομαρχία Σερρών.

Η ΚΗ΄ Εφορεία Αρχαιοτήτων Σερρών, ελπίζει μέχρι την μεγάλη έκθεση στο Λούβρο του Παρισιού που θα γίνει σε έναν χρόνο από σήμερα και η οποία θα είναι αφιερωμένη στις αρχαιότητες της Μακεδονίας, οι Σέρρες και η Αμφίπολη, να δώσουν το «παρών» με μία σημαντική αρχαιολογική και ιστορική ανακάλυψη με διεθνή θετικό αντίκτυπο για τη χώρα μας.

(Πηγή: ΕΒΔΟΜΗ / ΑΠΕ - ΜΠΕ)

Δευτέρα, 30 Αυγούστου 2010

Διπλό χτύπημα μετεωριτών και όχι μόνο ένα μπορεί να προκάλεσε την εξαφάνιση των δεινοσαύρων

Νέα στοιχεία επιστημονικών ερευνών ενισχύουν τη θεωρία ότι ήταν τουλάχιστον δύο οι μετεωρίτες -και όχι μόνο ένας- που προσέκρουσαν στον πλανήτη μας, προκαλώντας τη μαζική εξαφάνιση των δεινοσαύρων περίπου πριν από 65 εκατ. χρόνια.

Μέχρι τώρα οι επιστήμονες είχαν ανακαλύψει ένα τεράστιο κρατήρα στον Κόλπο του Μεξικού, ο οποίος πιστεύουν ότι δημιουργήθηκε από την πτώση του μετεωρίτη που εξαφάνισε τους δεινόσαυρους. Τώρα, όμως, ερευνητές, υπό τον καθηγητή Ντέηβιντ Τζόλι του βρετανικού πανεπιστημίου του Αμπερντίν, επιβεβαίωσαν ότι ένας δεύτερος μεγάλος κρατήρας στην Ουκρανία χρονολογείται από την ίδια περίπου περίοδο, στο τέλος της Κρητιδικής περιόδου, γεγονός που αυξάνει την πιθανότητα η Γη να βομβαρδίστηκε από σειρά μετεωριτών. Η νέα μελέτη δημοσιεύτηκε στο περιοδικό "Geology" της Γεωλογικής Εταιρίας της Αμερικής, σύμφωνα με το BBC.

Όταν πρωτοπαρουσιάστηκε περίπου πριν από 30 χρόνια η θεωρία ότι οι δεινόσαυροι εξαφανίστηκαν εξαιτίας της πτώσης μετεωρίτη, είχε συναντήσει έντονες επιστημονικές αντιδράσεις. Όμως, η ανακάλυψη στη συνέχεια του πελώριου κρατήρα στη χερσόνησο Γιουκατάν στον Κόλπο του Μεξικού αναγνωρίστηκε από την πλειονότητα του επιστημονικού κόσμου ως επιβεβαίωση της μέχρι τότε επίμαχης θεωρίας.

Ο κρατήρας Μπόλτις στην Ουκρανία είχε ανακαλυφθεί για πρώτη φορά το 2002, αλλά μέχρι τώρα δεν ήταν βέβαιη η χρονολόγησή του. Όμως, αυτή τη φορά, οι επιστήμονες μελέτησαν γύρη και σπόρους από απολιθωμένα φυτά (φτέρες) στα στρώματα λάσπης που γεμίζουν τον κρατήρα και συμπέραναν ότι αν και οι δύο κρατήρες δεν δημιουργήθηκαν ταυτόχρονα, τα δύο γεγονότα απέχουν μεταξύ τους μόλις δύο έως πέντε χιλιάδες χρόνια.

Οι ερευνητές, οι οποίοι εκτιμούν ότι μπορεί να βρουν ίχνη και άλλων κρατήρων από την ίδια περίπου εποχή, πιστεύουν ότι τελικά οι δεινόσαυροι δεν εξαφανίστηκαν από προσώπου γης από ένα και μοναδικό χτύπημα εξ ουρανού, αλλά από μια "βροχή" διαδοχικών μετεωριτών που κράτησε αρκετές χιλιάδες χρόνια. Αβέβαιη παραμένει η αιτία για αυτό τον εξ αέρος βομβαρδισμό. Μια εκδοχή είναι η σύγκρουση στο διάστημα ουρανίων σωμάτων, τα οποία στη συνέχεια μετατράπηκαν σε μετεωρίτες που έπληξαν τον πλανήτη μας.



Link: Για την πρωτότυπη επιστημονική εργασία (με συνδρομή) στη διεύθυνση: http://geology.gsapubs.org/content/38/9/835.abstract

(Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ)

Πέμπτη, 26 Αυγούστου 2010

Το ανάκτορο της Ιθάκης

Αίσθηση έχει προκαλέσει η δημοσίευση για την ανακάλυψη του Οδυσσειακού Ανακτόρου, με αποτέλεσμα οι δυο επιστήμονες που φέρονται ως ανασκαφείς της Ακρόπολης στην Ιθάκη να "βομβαρδίζονται" καθημερινά από τον ελληνικό και διεθνή τύπο.

Οι δυο καθηγητές και ανασκαφείς, ο Θ.Παπαδόπουλος και η Λίτσα Κοντορλή -Παπαδοπούλου κάνουν λόγο για το αποτέλεσμα μιας 16ετους έρευνας και ανασκαφής με σημαντικά ευρήματα, που "επιβεβαιώνουν ότι ο τόπος μας που πασχίζει για καλά και ελπιδοφόρα νέα και ότι ο πολιτισμός αξίζει κάθε ευκαιρία που μπορεί να έχει".

Το ΑΠΕ-ΜΠΕ ζήτησε από τους δυο επιστήμονες την σχετική ανακοίνωση και δημοσιεύουμε μέρος των ευρημάτων της ανασκαφής που οδηγούν στο συμπέρασμα ότι πρόκειται για το ανάκτορο του Οδυσσέα.

Πρόκειται για

α) μεγάλο ανακτορικό κτιριακό συγκροτήμα εκτεινόμενο και διαρρυθμισμένο σε δύο επίπεδα (άνδηρα),

β) λίθινα κλιμακοστασία λαξευμένα στο βράχο, που διευκόλυναν την επικοινωνία των κατοίκων των δύο ανδήρων,

γ) κτιστό προϊστορικό φρεατίο

δ) υπόγεια τεχνητή δεξαμενή νερού-"τυκτής" κρήνης,

ε) ταφικο περιβόλο,

στ) μεγάλο κυκλοτερές μνημείο,

ζ) βοηθητικά δωματία-αποθηκες

η) εργαστήριο κατεργασίας μετάλλου.

Στη θέση Άγιος Αθανάσιος - Σχολή Ομήρου, στις υπώρειες της Εξωγής Βορείου Ιθάκης, όπου ήσαν ορατά κτιριακά κατάλοιπα και είχαν γίνει στο παρελθόν αποσπασματικές έρευνες από έλληνες και ξένους αρχαιολόγους (Volgraff, Heurtley, Wasson, Κυπαρίσσης), εντοπίστηκε και αναγνωρίστηκε η προϊστορική ακρόπολη τειχισμένη με κυκλώπειο τείχος και τέσσερις πύλες.

Η κύρια πύλη συνδέεται με οχυρωμένη διάβαση, όμοια, σε μικρότερο μέγεθος, με του ανακτόρου της Τίρυνθας, προστατευμένη με δύο πύργους (σώζεται μερικώς ο ένας) και αναβάθρα.

Η κύρια πύλη εφάπτεται τοίχου προσεκτικά κτισμένου και τις παραστάδες της αποτελούν επεξεργασμένοι τετραγωνισμένοι ογκόλιθοι. Από την κύρια είσοδο ήταν ορατή η νότια κύρια είσοδος του τριμερούς μεγάρου.

Στο κάτω άνδηρο του κτιριακού συγκροτήματος εντοπίστηκε τριμερές ορθογώνιο κτίριο-μέγαρο, όμοιο με αντίστοιχα μέγαρα μυκηναϊκών ανακτόρων Μυκηνών, Τίρυνθας και Πύλου.

Στο άνω άνδηρο αποκαλύφθηκαν προϊστορικά κτίρια αποθηκών, λουτρού, εργαστηρίου κατεργασίας μετάλλων, καθώς και βοηθητικά δωμάτια. Από τα δύο λαξευτά στο βράχο κλιμακοστάσια το μεγάλο δυτικό χωρίζεται με πλατύσκαλα σε δύο τμήματα, μιμούμενο ίσως μινωικά πρότυπα.

Η μυκηναϊκή υπόγεια κρήνη, ανατολικά και σε μικρή απόσταση από το κεντρικό κτιριακό συγκρότημα, διατηρείται σε αρκετά καλή κατάσταση, είναι χτισμένη με τον γνωστό εκφορικό τρόπο και μοιάζει με αντίστοιχες κρήνες των ακροπόλεων Μυκηνών και Τίρυνθας. Χρονολογήθηκε από τον ειδικό επιστήμονα για τα αρχαία υδραυλικά έργα Jost Knauss, καθηγητή του Τεχνικού Πανεπιστημίου του Μονάχου, στην μυκηναϊκή εποχή (1300-1200 π.Χ.) και, όπως οι υπόγειες κρήνες των Μυκηνών και Τίρυνθας, χρησίμευε για την ύδρευση των ενοίκων της ακρόπολης σε περίοδο πολιορκίας και εχθρικών επιδρομών.

Βορειοανατολικά του μεγάρου υπάρχει μικρός τετράγωνος ταφικός περίβολος, συλημένος. Ανατολικότερα της υπόγειας κρήνης, ερευνήθηκε μεγάλο κυκλοτερές προϊστορικό μνημείο με βαθμιδωτή είσοδο στα ανατολικά, από την επίχωση του οποίου προέρχονται δύο τουλάχιστον βουκράνια, οστά πρωτόγονου βοδιού (bos primigenius), προϊστορική κεραμεική και πήλινες ψημένες πινακίδες γραμμικής γραφής μία από τις οποίες, δημοσιευμένη στο έγκριτο αρχαιολογικό περιοδικό KADMOS, έχει εγχάρακτα σύμβολα και παράσταση πλοίου με τον Οδυσσέα, τη Σειρήνα, τη Σκύλλα και τον σύντροφο του Οδυσσέα στην στιγμή της μεταμόρφωσης από άνθρωπο σε χοίρο. Στα κινητά ευρήματα συγκαταλέγονται προϊστορική κεραμεική (χειροποίητη και τροχήλατη της 2ης χιλιετίας π.Χ.), σπασμένα λίθινα αγγεία, ένα μολύβδινο μινωικό ειδώλιο, χάλκινες περόνες, λυχνάρι και χρυσό έλασμα με παράσταση του Οδυσσέα και πλοίου, που το έχει τυλίξει με τα πλοκάμια της η Σκύλλα.

(ΠηγήΑΠΕ-ΜΠΕ)

Τρίτη, 24 Αυγούστου 2010

Εντοπίστηκε το ανάκτορο του Οδυσσέα στην Ιθάκη

Σε μια από τις σημαντικότερες αρχαιολογικές ανακαλύψεις των τελευταίων δεκαετιών εκτιμούν ότι προχώρησαν δύο Έλληνες αρχαιολόγοι από το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, που τα τελευταία 16 χρόνια ανασκάπτουν την περιοχή Αγ. Αθανάσιος στην Ιθάκη.

«Σύμφωνα με τα έως σήμερα στοιχεία, κινητά και ακίνητα, που είναι ιδιαίτερα σοβαρά, και με κάθε επιστημονική επιφύλαξη, πιστεύουμε ότι βρισκόμαστε μπροστά στο Ανάκτορο του Οδυσσέα και της Πηνελόπης, το μόνο από τα Ανάκτορα των Ομηρικών Επών, που δεν έχει ανακαλυφθεί», δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο καθηγητής Αρχαιολογίας, Θανάσης Παπαδόπουλος, ο οποίος μαζί με τη σύζυγό του, Λίτσα Κοντορλή, αναπληρώτρια καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων παρουσίασαν στις 20 Αυγούστου την επιστημονική τους ανακάλυψη.

Πρόκειται για ένα μέγαρο τριών επιπέδων με κλιμακοστάσιο λαξευμένο στον βράχο και μέσα σε αυτό υπολείμματα μυκηναϊκής κεραμικής. Ακόμα ένα σημαντικό εύρημα είναι μια κρήνη, που τοποθετείται στον 13ο αιώνα π.Χ, περίοδο κατά την οποία έζησε ο Οδυσσέας. Αντίστοιχες κρήνες ήρθαν στο φως στην Ακρόπολη των Μυκηνών και την Τίρυνθα.

«Πιστεύουμε ότι με τα ευρήματα, που έχουμε, τεκμηριώνουμε με επιστημονικό τρόπο την παράδοση, που αναφέρεται από τον Όμηρο και οι περιγραφές που γίνονται ταιριάζουν, παρά τις καταστροφές που έχουν υποστεί, γιατί πρώτον, η περιοχή κατοικήθηκε και χάθηκαν πολύτιμα στοιχεία και δευτερευόντως επειδή ο χώρος ήταν άφρακτος με αποτέλεσμα περίεργοι περιπατητές να εισβάλλουν σε αυτόν καθημερινά» τονίζει ο κ.Παπαδόπουλος, ζητώντας από την πολιτεία και το υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού να μεριμνήσουν προκειμένου να συνεχισθεί η ανασκαφή και να περιφραχθεί ο χώρος.

Σημειώνεται ότι πριν τέσσερα χρόνια, τον Νοέμβριο του 2006, ήρθε στο φως ένα σημαντικό εύρημα από την Ιθάκη. Επρόκειτο για πινακίδα, για την οποία υπάρχει αναφορά στην Οδύσσεια. Το εύρημα παρουσιάστηκε σε γερμανικό έγκριτο αρχαιολογικό έντυπο (ΚΑDMOS). Πρόκειται για την απεικόνιση πλοίου με τον Οδυσσέα, δεμένο στο κατάρτι, και τερατόμορφα σχέδια, μια τρίαινα και σημάδια γραφής Γραμμικής Α. Την επιστημονική δημοσίευση συνυπογράφουν δύο Έλληνες αρχαιολόγοι με τον ειδικό σε θέματα επιγραφικής Βρετανό Τζ. Όουενς.

Η περιοχή Αγ. Αθανασίου, στην οποία γίνονται ανασκαφές είναι έκτασης 25 στρεμμάτων και είναι απαλλοτριωμένη με απόφαση του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου. Προσφάτως, μάλιστα, το Νομαρχιακό Συμβούλιο Ιθάκης ενέκρινε για το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων χρηματοδότηση 115.000 ευρώ, προκειμένου να συνεχισθεί η αρχαιολογική έρευνα.

Ο επί εικοσαετίας πρώην δήμαρχος Ιθάκης, Σπύρος Αρσένης, δήλωσε στο ΑΠΕ - ΜΠΕ ότι «πρόκειται για μια από τις σημαντικότερες ανακαλύψεις για την ελληνική, και όχι μόνον, αρχαιολογία, καθώς ο Οδυσσέας αποτελεί εμβληματική μορφή για την παγκόσμια κοινότητα, τα μέλη της οποίας τον γνωρίζουν από τα μαθητικά τους χρόνια».

Από την πλευρά του υπουργείου Πολιτισμού δεν διατυπώθηκε σχόλιο για το θέμα.

(Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ)

Παρασκευή, 20 Αυγούστου 2010

Συρρικνώνεται η Σελήνη

Η Σελήνη συρρικνώνεται σαν... μπαγιάτικη πατάτα, υποστηρίζουν επιστήμονες της αμερικανικής διαστημικής υπηρεσίας Nasa αποδίδοντας αυτή τη σμίκρυνση του μοναδικού δορυφόρου της Γης στο "πάγωμα" του πυρήνα της.

Οι φωτογραφίες που δημοσιεύονται σήμερα στην αμερικανική επιστημονική επιθεώρηση Science δείχνουν κάποιες μεταβολές στην επιφάνεια της Σελήνης που δεν είχαν εντοπιστεί παλαιότερα. Είναι μια ένδειξη ότι η περιφέρεια του φεγγαριού έχει συσταλεί κατά περίπου 100 μέτρα κατά το πρόσφατο παρελθόν, εξήγησε ο Τόμας Γουότερς, του Εθνικού Μουσείου Ατμόσφαιρας και Διαστήματος, ο οποίος ήταν και ο βασικός συγγραφέας της μελέτης.

Τα συμπεράσματα αυτά εξήχθησαν με βάση τις φωτογραφίες που τράβηξε ο Δορυφορικός Χαρτογράφος της Σελήνηας (LRO), ένα διαστημικό σκάφος που βρίσκεται σε τροχιά γύρω από τη Σελήνη από τον Ιούνιο του 2009. Στις φωτογραφίες εικονίζονται γεωλογικά στοιχεία που υποδηλώνουν ότι το φεγγάρι συρρικνώθηκε τα τελευταία 800 εκατομμύρια χρόνια -- χρονικό διάστημα που θεωρείται πολύ μικρό σε αστρονομικούς όρους.

Ο Γουότερς ανέφερε ότι τα ευρήματα δείχνουν ότι το φεγγάρι μετά το σχηματισμό του ψύχεται, έχει συσταλλεί και μπορεί να είναι τεκτονικά ενεργό ακόμη και σήμερα.

(Πηγή:ΑΠΕ-ΜΠΕ)

Τρίτη, 17 Αυγούστου 2010

Σ.Χόκινγκ: Αν δεν αποικήσουμε άλλους πλανήτες, θα εξαφανιστούμε ως είδος στη Γη

Η ανθρωπότητα έχει μόνο μια πιθανότητα να επιβιώσει μακροπρόθεσμα: να εγκαταλείψει τη Γη για να αποικήσει άλλους πλανήτες, αλλιώς αντιμετωπίζει σοβαρό κίνδυνο εξαφάνισης από μια μεγάλη γκάμα τρομερών απειλών, προειδοποίησε ο διάσημος φυσικομαθηματικός Στέφεν Χόκινγκ.

"Η ανθρώπινη φυλή δεν πρέπει να έχει όλα τα αυγά της σε ένα καλάθι - ή σε ένα πλανήτη", ανέφερε ο επιφανής βρετανός επιστήμων, που πάντως δήλωσε ότι παραμένει αισιόδοξος, μιλώντας στην ιστοσελίδα του φόρουμ "Big Think", σύμφωνα με το Γαλλικό Πρακτορείο και τις βρετανικές "Τέλεγκραφ" και "Ντέιλι Μέιλ".

Ο Χόκινγκ κάλεσε την ανθρωπότητα να μην είναι εσωστρεφής και, αντίθετα, να εξαπλωθεί στο διάστημα τους επόμενους δύο αιώνες, καθώς απειλείται η ίδια η ύπαρξή της. "Εισερχόμαστε σε μια ολοένα πιο επικίνδυνη περίοδο της ιστορίας μας. Ο πληθυσμός μας και η χρήση των πεπερασμένων φυσικών πόρων του πλανήτη μας αυξάνονται εκθετικά, παράλληλα με την τεχνική ικανότητά μας να αλλάζουμε το περιβάλλον προς το καλό ή το κακό", τόνισε και εκτίμησε ότι δύσκολα η ανθρωπότητα θα αποφύγει κάποια καταστροφή τα επόμενα 100 χρόνια, πολύ περισσότερο τα επόμενα 1.000 ή 1 εκατ. χρόνια.

"Αν θέλουμε να επιβιώσουμε πέρα από τον επόμενο αιώνα, το μέλλον μας βρίσκεται στο διάστημα", είπε ο Χόκινγκ και πρόσθεσε ότι, γι' αυτό το λόγο, τάσσεται υπέρ των επανδρωμένων με ανθρώπους διαστημικών πτήσεων και όχι μόνο υπέρ των ρομποτικών αποστολών. Επεσήμανε επίσης ότι "ο γενετικός μας κώδικας περιέχει εγωιστικά και επιθετικά ένστικτα, που στο παρελθόν αποτέλεσαν πλεονέκτημα για την επιβίωσή μας".

Οι εκτιμήσεις του διάσημου αστροφυσικού, συγγραφέα του μπεστ-σέλερ "Μια σύντομη ιστορία του χρόνου", έρχονται μετά την πρόσφατη προειδοποίησή του στο Discovery Channel ότι η ανθρωπότητα καλά θα κάνει να αποφύγει με κάθε τρόπο τις επαφές με εξωγήινους πολιτισμούς, γιατί αλλιώς ρισκάρει καταστροφικές συνέπειες. Όπως είπε, εφόσον η ανθρωπότητα παραμένει το μόνο έξυπνο είδος στο γαλαξία μας και φροντίσει να μην αυτοκαταστραφεί, θα πρέπει να θεωρείται ασφαλής.

(Πηγή:www.evdomi.gr)

Ινδία - Ενα από τα αρχαιότερα πανεπιστήμια του κόσμου, που είχε καταστραφεί από τούρκους εισβολείς τον 12ο αιώνα ανοίγει και πάλι τις πύλες του

Την περίοδο της ακμής του, πολύ πριν ανοίξουν τα πρώτα δυτικά πανεπιστήμια,στη Μπολόνια και το Παρίσι,τον 11ο αιώνα, φιλοξενούσε 10.000 φοιτητές και 2.000 καθηγητές, οι οποίοι προέρχονταν από την

Ιαπωνία, την Κίνα, την Ινδονησία, την Τουρκία, την Κορέα και φυσικά την Ινδία.

Όταν καταστράφηκε από τους τούρκους εισβολείς, το 1193, η φημισμένη βιβλιοθήκη του, που ονομαζόταν «Ορος της Αλήθειας», καιγόταν επί μήνες, εξαιτίας του τεράστιου όγκου χειρογράφων στους εννέα

ορόφους του κτιρίου.

Ανάμεσα στον 3ο και τον 4ο αιώνα, το πανεπιστήμιο της Ναλάντα, ήταν το πολυτιμότερο στολίδι της Μαγκάντχα, του ινδικού βασιλείου που βρισκόταν στο σημερινό Μπιχάρ.

Το πανεπιστήμιο μπορεί να είναι μην ήταν το πιο παλιό του κόσμου, αλλά οι ειδικοί δεν έχουν καμία αμφιβολία ότι ήταν από τα παλιότερα. Πολύ σύντομα είχε μετατραπεί σε μυθικό σύμβολο πνευματικότητας και

γνώσης.

Τώρα, όμως, η Ναλάντα θα ξαναγεννηθεί.

Την ιδέα υποστηρίζει εδώ και μερικά χρόνια μια μεγάλη ομάδα ακαδημαϊκών και διανοούμενων, άτυπος επικεφαλής της οποίας είναι ο ινδικής καταγωγής νομπελίστας οικονομολόγος Αμάρτυα Σεν.

Το σχέδιο είναι πιο κοντά όσο ποτέ άλλοτε στην υλοποίησή του.

Σε λίγες ημέρες το ινδικό κοινοβούλιο πρόκειται να ψηφίσει έναν νόμο με τον οποίο θα ανοίξει ο δρόμος για την συγχρηματοδότηση της ανοικοδόμησης του πανεπιστημίου. Σύμφωνα με αρχαία κείμενα, η τουρκική

εισβολή υπήρξε ιδιαίτερα ωμή: τα κτήρια του πανεπιστημίου ισοπεδώθηκαν και χιλιάδες βουδιστές μοναχοί κάηκαν ζωντανοί στην πυρά.

Το Μπιχάρ είναι σήμερα ένα από τα πιο φτωχά κρατίδια της Ινδίας.

Η τοπική κυβέρνηση, ωστόσο, αποφάσισε να παραχωρήσει δωρεάν την έκταση που θα κτιστεί το νέο πανεπιστήμιο.

Στο σχέδιο ανοικοδόμησης εμπλέκονται επίσης τρίτες χώρες με ισχυρή βουδιστική παράδοση, όπως η Σιγκαπούρη, η Ιαπωνία και η Κίνα, γεγονός που εξηγεί την απουσία του θρησκευτικού ηγέτη του Θιβέτ, Δαλάι

Λάμα.

Ο προϋπολογισμός της ανοικοδόμησης δεν έχει καταρτιστεί ακόμη.

Σύμφωνα, πάντως, με τον ινδικό Τύπο, ο οποίος επικαλείται πηγές από την αρμόδια επιτροπή, το αρχικό κεφάλαιο θα κινηθεί ανάμεσα στα 250 εκατομμύρια και το 1 δισεκατομμύριο δολάρια.

«Σίγουρα πολύ πιο λίγο από τον προϋπολογισμό του Χάρβαρντ που φτάνει τα 35 δισεκατομμύρια. Η ιδέα μας, όμως, δεν είναι να κάνουμε ένα αντίγραφο του Χάρβαρντ. Κι έπειτα στην Ινδία η αξία του δολαρίου

είναι διαφορετική», δήλωσε στην εφημερίδα Indian Times ο ινδός πρόξενος στη Νέα Υόρκη Νεελάνμ Ντάο.

Ο στόχος δεν είναι ούτε η δημιουργία ενός πανεπιστήμιου που θα απευθύνεται μόνο στους οπαδούς του Σιντάτρα, πνευματικού δασκάλου του Βουδισμού.

Με την θερμή υποστήριξη του Αμάρτυα Σεν, ο οποίος δηλώνει «μη θρησκευόμενος», αλλά και τη συμμετοχή της ινδουιστικής και μουσουλμανικής κοινότητας, η αναγεννημένη Ναλάντα θα είναι «μια οικουμενική

σχολή, που θα αναπτύξει την έννοια της ασιατικής κοινότητας και θα ξαναφέρει στο φως τις αρχαίες σχέσεις».

Οι σπουδές θα έχουν κυρίως μεταπτυχιακό χαρακτήρα.

Και στο πρόγραμμα σπουδών θα περιλαμβάνονται τόσο προφανείς κλάδοι της επιστήμης (ιστορία, φιλοσοφία, διοίκηση επιχειρήσεων, πληροφορική, ξένες γλώσσες, οικολογία) όσο και πιο ιδιαίτεροι (βουδισμός,

συγκριτική θεολογία, πασιφισμός).

Σε μια δεύτερη φάση θα εισαχθεί και η αστρονομία, μια επιστήμη που δέσποζε στο αρχαίο πανεπιστήμιο.

Αν η υλοποίηση της ιδέας προχωρήσει, σύμφωνα με τον σχεδιασμό, το νέο πανεπιστήμιο της Ναλάντα θα ανοίξει τις πύλες του σε δυο χρόνια.

Ο Αμάρτυα Σεν, πάντως, έχει πιο φιλόδοξους στόχους.

Πριν από μερικές ημέρες ο ινδός οικονομολόγος απηύθυνε μια δημόσια έκκληση σε ιδιώτες χορηγούς, θρησκευτικές οργανώσεις, φημισμένα και πλούσια πανεπιστημιακά ιδρύματα όπως το Χάρβαρντ και η

Οξφόρδη, ζητώντας την συμμετοχή τους στο εγχείρημα.

Και φυσικά, δήλωσε πρόθυμος να διδάξει.

(Πηγή:www.evdomi.gr)

Δευτέρα, 16 Αυγούστου 2010

Ν. Λογοθέτης: Στον αγώνα για τα έξι "Α" της ΕΛ.ΣΤΑΤ.

«Δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα με τα ελληνικά στατιστικά στοιχεία, όπως και με όλα τα στατιστικά δεδομένα, ελληνικά ή μη. Τα στατιστικά είναι εκεί και μπορούν να σου στείλουν σημαντικά μηνύματα αρκεί να ξέρεις πώς να τα «ακούσεις» και πώς να τα «διαβάσεις». Με τη φράση αυτή ο αντιπρόεδρος της ανεξάρτητης πλέον Ελληνικής Στατιστικής Αρχής Νίκος Λογοθέτης, θέλησε να δώσει το στίγμα του, για το ιδιαίτερα ευαίσθητο τομέα της στατιστικής. Στη συνέντευξή του ο κ. Λογοθέτης, αναφέρει το κατά πόσο βοήθησε η ανεξαρτητοποίηση της Στατιστικής Υπηρεσίας και πως μπορούν να βοηθήσουν τα στοιχεία στην αποτύπωση της κατάστασης της χώρας. Παράλληλα αναφέρεται στους στενούς δεσμούς που έχει με την Καβάλα, τον τόπο καταγωγής του.


-Η θέση του Αντιπροέδρου της ΕΛΣΤΑΤ έχει σημαντικές ευθύνες;

«Σαφώς και έχει καθόσον, όπως αναφέρεται και στο ΦΕΚ σύστασης της ΕΛ.ΣΤΑΤ., «εάν απουσιάζει ή κωλύεται ο Πρόεδρος, ο Αντιπρόεδρος ασκεί χρέη Προέδρου». Συνεπώς, εξ ορισμού, όλες οι αρμοδιότητες ενός Αντιπροέδρου θεωρητικά ταυτίζονται με αυτές του Προέδρου, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τις ευθύνες και υποχρεώσεις του έναντι του Οργανισμού. Βέβαια, η σημαντικότερη υποχρέωση και ευθύνη όλων των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΛ.ΣΤΑΤ. θα πρέπει να είναι και να συνεχίζει να είναι καθημερινά η κατοχύρωση της ποιότητας των επίσημων στατιστικών που αναπτύσσονται, παράγονται και διαδίδονται, τα οποία (στατιστικά) θα διέπονται από τις αρχές της επαγγελματικής Ανεξαρτησίας, Αντικειμενικότητας, Αμεροληψίας, Ακρίβειας, Ακεραιότητας και Αξιοπιστίας.
Τα ανωτέρω έξι ‘Α’ αποτελούν τη βάση του Κώδικα Ορθής Πρακτικής για τις ευρωπαϊκές στατιστικές, με άλλα λόγια του Κώδικα Στατιστικής Δεοντολογίας της Ευρώπης. Πράγματι, αν ακόμη και ένα μόνο από αυτά τα έξι ‘Α’ δεν μπορέσουμε να εξασφαλίσουμε, θα επιστρέψουμε πάλι στα προβλήματα αξιοπιστίας που είχε πρόσφατα η χώρα μας στο εξωτερικό, τα οποία είδαμε ότι πληρώσαμε πολύ ακριβά. Αλλά, τίποτα δεν είναι πιο αναπόφευκτο από μια ανάγκη της οποίας η ώρα έχει φθάσει. Και η ώρα της Αξιοπιστίας των ελληνικών στατιστικών έχει φθάσει και ευθύνη όλων μας στην ΕΛ.ΣΤΑΤ. είναι να το αποδείξουμε σε όλο τον κόσμο. Αν δεν το πετύχουμε αυτό, θα φταίει βέβαια η Διοίκηση της ΕΛ.ΣΤΑΤ., και όχι οι εργαζόμενοι, κάτι που δείχνει ξεκάθαρα το ποσοστό την ευθύνης και εμού προσωπικά».

-Τι είναι αυτό που σας οδήγησε να εκδηλώσετε ενδιαφέρον για την ΕΛΣΤΑΤ;

«Ανέκαθεν με ενδιέφερε η ΕΛ.ΣΤΑΤ. και συχνά επισκεπτόμουν την πολύ αξιόλογη Ιστοσελίδα της με τις θαυμάσιες χρονοσειρές των στατιστικών δεδομένων που παρουσιάζονται εκεί, από τις οποίες μάλιστα έπαιρνα ιδέες για ασκήσεις Στατιστικής στους μεταπτυχιακούς φοιτητές μου στο Ανοικτό Πανεπιστήμιο. Αισθάνθηκα όμως πολύ άβολα όταν προέκυψε διεθνώς η κακή φήμη των «Greek Statistics» που στέλνονταν από την πρώην ΕΣΥΕ (Εθνική Στατιστική Υπηρεσία Ελλάδος). Θυμήθηκα ένα παλιό Αγγλικό Βιβλίο με τίτλο «How to lie with Statistics!» («Πώς να ψεύδεσαι με τα Στατιστικά») και φαντάσθηκα το εφιαλτικό σενάριο μιας άμεσης επανέκδοσής του με τον τίτλο «How to lie with Greek Statistics!». Όταν προκηρύχθηκαν οι 4 θέσεις για το Διοικητικό συμβούλιο της ΕΛ.ΣΤΑΤ., μέσω της Ιστοσελίδας opengov, το είδα ως μια ευκαιρία, αν επιλεγόμουν, να συνεισφέρω στην προσπάθεια ανάκτησης της χαμένης αξιοπιστίας μας. Αποτελεί κίνητρο για μένα το γεγονός ότι η επιλογή των μελών του ΔΣ έγινε με πλήρως αξιοκρατικά κριτήρια, κάτι που ήδη αποδεικνύει την εμμονή της χώρας μας να δημιουργήσει και να εξελίξει την Στατιστική Υπηρεσία της σε ένα πραγματικά ανεξάρτητο όργανο από την εκάστοτε Κυβέρνηση, μια Αρχή η οποία θα παράγει έγκαιρα, έγκυρα, αξιόπιστα στοιχεία, τα οποία όλοι θα πιστεύουν».

-Πώς πιστεύετε ότι θα βοηθήσει η «ανεξαρτητοποίηση» της Στατιστικής Αρχής;

«Η ανάγκη ανεξαρτησίας της ΕΛ.ΣΤΑΤ. από την εκάστοτε Κυβέρνηση οδήγησε στην μετατροπή της πρώην Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας σε ανεξάρτητη Αρχή – την Ελληνική Στατιστική Αρχή – που ελέγχεται πλέον, όχι από κάποιον Γενικό Γραμματέα διορισμένο από το Κυβερνών Κόμμα, αλλά από το ίδιο το Ελληνικό Κοινοβούλιο και λογοδοτεί σε αυτό. Τα μέλη του ΔΣ της ΕΛ.ΣΤΑΤ., επιλέγονται αξιοκρατικά μετά από σχετική προκήρυξη των ανάλογων θέσεων, και εγκρίνονται από την Διάσκεψη των Προέδρων της Βουλής, με πλειοψηφία τεσσάρων πέμπτων. Αυτό και μόνο το γεγονός πιστεύω ότι ήδη συνετέλεσε στην ανάκτηση της αξιοπιστίας μας διεθνώς. Έχουμε αρχίσει να πείθουμε τους Ευρωπαίους εταίρους μας ότι γυρίσαμε πλέον σελίδα με τη θωράκιση του χώρου παραγωγής των ελληνικών στατιστικών απέναντι σε οποιαδήποτε προσπάθεια χειραγώγησης και επηρεασμού τους».

-Αλήθεια, πώς μπορούν τα στατιστικά στοιχεία να αποτυπώσουν την πραγματική εικόνα της χώρας μας;

«Αξιόπιστα στατιστικά στοιχεία, συλλεγόμενα ακόμη και δειγματοληπτικά, αλλά αναλυμένα με τη σωστή στατιστική μεθοδολογία, μπορεί να μας βοηθήσουν στο να κατανοήσουμε το παρελθόν, να εξηγήσουμε το παρόν, ακόμη και να προβλέψουμε το μέλλον. Ακούγεται εξωπραγματικό αλλά είναι πλήρως αναμενόμενο σε κάποιον που έχει ανακαλύψει την ομορφιά και τις δυνατότητες της στατιστικής επιστήμης. Η Ανάλυση των Χρονοσειρών (Time-Series Analysis) λόγου χάριν, αποκαλύπτει εύκολα τάσεις και εποχικότητες που επεξηγούν πλήρως την συμπεριφορά των στατιστικών στοιχείων διαχρονικά. Τα μοντέλα παλινδρόμησης (Regression models) από την άλλη μπορούν να προβλέψουν με μεγάλη και υπολογίσιμη πιθανότητα τις τιμές μιας μεταβλητής, παρουσία άλλων σημαντικών παραμέτρων που επηρεάζουν (θετικά ή αρνητικά) τη μεταβλητή που μας ενδιαφέρει. Ενώ ο Στατιστικός Έλεγχος Διεργασιών (Statistical Process Control) μπορεί και διαχωρίζει το συστηματικό και προβλέψιμο, από το ασύνηθες και απρόβλεπτο – αυτή μάλιστα η τεχνική άρχισε πριν 60 χρόνια να διδάσκεται συστηματικά στα στελέχη των Ιαπωνικών Βιομηχανιών, έγινε εργαλείο Μάνατζμεντ, και ο καθένας μπορεί πλέον να δει το αποτέλεσμα αυτής της στατιστικής γνώσης στη ποιότητα των Ιαπωνικών προϊόντων και υπηρεσιών.

Τέλος, όλοι έχουμε ακούσει περί Κανονικής Κατανομής (Normal Distribution) που εκφράζει την «Συχνότητα του Τυχαίου (ή του Λάθους)». Έχουμε πραγματικά φθάσει στο σημείο να μοντελοποιήσουμε το τυχαίο! Εδώ δεν μπορώ παρά να αναφέρω τον Sir Francis Galton ο οποίος παραδέχθηκε στις αρχές του 20ου αιώνα ότι δεν γνώρίζε «τίποτα πιο κατάλληλο να προκαλέσει τη φαντασία από το θαυμάσιο σχήμα της κοσμικής τάξης που εκφράζεται από το νόμο της κανονικής κατανομής». Πίστευε ότι «ο νόμος θα προσωποποιείτο και θα θεοποιείτο από τους αρχαίους Έλληνες αν τον γνώριζαν!».

-Μια τελευταία σκέψη για την πορεία σας από τώρα και στο εξής σε σχέση με τα «Στατιστικά» της χώρας;

«Να συνεισφέρω όσο μπορώ στην προσπάθεια παραγωγής και διάδοσης αξιόπιστων ελληνικών στατιστικών, αλλά και στην προσπάθεια διάχυσης της Στατιστικής Μεθοδολογίας και κατανόησης της αξίας των στατιστικών μεθόδων, ώστε ίσως να εκπληρωθεί κάποτε η προφητεία του H. G. Wells που είπε ότι «κάποια μέρα η στατιστική σκέψη θα γίνει τόσο απαραίτητη για πολιτική αγωγή όσο η ικανότητα του να διαβάζεις και να γράφεις».

-Πώς σκέφτεστε να αντιμετωπίσετε τα όσα έχουν ακουστεί σχετικά με τη διαφάνεια των στατιστικών στοιχείων;

«Καταρχήν θα ήθελα να ξεκαθαρίσω ότι δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα με τα ελληνικά στατιστικά στοιχεία, όπως και με όλα τα στατιστικά δεδομένα, ελληνικά ή μη. Τα στατιστικά είναι εκεί και μπορούν να σου στείλουν σημαντικά μηνύματα αρκεί να ξέρεις πώς να τα «ακούσεις» και πώς να τα «διαβάσεις». Αν μάλιστα ξέρεις και πώς να τα επεξεργαστείς και να τα αναλύσεις, όσο δειγματοληπτικά κι αν τα συλλέγεις, είναι σε θέση να σε βοηθήσουν να πάρεις χρήσιμες και αξιόπιστες αποφάσεις, κρίσιμες ακόμη και για το μέλλον αυτού του τόπου. Και αυτό διότι η Στατιστική επιστήμη πραγματικά σου δίδει την δυνατότητα να καταλήγεις σε επαρκή συμπεράσματα από ανεπαρκή δεδομένα. Από την άλλη βέβαια, με μια κατάλληλη «δημιουργική λογιστική», εύκολα γίνονται τα δεδομένα και εργαλείο παραπλάνησης. Αν κάποιος π.χ. θέλει να δείξει ότι ελαττώθηκε το δημοσιονομικό έλλειμμα μιας χώρας, και επιλέγει να το κάνει, όχι με διαρθρωτικές αλλαγές και επεμβάσεις στην Οικονομία και στην Ανάπτυξη της χώρας, αλλά «φουσκώνοντας» πλασματικά το μέγεθος του ΑΕΠ, σίγουρα το έλλειμμα (ως αντιστρόφως ανάλογο του ΑΕΠ) θα δείξει ελάττωση – εκεί όμως δεν φταίνε ούτε τα στατιστικά (που είναι πάντα αντικειμενικά) ούτε και ο τύπος υπολογισμού του ελλείμματος. Φταίει το παραπλανητικό «φούσκωμα» του ΑΕΠ που είναι υποκειμενική παρέμβαση.Τι είναι αυτό λοιπόν που θα εξασφαλίσει την διαφάνεια των στατιστικών στοιχείων;

Αρχικά, η «επαγγελματική Ανεξαρτησία», το πρώτο από τα 6 ‘Α’, η ανεξαρτησία δηλ. της ΕΛ.ΣΤΑΤ. από οποιαδήποτε πολιτική (ή μη) παρέμβαση. Σε αυτό πιστεύω ότι έχει ήδη γίνει μια πολύ καλή αρχή με την σύσταση της ΕΛ.ΣΤΑΤ. ως Ανεξάρτητη Αρχή. Ένα ακόμη βήμα που θα συνεισφέρει στην διαφάνεια και αξιοπιστία των στατιστικών είναι η περαιτέρω αξιοποίηση της επιστήμης της πληροφορικής με τη δημιουργία μιας κεντρικής πύλης αυτοματοποιημένης συλλογής δεδομένων με κωδικοποιημένα ερωτηματολόγια, όπου θα εξασφαλίζεται η έγκαιρη, απρόσκοπτη και αμερόληπτη συλλογή στοιχείων ενώ θα αποφεύγεται η επικάλυψη και η επανάληψη. Αυτό βέβαια προϋποθέτει και την δημιουργία αξιόπιστων και επικαιροποιημένων Μητρώων για τους Οργανισμούς και τις Ελληνικές Επιχειρήσεις, Δημόσιες και Ιδιωτικές, ένας τομέας που ήδη ξέρω ότι χρήζει ιδιαίτερης προσοχής και άμεσης περαιτέρω βελτίωσης. Μία πρώτη ενέργεια όμως που πρέπει να κάνουμε, είναι η διάγνωση της ισχύουσας κατάστασης και ο προσδιορισμός των «αδύναμων κρίκων» - σε ποια σημεία δηλαδή υπάρχουν πιθανότητες παραβίασης των 6 ‘Α’ που ανέφερα στην αρχή. Αν κατορθώσουμε να κλείσουμε τα όποια κενά υπάρχουν με τις κατάλληλες διορθωτικές και προληπτικές ενέργειες ώστε να μην ξαναπροκύψουν, και με ένα σύστημα σημείων προειδοποίησης (trigger points) για ενδεχόμενα «ακανόνιστα» ή «παραποιημένα» στοιχεία, τότε θα έχουμε ένα αξιόπιστο επίπεδο αναφοράς για οποιαδήποτε μελλοντική αξιολόγηση. Μόνο από εκείνη τη στιγμή και μετά θα είναι δυνατή η εκτίμηση της προόδου. Διότι, όπως είπε και ο Thomas Fuller, τίποτα δεν είναι καλό ή κακό παρά μετά από σύγκριση. Αν λοιπόν έχουμε ένα αξιόπιστο επίπεδο αναφοράς για σύγκριση, θα είμαστε πάντα σε θέση να ξέρουμε πόσο καλοί (ή κακοί!) είμαστε και πόσο πρέπει ακόμη να βελτιωθούμε».

-Πως ξεκινήσατε την καριέρα σας;

«Στο London School of Economics ως σύμβουλος έρευνας σε φοιτητές που στις διπλωματικές εργασίες τους χρειάζονταν υποστήριξη στην στατιστική ανάλυση των δεδομένων που είχαν συλλέξει. Ουσιαστικά αυτή η δραστηριότητα της συμβουλευτικής στατιστικής υποστήριξης σχετίζεται με όλη τη καριέρα μου έκτοτε».

-Υπάρχουν κάποια σημεία σταθμοί που ξεχωρίζετε;

«Θεωρώντας ως πρώτο σημείο σταθμό την ολοκλήρωση του διδακτορικού μου, πιστεύω ότι σημεία σταθμοί που σίγουρα ξεχωρίζουν είναι οι συνεργασίες που είχα στη καριέρα μου με το LSE, την General Electric Company και την British Telecom στην Αγγλία, αλλά και με το Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο και φυσικά την ΕΛ.ΣΤΑΤ. στην Ελλάδα».

-Έχετε στενούς δεσμούς με την ιδιαίτερη πατρίδα σας;

«Φυσικά και έχω με την Καβάλα, τη πόλη που γεννήθηκα όπου ακόμη διατηρώ δεσμούς με πολλούς αγαπητούς συγγενείς και παιδικούς φίλους. Γι αυτό και την επισκέπτομαι συχνά, με κάθε ευκαιρία».

-Σκέφτεστε κάποια στιγμή να επιστρέψετε στην Καβάλα;

«Όλα τα ενδεχόμενα είναι ανοιχτά, και πώς να μην είναι όταν μιλάμε για μια από τις ωραιότερες πόλεις τις Ελλάδας».

Πέμπτη, 12 Αυγούστου 2010

Θεαματική βροχή από Περσείδες στις 12 και 13 Αυγούστου

Για μια ακόμη χρονιά, οι Περσείδες, οι πολυπληθείς διάττοντες αστέρες, θα δώσουν ραντεβού με τους ουρανούς του πλανήτη μας. Το αποκορύφωμα αναμένεται τη νύχτα της Πέμπτης 12 Αυγούστου και της Παρασκευής 13 Αυγούστου με μια θεαματική βροχή από "πεφταστέρια" που θα είναι ορατή ανά τη Γη - και στην Ελλάδα, ιδίως αν κοιτάξει κανείς στον ουρανό σε κατεύθυνση βορειοανατολική.

Όσο πιο καθαρός είναι ο νυχτερινός ουρανός, τόσο αυξάνονται οι πιθανότητες για ένα πιο εντυπωσιακό θέαμα, αν και μερικές φορές διαψεύδονται οι προσδοκίες των θεατών που ξενυχτούν για αυτό το λόγο, κάτι που δεν μπορεί να προβλεφθεί εκ των προτέρων.

Ειδικά φέτος το φαινόμενο συνδυάζεται με μια σύγκλιση πλανητών, που θα είναι ορατή μετά την δύση του ηλίου και μέχρι τις 10 μ.μ., όταν η Αφροδίτη, ο Κρόνος, ο Άρης και η Σελήνη (ένα μέρος της) θα βρίσκονται πολύ κοντά σε ένα κύκλο διαμέτρου περίπου 10 μοιρών.

Οι ειδικοί πάντως της NASA, σύμφωνα με τη βρετανική "Ντέιλι Μέιλ", εκτιμούν ότι πρέπει να αναμένεται πτώση μετεώρων με μέσο ρυθμό 50 - 80 την ώρα και θεωρούν ότι μετά το 2007 υπάρχουν καλύτερες συνθήκες από ποτέ για την παρακολούθηση του φαινομένου, κυρίως από σκοτεινές περιοχές στην εξοχή, ώστε να μην παρεμβάλλεται η φωταύγεια των πόλεων. Ειδικά για φέτος, σε σχέση με άλλες παρόμοιες "βροχές" μετεώρων σε άλλες εποχές του χρόνου, οι Περσείδες υπόσχονται το μεγαλύτερο θέαμα.

Οι Περσείδες ονομάστηκαν έτσι επειδή φαίνονται να προέρχονται από τον αστερισμό του Περσέα, αλλά αυτό είναι μια οπτική αυταπάτη. Στην πραγματικότητα προκαλούνται από τα σωματίδια σκόνης και λοιπά υπολείμματα που αφήνει πίσω της η τεράστια ουρά (μήκους δεκάδων εκατομμυρίων χιλιομέτρων) του κομήτη 109Ρ/Σουίφτ-Τατλ, ο οποίος ανακαλύφθηκε το 1862 από τους αμερικανούς Λιούις Σουίφτ και Όρας Tατλ από τους οποίους και πήρε το όνομά του.

Ο κομήτης αρχίζει να συναντιέται με την τροχιά της Γης από τις αρχές του Αυγούστου και χρειάζεται περίπου 130 χρόνια για να πραγματοποιήσει μια πλήρη περιφορά γύρω από τον ήλιο. Το πρώτο μετέωρο των Περσειδών της φετινής χρονιάς, μήκους περίπου 2,5 εκατοστών, εντοπίστηκε από τη NASΑ την προηγούμενη εβδομάδα πάνω από τον ουρανό της Αλαμπάμα στις ΗΠΑ.

Τα μετέωρα ("πεφταστέρια") είναι μικροί διαστημικοί βράχοι που εισέρχονται στη γήινη ατμόσφαιρα υπό χαμηλή γωνία πρόσπτωσης και φαίνονται να καίγονται αργά. Καθώς πλησιάζουν προς το έδαφος με ταχύτητα γύρω στα 60 χλμ. το δευτερόλεπτο και διαλύονται από την τριβή και την υπερθέρμανση, αφήνουν φωτεινά ίχνη. Τα μετέωρα -που σπάνια φτάνουν στη Γη, καθώς καίγονται κατά την πτώση τους τελείως- μπορούν να εμφανιστούν οπουδήποτε στο νυχτερινό ουρανό, ιδίως στα πιο σκοτεινά τμήματά του, όταν δεν υπάρχει φεγγάρι στον ουρανό.

(Πηγή:www.evdomi.gr)

Στο αρχαίο θέατρο της Ηφαιστείας, μετά από 2.500 χρόνια

Περισσότερα από 2.500 άτομα εκδήλωσαν ενδιαφέρον να δουν την πρώτη παράσταση που ανέβηκε στο αρχαίο θέατρο της Ηφαιστείας, μετά από 2.500 χρόνια. Το αρχαίο δράμα, αναβίωσε με την παράσταση του εμβληματικού έργου του Σοφοκλή, «Οιδίπους Τύραννος», σε σκηνοθεσία του Σπύρου Ευαγγελάτου.

Για τη συγκεκριμένη εκδήλωση, εργάστηκαν πολλές ημέρες όλοι οι εργαζόμενοι στο δήμο Μούδρου αλλά και εθελοντές, ώστε η παράσταση να πραγματοποιηθεί με τις καλύτερες προϋποθέσεις.

Σύμφωνα με ανακοίνωση του δήμου Μούδρου «τα δεδομένα του αρχαίου θεάτρου της Ηφαιστείας δεν είναι σήμερα τα ιδανικά για να φιλοξενήσουν πολλούς θεατές, αλλά έγινε προσπάθεια από τους αρμόδιους για να προσέλθουν στο χώρο όλοι σχεδόν οι ενδιαφερόμενοι και παρά τον περιορισμένο αριθμό θεατών που επέτρεψε για λόγους ασφαλείας το Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού».

Συγκεκριμένα, υπάρχουν 200 θέσεις στον κύριο χώρο του θεάτρου και 1.000 θέσεις στον προαύλιο χώρο, όπου έχει εγκατασταθεί γιγαντο-οθόνη. Οι 200 προσκλήσεις διατέθηκαν κατόπιν κλήρωσης που έγινε στο δήμο Μούδρου.

Το αρχαίο θέατρο στον αρχαιολογικό χώρο της Ηφαιστείας, της πόλης του ολύμπιου θεού της φωτιάς κατά τη μυθολογία, εγκαινιάζεται ουσιαστικά φέτος, έπειτα από πρωτοβουλία της Γενικής Γραμματείας Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής του Υπουργείου Υποδομών Μεταφορών και Δικτύων, και σε συνεργασία με το Υπουργείο Πολιτισμού - Τουρισμού, με μία ξεχωριστή παράσταση αρχαίας τραγωδίας από το «Αμφιθέατρο» του Σπύρου Ευαγγελάτου.

Στην παράσταση πρωταγωνιστούν οι Κωνσταντίνος Μαρκουλάκης, που ερμηνεύει τον Οιδίποδα και η Καρυοφυλιά Καραμπέτη, η οποία ερμηνεύει την Ιοκάστη, ενώ συνολικά συμμετέχουν περίπου 25 ηθοποιοί. Η σκηνοθεσία είναι του Σπύρου Ευαγγελάτου, η μετάφραση του Κ.Χ Μύρη, με σκηνικά και κοστούμια του Γ. Πάτσα και μουσική του Γ. Αναστασόπουλου.

Το αρχαίο θέατρο της Ηφαιστείας αναστηλώθηκε την τετραετία 2000-2004 κατά την περίοδο που ο Νίκος Σηφουνάκης είχε την πολιτική ευθύνη του Υπουργείου Αιγαίου. Σήμερα, ως Υφυπουργός Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων σε δήλωση του με αφορμή την παράσταση υπογράμμισε: «Η αναστήλωση και ανάδειξη του αρχαίου θεάτρου αλλά και η προοπτική ανάδειξης συνολικά της νεκρόπολης της Ηφαιστείας υπήρξε και είναι στόχος και όραμα. Είμαι πολύ ευτυχής που το όραμα αυτό γίνεται πραγματικότητα και η Λήμνος απέκτησε ένα ανοιχτό θέατρο, το οποίο εγκαινιάζεται ουσιαστικά φέτος, με μία εξαιρετική παράσταση από ένα μεγάλο Έλληνα σκηνοθέτη και διακεκριμένους ηθοποιούς, μία παράσταση αντάξια του ιερού αυτού χώρου και της στιγμής. Με την έγκριση του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου θα επαναλειτουργήσει για πρώτη φορά μετά από 2.500 χρόνια. Στοχεύουμε στην ετήσια καθιέρωση ενός διήμερου αρχαίας τραγωδίας στον ιερό χώρο του θεάτρου».

Για να γίνει πραγματικότητα «το μεγαλύτερο γεγονός για το δήμο Μούδρου και για τη Λήμνο», όπως το χαρακτήρισε ο δήμαρχος Μούδρου Κώστας Αδαμίδης ,«μόχθησαν πολλοί και σημαντικοί για τον τόπο μας άνθρωποι τους οποίους και τιμούμε. Στόχος μας είναι το μοναδικό αυτό πολιτιστικό γεγονός να γίνει θεσμός για τον τόπο μας και να εξελιχθεί σε μια διεθνούς επιπέδου εκδήλωση που να προβάλει τη Λήμνο και τη χώρα μας».

Tο αρχαίο θέατρο της Ηφαιστείας κτισμένο σε καίρια θέση της αρχαίας πόλης, είναι ένα από τα σπουδαιότερα του αρχαίου ελληνικού κόσμου. Χρονολογείται ως προς το μεγαλύτερο μέρος του στο τέλος του 5ου ή στις αρχές του 4ου π.Χ. αιώνα, με προσθήκες από την ελληνιστική και τη ρωμαϊκή εποχή.

Στο κεντρικό τμήμα των κερκίδων του κοίλου, αλλά και έξω από αυτό, αποκαλύφθηκαν τμήματα πρωιμότερης φάσης του, της αρχαϊκής, καθώς και δύο αρχαϊκά ιερά, που επιβεβαιώνουν τη σχέση του αρχαίου ελληνικού θεάτρου με τη λατρεία.

Ο γνωστός από την αρχαία ελληνική γραμματεία «Λημνιακός» κύκλος τραγουδιών που γράφτηκαν από τους μεγάλους ποιητές της κλασικής περιόδου, συνδέεται αναμφίβολα με το Αρχαίο Θέατρο της Ηφαιστείας και την κατάκτηση της Λήμνου το 510 π.Χ. από τον Αθηναίο στρατηγό Μιλτιάδη, που συνέδεσε το νησί με την Αθήνα.

Τη μελέτη αναστήλωσης και στερέωσης εκπόνησαν η αρχιτέκτων Ελένη - Άννα Χλέπα και η τοπογράφος - μηχανικός Σοφία Σοϊλέ με χρηματοδότηση του Υπουργείου Αιγαίου. Το έργο χρηματοδοτήθηκε από το Π.Ε.Π. Βορείου Αιγαίου με προϋπολογισμό 730.000 ευρώ, ενώ την ευθύνη της υλοποίησης είχε η Κ΄ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων.

(Πηγή:www.evdomi.gr)

Τρίτη, 10 Αυγούστου 2010

Ένας αλλιώτικος, σημερινός "Ορέστης"

Της Δάφνης Καραθεοδώρου

Μία άλλη όψη, με έντονα μεταμοντέρνα στοιχεία περιελάμβανε η τραγωδία «Ορέστης» του Ευριπίδη, που παρουσιάστηκε το βράδυ του Σαββάτου 7 Αυγούστου, στο Αρχαίο Θέατρο των Φιλίππων, από το Εθνικό Θέατρο. Το κοινό που σχεδόν γέμισε το αρχαίο θέατρο χειροκρότησε θερμά τους ηθοποιούς για τις ερμηνείες τους, αν και υπήρξαν και κάποιες ενστάσεις σχετικά με το συνδυασμό της υπόθεσης του έργου με το σήμερα.

Στην παράσταση του Εθνικού Θεάτρου, ο Ορέστης και η Ηλέκτρα είναι δύο μυθικά πρόσωπα εγκλωβισμένα μέσα στο χρόνο και το χώρο του αρχαίου θεάτρου. Σαν τον Τάνταλο κουβαλούν το άχθος της οικογενειακής ιστορίας, το άχθος μιας τραγωδίας που δεν ολοκληρώνεται. Κι έπειτα κάνουν την είσοδό τους ο Μενέλαος, η Ελένη, η Ερμιόνη, ο Τυνδάρεως, ο Πυλάδης, και ο Αγγελιοφόρος.

Απέναντι στα μυθικά πρόσωπα της ιστορίας τίθεται ένα χορός νέων γυναικών και ανδρών, που ουσιαστικά οδηγεί στην έναρξη της παράστασης μέσα από τα «παιχνίδια» μιας ομάδας νέων σε ένα αρχαίο θέατρο. Προερχόμενος από μια άλλη, σημερινή, εποχή, ο χορός αρχικά διστάζει, έπειτα συμπάσχει, συμμετέχει ενεργά, ταυτίζεται και σχολιάζει την ιστορία των Ατρειδών, μια ιστορία γεμάτη συγκρούσεις, ανατροπές, απολογίες. Η παράσταση ανιχνεύει το μύθο θέτοντας ερωτήματα για τις σχέσεις των γενεών, των φύλων, της κοινωνικής συνοχής και της επιβίωσης των νέων ανθρώπων σε ένα εχθρικό κόσμο

Η υπόθεση

Μετά το φόνο της μητέρας του, Κλυταιμνήστρας, κυνηγημένος από τις Ερινύες και καταδικασμένος σε θάνατο από την πόλη, ο Ορέστης «μαραζώνει, άρρωστο αγρίμι σ' ένα στρώμα» έχοντας στο πλάι του την Ηλέκτρα. Στο Άργος καταφθάνουν από την Τροία ο Μενέλαος και η Ελένη. Τα δύο αδέλφια προσδοκούν από το Μενέλαο να παρέμβει αλλά ούτε αυτός ούτε ο Τυνδάρεως, ο πατέρας της Κλυταιμνήστρας, σκοπεύουν να τους βοηθήσουν. Ο Ορέστης στρέφεται τότε στον Πυλάδη που αποδεικνύει την ισχυρή φιλία του αποφασίζοντας να τον στηρίξει, με κίνδυνο τη ζωή του. Οι δύο νέοι άντρες, με τη συνδρομή της Ηλέκτρας, βάζουν σε εφαρμογή ένα σχέδιο εκδίκησης με θύματα την Ελένη και την κόρη της, Ερμιόνη, που φαίνεται να τους οδηγεί όλο και βαθύτερα σε έναν φαύλο κύκλο βίας και αίματος. Παγιδευμένοι μέσα στις πράξεις τους, προσπαθούν απεγνωσμένα να διασωθούν. Την τελική λύση έρχεται να δώσει η παρέμβαση του από μηχανής θεού, Απόλλωνα.

Το έργο

Ο Ορέστης του Ευριπίδη είναι κείμενο άρρηκτα συνδεδεμένο με την εποχή του (408 π.Χ.) καθώς αποτελεί ένα καίριο σχόλιο στη λειτουργία της αθηναϊκής δημοκρατίας. Παράλληλα, είναι το τελευταίο έργο για το οποίο γνωρίζουμε ότι παρουσιάστηκε στην Αθήνα, πριν την αναχώρηση του ποιητή από την πόλη και την εγκατάστασή του στη Μακεδονία. Στον «Ορέστη», ο Ευριπίδης πραγματεύεται την τύχη των νεαρών μητροκτόνων μετά το έγκλημα, ένα θέμα γνωστό από τις Ευμενίδες του Αισχύλου. Ο Ευριπίδης φέρνει το μύθο πιο κοντά στα ανθρώπινα μέτρα. Καταθέτοντας ένα έργο με συγκρούσεις, ανατροπές, απολογίες και έντονο πολιτικό προβληματισμό, θέτει ερωτήματα για τις σχέσεις των γενεών, των φύλων, της κοινωνικής συνοχής και της επιβίωσης των νέων σ' έναν κόσμο που καθορίζεται από παράγοντες έξω από τους ίδιους.

Η μετάφραση είναι του Στρατή Πασχάλη και η σκηνοθεσία του Γιάννη Χουβαρδά.

Όσον αφορά τη διανομή στο ρόλο του Ορέστη είναι ο Νίκος Κουρής, της Ηλέκτρας η Στεφανία Γουλιώτη, του Μενέλαου ο Ακύλλας Καραζήσης, του Φρύγα ο Νίκος Καραθάνος, της Ελένης η Τάνια Τρύπη, της Ερμιόνης η Γεωργιάννα Νταλάρα, του Τυνδάρεως ο Χρήστος Στέργιογλου, του Αγγελιοφόρου ο Μανώλης Μαυροματάκης, του Πυλάδη ο Κώστας Βασαρδάνης, και του Απόλλωνα ο Γιώργος Γλάστρας. Το χορό απαρτίζουν οι: Λαμπρινή Αγγελίδου, Πολυξένη Ακλίδη, Ελένη Βεργέτη, Κωνσταντίνος Γαβαλάς, Άννα Καλαϊτζίδου, Κόρα Καρβούνη, Γιάννης Κλίνης, Ρηνιώ Κυριαζή, Ζωή Κυριακίδου, Ηρώ Μπέζου, Λένα Παπαληγούρα, Βιργινία Ταμπαροπούλου, Γιώργος Τζαβάρας, Θάνος Τοκάκης, Ηρώ Χιώτη.

Τετάρτη, 4 Αυγούστου 2010

Aρκούδα ζει στην Ελλάδα…ερωτεύεται στη Βουλγαρία!

"Διασυνοριακή αρκούδα" κάνει βόλτες και περνάει ανενόχλητη τα σύνορα από την ελληνική πλευρά της οροσειράς της Ροδόπης, προς τη βουλγαρική, περήφανη και πιθανόν ερωτευμένη, κερδίζοντας το ενδιαφέρον και την αγάπη των βουλγάρων επιστημόνων και παρατηρητών».Τα παραπάνω είπε στη «Γνώμη», στην καρδιά του δάσους της Βουλγαρίας, όπου τον συναντήσαμε ο πρόεδρος του Σπηλαιολογικού Ομίλου Σιλιβριάκ, κ. Κωσταντίν Χατζίνσκι, ο οποίος μας μίλησε για το διασυνοριακό σχέδιο δράσης για τη διατήρηση της Αρκούδας, το οποίο χρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό πρόγραμμα PHARE CBC Βουλγαρίας Ελλάδος. «Πρόκειται για ένα πρόγραμμα που γίνεται σε συνεργασία με την Ελλάδα, και με ομίλους που έχουν σχέση με το θέμα. Δουλέψαμε για την προστασία της αρκούδας από κοινού. Μετρήσαμε τις αρκούδες, αφού καταφέραμε πρώτα να τις φέρουμε κοντά μας για να τις τοποθετήσουμε GPS στο λαιμό. Αυτό το κάναμε, για να μπορούμε να παρακολουθούμε πού βρίσκονται, πού περπατάνε, πού κοιμούνται. Στόχος μας είναι, να αποφύγουμε τις συναντήσεις των ανθρώπων με τις αρκούδες, προκειμένου να αποφύγουμε δυσάρεστες συνέπειες και για τις δύο πλευρές. Mόνο για την περιοχή που βρισκόμαστε εμείς, βρήκαμε είκοσι αρκούδες, ενώ από την ελληνική πλευρά έχουμε καταγράψει 10. Μια ελληνική αρκούδα έρχεται συχνά στη Βουλγαρία και μας επισκέπτεται.. Η δική σας αρκούδα δεν έχει GPS, αλλά έχει Ράδιο Σύστημα και την παρακολουθούμε όταν περνάει τα σύνορα», μας λέει.

Στην ερώτησή μας για ποιο λόγο η αρκούδα έχει αυτή τη συμπεριφορά και εάν το κάνει γιατί πιθανόν αναζητά σύντροφο ή είναι ερωτευμένη ο κ.Χατζίνσι χαμογελά και προσθέτει: «Δεν γνωρίζουμε γιατί έρχεται, μάλλον θα έχει τους λόγους της. Είναι εύκολο να το κάνει τώρα, γιατί δεν υπάρχουν σύρματα που να εμποδίσουν τη βόλτα που θέλει να κάνει και έτσι ελεύθερα περνάει χωρίς κανένα εμπόδιο… Εμείς, στο χώρο όπου ο πληθυσμός της αρκούδας βρίσκεται προσπαθούμε με δράσεις μας να τις κρατήσουμε. Για το λόγο αυτό φυτέψαμε δέντρα, κυρίως καρποφόρα, όπως αχλάδια, μήλα ή και φράουλες για να της προσφέρουμε φυσική τροφή και να την κρατήσουμε στην περιοχή της. Το πρόγραμμα λειτουργεί για τρία χρόνια, ενώ βάλαμε και ηλεκτρονικό σύστημα ασφάλειας για τις μέλισσες, σε 40 περιοχές που έχουμε πληθυσμό μελισσών», καταλήγει.

Τι είναι το πρόγραμμα

Το σχέδιο καταρτίστηκε στο πλαίσιο του Προγράμματος «Ανάπτυξη της Διασυνοριακής Συνεργασίας ως Βάση για την Αποτελεσματική Διατήρηση του Πληθυσμού και των Βιοτόπων της Καφέ Αρκούδας στην περιοχή της Δυτικής Ροδόπης» με χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο πλαίσιο προγράμματος PHARE. H επικεφαλής οργάνωση για την υλοποίηση του προγράμματος ήταν ο Σπηλαιολογικός Όμιλος Silivrak με εταίρους την Ελληνική ΜΚΟ «Καλλιστώ» και το Δήμο του Σμόλυαν.

Το σχέδιο καλύπτει την περιοχή της Δυτικής Ροδόπης την Περιφέρεια Σμόλυαν και την Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης, και συγκεκριμένα τη Νομαρχία Δράμας και τους δήμους Παρανεστίου Σιδηρόνερου και Κάτω Νευροκοπίου.

(Πηγή:www.telegramm.gr, της Ιωάννας Παρασχάκη)

Τρίτη, 3 Αυγούστου 2010

Ο ήλιος "ξύπνησε" απότομα

Μια ισχυρή μαγνητική έκρηξη στον ήλιο στέλνει ήδη ένα μεγάλο νέφος ηλεκτρικά φορτισμένων σωματιδίων προς την κατεύθυνση του πλανήτη μας. Το ηλιακό "τσουνάμι", που αποτελείται από τόνους πλάσματος (ιονισμένων ατόμων) μπορεί να δημιουργήσει θεαματικό σέλας πάνω από τους πόλους της Γης, αλλά και να προκαλέσει προβλήματα στους δορυφόρους και στις τηλεπικοινωνίες.

Την 1η Αυγούστου παρατηρήθηκε η πρώτη αναλαμπή πάνω από μια γιγάντια ηλιακή κηλίδα στο μέγεθος της Γης, παράλληλα όμως εξερράγη μια μεγάλη ποσότητα αερίων από ένα "νημάτιο" στο βόρειο ημισφαίριο του ήλιου. Αν και τα δύο γεγονότα απέχουν εκατοντάδες χιλιάδες χιλιόμετρα, πιθανότατα συνδέονται.

Οι εικόνες του τροχιακού Παρατηρητηρίου Ηλιακής Δυναμικής (SDO) της NASA, το οποίο εκτοξεύτηκε τον Φεβρουάριο για να μελετήσει τον ήλιο, κατέγραψαν τα φαινόμενα, καθώς επίσης αστρονόμοι από όλο τον κόσμο. Τα "νημάτια" είναι γιγάντιοι σωλήνες μαγνητισμού που γεμίζουν με ηλιακά αέρια και κρέμονται στην ατμόσφαιρα του ήλιου. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, το "νημάτιο", πριν εκραγεί, είχε διάμετρο 50 φορές μεγαλύτερη από τον πλανήτη μας.

Η έκρηξη εκτόξευσε το περιεχόμενό του στο διάστημα, παράγοντας ένα νέφος ηλεκτρικά φορτισμένων σωματιδίων, με κατεύθυνση προς τη Γη. Το όλο γεγονός δεν θεωρείται μεγάλη έκρηξη για τα δεδομένα του ήλιου, αλλά επειδή τόσα χρόνια ήταν "ήσυχος", το φαινόμενο δείχνει ότι ο ήλιος μπαίνει σε φάση "αφύπνισης". Ουσιαστικά πρόκειται για την πρώτη αξιοσημείωτη ηλιακή "καταιγίδα" που φτάνει στον πλανήτη μας εδώ και αρκετά χρόνια, σύμφωνα με τη βρετανική "Τέλεγκραφ" και το New Scientist.

Το ηλιακό πλάσμα αναμένεται να φτάσει στη Γη στις 3 έως 4 Αυγούστου, σύμφωνα με τον αστρονόμο Λέον Γκόλουμπ του Κέντρου Αστροφυσικής Χάρβαρντ-Σμιθσόνιαν.

Όταν τα ηλιακά σωματίδια φτάσουν στη Γη, αλληλεπιδρούν με το μαγνητικό πεδίο της, δημιουργώντας πιθανώς μια γεωμαγνητική καταιγίδα. Τα φορτισμένα σωματίδια κινούνται κατά μήκος των γραμμών του γήινου μαγνητικού πεδίου και συγκεντρώνονται στους πόλους της Γης όπου και δημιουργείται το πολικό σέλας. Τα ηλιακά σωματίδια συγκρούονται με άτομα αζώτου και οξυγόνου στη γήινη ατμόσφαιρα και έτσι λάμπουν σαν φώτα νέον. Αν και κανονικά το σέλας είναι ορατό μόνο στα υψηλά γεωγραφικά πλάτη (δηλαδή κοντά στους πόλους), σε περιπτώσεις γεωμαγνητικών καταιγίδων το σέλας μπορεί να παρατηρηθεί και σε χαμηλότερα γεωγραφικά πλάτη, σαν "κουρτίνες" πράσινου και κόκκινου φωτός.

Ο ήλιος περνάει από ένα 11ετή κύκλο περιοδικής δραστηριότητας. Το τελευταίο μέγιστο (ζενίθ) της δράσης του καταγράφηκε το 2001, ενώ το τελευταίο ελάχιστο (ναδίρ) ήταν ιδιαίτερα ασθενές και κράτησε πολύ καιρό. Τώρα όμως φαίνεται πως ο ήλιος "ξυπνάει" και πάλι, αρχίζοντας το νέο κύκλο του.

(Πηγή:www.evdomi.gr)