Απάντηση του Υπουργείου Πολιτισμού σε αρθρογραφία για το ταφικό μνημείο της Αμφίπολης

Δεδομένου ότι σήμερα η επί ΣΥΡΙΖΑ πολιτική ηγεσία του ΥΠΠΟΑ επιχειρεί να ανατρέψει, με διάφορες «ανακοινώσεις» της, την πανθομολογούμενη από τους εμπλεκόμενους φορείς ιδεοληπτική αβελτηρία της για το ταφικό συγκρότημα στον τύμβο Καστά της Αμφίπολης, σημειώνονται τα εξής:

 

1.      Το καλοκαίρι 2017, όταν το ΥΠΠΟΑ έκανε την  πρώτη αίτηση για την ένταξη του έργου στερέωσης, συντήρησης και αποκατάστασης του μνημείου του τύμβου Καστά στο ΕΣΠΑ 2014-2020 (ΠΕΠ Κεντρικής Μακεδονίας), ο φάκελος απορρίφθηκε από την αρμόδια Διαχειριστική Αρχή «λόγω  σοβαρών ελλείψεων».

2.      Το έργο τελικά εντάχθηκε στο ΕΣΠΑ το Νοέμβριο 2017, με προϋπολογισμό 1.500.000 ευρώ.

3.      Ένα εξάμηνο αργότερα, Μάιο 2018, με επιστολή του ο περιφερειάρχης Απόστολος Τζιτζικώστας προς την τ. Υπουργό Πολιτισμού Λυδία Κονιόρδου ενημέρωνε ότι δεν είχαν ακόμη αρχίσει οι εργασίες στον τύμβο και η αδικαιολόγητη καθυστέρηση έθετε σε κίνδυνο το μνημείο.

4.      Μετά από ένα ακόμη εξάμηνο, στις 19/10/18, ο περιφερειάρχης ανακοίνωσε ότι έθεσε στο ΥΠΠΟΑ, με έγγραφό του, αυστηρό όριο ως τις 10 Νοεμβρίου 2018  «να προχωρήσει τις εργασίες στο μνημείο, ως το μόνο αρμόδιο, διότι δεν υπάρχει καμία δικαιολογία από την πλευρά της κυβέρνησης και του υπουργείου Πολιτισμού. Μέχρι σήμερα έβαζαν μπροστά γραφειοκρατικούς λόγους», σημειώνει. «Από δω και στο εξής αρχίζω να πιστεύω ότι κάτι άλλο τρέχει. Και δεν μπορώ να το αφήσω αυτό, διότι το μνημείο της Αμφίπολης είναι ένα μακεδονικό μνημείο που μας χρειάζεται ειδικά σε αυτή τη συγκυρία».

5.      Την 1/11/18 ο περιφερειάρχης Απ. Τζιτζικώστας με νέα επιστολή του προς την τ. υπουργό Πολιτισμού, Μυρσίνη Ζορμπά ενημερώνει ότι «υπάρχει σημαντική και αδικαιολόγητη καθυστέρηση του έργου, η οποία επιβαρύνει το μνημείο», αναφερόμενος αναλυτικά ανά υποέργο. «Eνώ προβλεπόταν στο τέλος Ιουνίου 2018 να έχει παραδοθεί  η μελέτη της δομικής παθολογίας του μνημείου, αυτή δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί», σημείωνε ο περιφερειάρχης.

6.      Στις 26/11/18  με δελτίο τύπου η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας χρεώνει  δημόσια στο ΥΠΠΟΑ τις καθυστερήσεις: «Είναι ορατός πλέον ο κίνδυνος η Ευρωπαϊκή Ενωση να απεντάξει το έργο  και να χαθεί η χρηματοδότησή του».

7.      Στις 27/11/18  το Περιφερειακό Συμβούλιο Κεντρικής Μακεδονίας ομόφωνα κατήγγειλε το ΥΠΠΟΑ  «για την αδικαιολόγητη καθυστέρηση των εργασιών στο τύμβο Καστά» και απαιτεί «την άμεση έναρξη των εγκεκριμένων εργασιών, επειδή το ανωτέρω αρχαιολογικό εύρημα αποτελεί μνημείο υψίστης  αρχαιολογικής, πολιτικής και εθνικής σημασίας για τη χώρα».

8.      Το ΥΠΠΟΑ, σε σχετικό ρεπορτάζ  -της εφημερίδας το ΒΗΜΑ- για τις σοβαρότατες καταγγελίες της Περιφέρειας  απάντησε ότι   «υπάρχει σαφής και συνεχής ενημέρωση προς τις υπηρεσίες της Περιφέρειας». Ανάλογες ερωτήσεις  προς την τότε πολιτική ηγεσία του ΥΠΠΟΑ είχαν καταθέσει οι βουλευτές της ΝΔ Κώστας Αχ. Καραμανλής και  Φωτεινή Αραμπατζή. 

9.      Ο περιφερειάρχης, στις 29 /11/ 2018, απάντησε στο ΥΠΠΟΑ, επίσης, στο ρεπορτάζ της εφημερίδας το ΒΗΜΑ: «Περιμένουμε ακόμη  να μας απαντήσει το υπουργείο Πολιτισμού στα αναλυτικά ερωτήματα που θέσαμε για τους λόγους για τους οποίους ΔΕΝ έχουν ακόμη ξεκινήσει οι εργασίες. Εμμένω, λοιπόν,  στην προειδοποίησή μου  ότι αν δεν μας  απαντήσουν σύντομα ή αν δεν ξεκινήσουν άμεσα οι εργασίες, δεν έχω άλλη επιλογή από το να προσφύγω στη Δικαιοσύνη. Δεν κινδυνεύουν να χαθούν μόνο τα ευρωπαϊκά κονδύλια που έχει εξασφαλίσει η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας  για τη συντήρηση και ανάδειξη αυτού του μοναδικού μακεδονικού  μνημείου.  Κινδυνεύει με κατάρρευση το ίδιο το μνημείο αν δεν ξεκινήσουν  άμεσα οι εργασίες αναστύλωσης».

10.   Ο περιφερειάρχης, στις 2/12/2018, καταγγέλλει «ηθελημένες καθυστερήσεις στα έργα που γίνονται στον τύμβο Καστά».

11.   Στις 17/2/19 ο περιφερειάρχης με νέο έγγραφό του προς την πολιτική ηγεσία του ΥΠΠΟΑ δήλωσε ότι «προσφεύγει στη Δικαιοσύνη για την αβελτηρία του Υπουργείου Πολιτισμού σχετικά με τον τύμβο Καστά».

 Προς επίρρωση των ανωτέρω και δεδομένου ότι οι αριθμοί είναι αψευδείς, επισημαίνεται ότι το ταφικό συγκρότημα του τύμβου Καστά εντάχθηκε από την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας στο ΕΣΠΑ 2014-2020, στις 16 Νοεμβρίου 2017, με προϋπολογισμό 1.500.000 ευρώ και φορέα υλοποίησης τις Υπηρεσίες του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού.

Από την ένταξη του  στις 16 Νοεμβρίου 2017 ως τις 7 Ιουλίου 2019, ημέρα των εκλογών,  -ήτοι  32 μήνες μετά- από το 1.500.000 ευρώ  του ΕΣΠΑ, είχε απορροφηθεί το ποσόν των 17.698 ευρώ!

Χρειάζεται άλλη απόδειξη ανικανότητας και ιδεοληπτικής αβελτηρίας της πολιτικής ηγεσίας ΣΥΡΙΖΑ στο ΥΠΠΟΑ για το μνημείο του τύμβου Καστά; 

(Δελτίο Τύπου)

Η συντήρηση των οχημάτων στο Τατόι

Σε συνέχεια της επίσημης ενημέρωσης από το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού για την μεταφορά των  οχημάτων της τ. Βασιλικής Οικογένειας σε νέο χώρο φύλαξης, η Διεύθυνση Συντήρησης και το ΥΠΠΟΑ έγιναν αποδέκτες ένθερμων σχολίων και συγχαρητηρίων από την επιστημονική κοινότητα και το ευρύ κοινό. Ο Σύλλογος Φίλων Κτήματος Τατοΐου σε δελτίο τύπου έθεσε μερικά  ερωτήματα. Σε αυτά δίνεται η δέουσα απάντηση ώστε να μην υπάρξουν κενά και ασάφειες. Σημειώνεται ότι το ΥΠΠΟΑ συνεργάζεται και τιμά τους Συλλόγους Φίλων Μουσείων, Αρχαιολογικών Χώρων ή και Χώρων Ιστορικού και Πολιτιστικού Ενδιαφέροντος που λειτουργούν σε όλη την Ελλάδα και οι οποίοι συνδράμουν πολλαπλώς το έργο των Υπηρεσιών του ΥΠΠΟΑ.  Ωστόσο, ο ρόλος τους, ο ρόλος της κοινωνίας των πολιτών, είναι διακριτός και δεν  εμπλέκεται, καθ’ οιονδήποτε τρόπο στις θεσμικές λειτουργίες του κράτους.

 

Παρατίθενται οι ερωτήσεις που έθεσε ο σύλλογος και οι απαντήσεις της Διεύθυνσης Συντήρησης του ΥΠΠΟΑ.

 

1. Θα θέλαμε να δοθούν στη δημοσιότητα τα βιογραφικά όσων συνέταξαν τις σχετικές μελέτες συντήρησης και ποια η εμπειρία τους πάνω στην συντήρηση και αποκατάσταση ιστορικών αυτοκινήτων.

Βάσει της κείμενης νομοθεσίας, μελέτες συντήρησης για κηρυγμένα κινητά και ακίνητα μνημεία, εκπονούνται από τους Συντηρητές Αρχαιοτήτων. Η συντήρηση τεχνολογικών μουσειακών αντικειμένων είναι ένας τομέας εξαιρετικά απαιτητικός και ραγδαία εξελισσόμενος διεθνώς, που απαιτεί υψηλή επιστημονική εξειδίκευση και επιστημονική μεθοδολογία. Αντιθέτως, η αντιμετώπιση τέτοιων ζητημάτων βασιζόμενη απλώς σε καλές προθέσεις και εμπειρικές πρακτικές εγείρει σοβαρούς κινδύνους για την Πολιτιστική Κληρονομιά.  Η μελέτη – πλαίσιο για τη Στρατηγική Αντιμετώπισης των ζητημάτων συντήρησης και αποκατάστασης των Οχημάτων της τ. Βασιλικής Οικογένειας αποτελεί ορόσημο για τα ελληνικά δεδομένα για την επιστήμη της συντήρησης, εντός και εκτός συνόρων. Υιοθετεί και προσαρμόζει στην ελληνική πραγματικότητα την τρέχουσα διεθνή βιβλιογραφία, όλες τις σύγχρονες καλές πρακτικές και επιστημονικές μεθοδολογίες, συμπεριλαμβάνοντας ακόμα και την πρόσφατη Χάρτα του Τορίνο, η οποία  αφορά σε ιστορικά οχήματα. Η μελέτη εκπονήθηκε από το μόνιμο προσωπικό της ΔΣΑΝΜ, το οποίο προσλήφθηκε μετά από γραπτό διαγωνισμό ΑΣΕΠ, με μεταπτυχιακούς τίτλους, επιστημονικό έργο, πολυετή προϋπηρεσία σε πλήθος μελετών και έργων. Ολοκληρώθηκε με υπευθυνότητα για το κλασσικό αυτοκίνητο αλλά ιδιαίτερα για τον μνημειακό χαρακτήρα των συγκεκριμένων οχημάτων. Η μελέτη εγκρίθηκε μετά από ομόφωνη γνωμοδότηση του ΚΣΝΜ.

2. Γιατί το Υπουργείο Πολιτισμού δεν δέχθηκε την προσφορά του Συλλόγου Φίλων Κτήματος Τατοΐου να είναι μέλος της επιτροπής συντήρησης των αυτοκινήτων ο τεχνικός σύμβουλος του Συλλόγου και τέως επιμελητής του Μουσείο Κλασσικού Αυτοκινήτου Χαραγκιώνη κ. Ανδρέας Βρεττός, άνθρωπος με βαθιά γνώση και μεράκι για το κλασσικό αυτοκίνητο; Να υπογραμμιστεί ότι πρότασή μας ήταν η αμισθί παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών και σε κάθε περίπτωση η στενή συνεργασία του συμβούλου μας με την αρμόδια διεύθυνση του Υπουργείου Πολιτισμού που θα επέβλεπε το εν λόγω έργο.

Διευκρινίζεται ότι στη μελέτη προβλέπεται και η συνδρομή φορέων ως τεχνικών συμβούλων σε τεχνικά θέματα, όταν και όπου αυτό κριθεί αναγκαίο. Εντούτοις, στην παρούσα φάση δεν απαιτήθηκε η συνδρομή τεχνικών συμβούλων. Οι επεμβάσεις συντήρησης όσο και η μεταφορά  των οχημάτων έγιναν σύμφωνα με την εγκεκριμένη μελέτη, χωρίς να  παρουσιάζουν καμία δυσκολία για την εκτέλεση και την επίβλεψή τους, από το εξειδικευμένο προσωπικό της Διεύθυνσης.

3. Σύμφωνα με παλαιότερες δηλώσεις της Υπουργού Πολιτισμού, λόγω της σπουδαιότητας των κειμηλίων θα ζητούνταν η τεχνογνωσία των αυτοκινητοβιομηχανιών που κατασκεύασαν τα αυτοκίνητα αυτά. Έγιναν οι επαφές, ποιο το αποτέλεσμα των επαφών, ποιος ο ρόλος των εργοστασίων στην αποκατάσταση των οχημάτων;

Οι άμεσες επεμβάσεις και η μεταφορά των οχημάτων αποτελεί μόνο την πρώτη φάση των εργασιών συντήρησης των οχημάτων. Προβλέπονται ακόμα δύο φάσεις, ανάλογα με τον τύπο του οχήματος και την κατάσταση διατήρησής του. Για τις ανάγκες της μελέτης υπήρξε αλληλογραφία με τις αντίστοιχες εταιρείες κατασκευής Bentley Motors (η νυν Rolls Royce δεν σχετίζεται πλέον με τα ομώνυμα αυτοκίνητα κατασκευής, τα προ της δεκαετίας 1990) και το μουσείο της FIAT. Η εταιρεία MG έχει πλέον πουληθεί και δεν έχει βρεθεί ακόμα επίσημο ιστορικό και τεχνολογικό αρχείο πέρα από τον σχετικό βρετανικό σύλλογο κατόχων και φίλων MG. Η Υπηρεσία μας θα προχωρήσει στις επόμενες φάσεις με σταθερά βήματα και θα αναζητήσει τις δέουσες συνεργασίες, όπου και όταν  κρίνεται απαραίτητο.

4. Πόσα χρήματα στοίχισε στο Ελληνικό ∆ημόσιο η μελέτη συντήρησης και ασφαλούς μετακίνησης των αυτοκινήτων;

Η μελέτη συντήρησης εκπονήθηκε από την Υπηρεσία χωρίς κανένα κόστος. Η μεταφορά των οχημάτων και η προμήθεια του απαραίτητου εξοπλισμού για την ασφαλή και μακροχρόνια στάθμευση τους και τη μεταφορά τους,, εντός του νέου αποθηκευτικού χώρου, κόστισε 7.900 Ευρώ. Η διαδικασία έγινε σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, στο πλαίσιο της απευθείας ανάθεσης, με τρεις προσφορές. Η απόφαση ανάθεσης είναι αναρτημένη στο πρόγραμμα ΔΙΑΥΓΕΙΑ και στο ΚΗΜΔΗΣ μαζί με τη σύμβαση.

5. Θα θέλαμε μια επίσημη ενημέρωση για τα υπόλοιπα 7 τουλάχιστον αυτοκίνητα που σαπίζουν σε εξωτερικούς χώρους του κτήματος και κάποια βρίσκονται καταπλακωμένα στα γκαράζ προκαλώντας τα αρνητικά σχόλια των επισκεπτών του κτήματος. Πότε θα κηρυχθούν Νεώτερα Μνημεία για να προστατευθούν και ποια τα σχέδια μετακίνησής τους σε ασφαλείς χώρους υπό ιδανικές συνθήκες;

Τα άλλα αυτοκίνητα, τα οποία δεν είναι κηρυγμένα μνημεία αποτελούν οχήματα συνοδείας και δεν συνδέονται με ιστορικά πρόσωπα ή γεγονότα της χώρας. Η Διεύθυνση Συντήρησης, σε συνεργασία με τις συναρμόδιες υπηρεσίες του ΥΠΠΟΑ, εργάζεται εντατικά για τη συντήρηση των κινητών μνημείων που βρίσκονται στα κτήρια του κτήματος Τατοΐου. Το ποια αντικείμενα μπορούν να κηρυχθούν από το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού μνημεία, υπαγορεύεται από τις διατάξεις του ν. 3028/2002 «Για την προστασία των Αρχαιοτήτων και εν γένει της Πολιτιστικής Κληρονομιάς» και μόνον και εφ’ όσον πληρούνται οι αναγκαίες προϋποθέσεις και τα εκ του νόμου αναγκαία κριτήρια. Σε κάθε περίπτωση, η αντιμετώπιση των μνημείων ιεραρχείται ανάλογα με τις ανάγκες των αντικειμένων, τους διαθέσιμους πόρους και τον γενικό προγραμματισμό των εργασιών των υπηρεσιών του ΥΠΠΟΑ .

6. Είναι γνωστό σε όλους ότι τα αυτοκίνητα που μετακινήθηκαν, κηρύχθηκαν Νεώτερα Μνημεία χάριν στην πρωτοβουλία του Συλλόγου Φίλων Κτήματος Τατοΐου και τα δεκάδες δημοσιεύματα στον τύπο το 2014. Από το 2014 και μέχρι σήμερα γιατί δεν έγινε απολύτως τίποτα για την προστασία τους και την συντήρησή τους; Για την ιστορία παρακάτω και η σχετική ανακοίνωση του Συλλόγου το 2015 για το θέμα αυτό. 

Η υπουργική απόφαση για την κήρυξη των αυτοκινήτων δημοσιεύτηκε σε ΦΕΚ στις 4/12/2015. Είναι παντελώς άγνωστο στην Υπηρεσία ότι αυτό έγινε χάριν σε πρωτοβουλία του Συλλόγου Φίλων Κτήματος Τατοΐου ή άλλου φορέως. Παρότι οι κηρύξεις δεν εμπίπτουν στην αρμοδιότητα της Διεύθυνσης Συντήρησης, είναι γνωστό ότι ο φάκελος συντάσσεται από την αρμόδια περιφερειακή υπηρεσία, ενώ ο έλεγχος και η εισήγηση συντάσσεται από την αρμόδια Διεύθυνση. Είναι βέβαιο ότι ο όποιος σύλλογος δεν είναι εξοικειωμένος με τις εργασίες που απαιτούνται για την σύνταξη του φακέλου εισαγωγής του εκάστοτε θέματος στο Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων του ΥΠΠΟΑ, ο οποίος και δεν αποτελείται από δημοσιεύματα. Όπως ήδη αναφέρθηκε η εκπόνηση της μελέτης αποτέλεσε πρόκληση για τη Διεύθυνση και είναι αποτέλεσμα επιστημονικού μόχθου και μακράς προσπάθειας και χρόνου. Με τη στήριξη και την εντολή της Υπουργού, αμέσως μετά την έγκριση της μελέτης, οι άμεσες εργασίες συντήρησης και μεταφοράς των οχημάτων σε νέο αποθηκευτικό χώρο, εντός του κτήματος, εκτελέστηκαν στο συντομότερο δυνατό διάστημα.

(Δελτίο Τύπου ΥΠΠΟΑ)

Επαναπατρισμός εικόνας από το Ηνωμένο Βασίλειο

Εικόνα, 19ου αιώνα,  με παράσταση τη Βάπτιση του Χριστού που είχε κλαπεί από το δωδεκάορτο του  τέμπλου της Ιεράς Μονής της Κοίμησης της Θεοτόκου Βισοκού στον Καλουτά, του Κεντρικού Ζαγορίου Ιωαννίνων, επεστράφη στις 31 Ιουλίου 2020.  Η εικόνα είχε κλαπεί τον Σεπτέμβριο 2005 μαζί με άλλες έντεκα εικόνες (τρεις δεσποτικές και οκτώ δωδεκαόρτου).

 

Η εικόνα της Βάπτισης εντοπίσθηκε τον Ιούνιο 2017, από αρχαιολόγο της Διεύθυνσης Τεκμηρίωσης και Προστασίας Πολιτιστικών Αγαθών, να πωλείται σε γκαλερί του Λονδίνου. Μετά από άμεση κινητοποίηση και αγαστή συνεργασία των συναρμοδίων Υπηρεσιών, με τη συνδρομή της Πρεσβείας της Ελλάδας στο Λονδίνο, η εικόνα αποσύρθηκε από τον κατάλογο των προς πώληση έργων. Η Μητροπολιτική Αστυνομία του Λονδίνου έδωσε εντολή στη γκαλερί να κρατήσει το έργο, με μεσεγγύηση, μέχρι να ολοκληρωθούν οι έρευνες και να αποδειχτεί η  ταύτισή της με την κλεμμένη εικόνα από το μοναστήρι της Ηπείρου.

 

Καταλυτική για την ταύτιση υπήρξε η φωτογραφία της πίσω όψης της εικόνας, όπως είχε αναρτηθεί στην ιστοσελίδα της γκαλερί. Αποκαλυπτόταν ότι ο φορέας της εικόνας της Βάπτισης είναι σε δεύτερη χρήση. Η πίσω όψη φέρει απολεπισμένες παραστάσεις αγίων, σε διάχωρα, τα οποία παραπέμπουν σε τμήμα επιστυλίου τέμπλου. Η σχετική έρευνα απέδειξε ότι η εικόνα της Βάπτισης είναι ζωγραφισμένη στον ίδιο τεμαχισμένο φορέα που χρησιμοποιήθηκε για τη δημιουργία άλλων δύο εικόνων, οι οποίες είχαν κλαπεί από το ίδιο μνημείο. Η μία εντοπίσθηκε σε άλλη γκαλερί στο Λονδίνο και επαναπατρίσθηκε στις 13 Απριλίου 2011, ενώ η δεύτερη ανακτήθηκε κατόπιν κατάσχεσης εντός ελληνικού εδάφους. Η πίσω όψη τους αποτελεί συνέχεια αυτής της εικόνας της Βάπτισης.

 

Ο επαναπατρισμός ενός ακόμη κλεμμένου εκκλησιαστικού κειμηλίου από την περιοχή της Ηπείρου, τα μνημεία της οποίας επλήγησαν ιδιαιτέρως κατά την τελευταία εικοσιπενταετία από οργανωμένα κυκλώματα που δρούσαν στην περιοχή, αποτελεί έναν ακόμη κρίκο σε μια αλυσίδα επαναπατρισμών που πραγματοποιήθηκαν τα τελευταία χρόνια. Ειδικότερα, είκοσι μία (21) εικόνες εντοπίστηκαν, διεκδικήθηκαν και επαναπατρίστηκαν από το 2009 ως σήμερα.

 

Να σημειωθεί ότι εκκρεμεί  η διεκδίκηση δύο δεσποτικών εικόνων από την Ιερά Μονή Κοίμησης της Θεοτόκου, στο Μακρίνο Ανατολικού Ζαγορίου Ιωαννίνων, οι οποίες  εντοπίστηκαν τον Απρίλιο του 2020 να πωλούνται από οίκο δημοπρασιών, στη Γερμανία. Οι αρμόδιες ελληνικές αρχές έχουν προβεί σε όλες τις απαραίτητες ενέργειες για τη διεκδίκηση και τον επαναπατρισμό τους.

(Δελτίο Τύπου ΥΠΠΟΑ)

Σε νέο χώρο φύλαξης τα οχήματα της τ. βασιλικής οικογένειας

Ολοκληρώθηκε από τη Διεύθυνση Συντήρησης Αρχαίων και Νεωτέρων Μνημείων του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού η μεταφορά των οχημάτων της τ. Βασιλικής Οικογένειας, ως συνέχεια της Μελέτης-Πλαίσιο για την Προστασία και Συντήρησή τους, η οποία εγκρίθηκε πρόσφατα από το Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων. 

Όπως δήλωσε η Υπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού κ. Λίνα Μενδώνη, «τα οχήματα της τ. Βασιλικής Οικογένειας βρίσκονται πλέον στον νέο χώρο φύλαξής τους, με κατάλληλες συνθήκες αποθήκευσης, ασφάλειας και προστασίας, προκειμένου να εκτιμηθεί καλύτερα η κατάσταση διατήρησής τους και να συνεχιστούν οι απαραίτητες εργασίες.  Ακολουθώντας διεθνή πρότυπα, οδηγούς καλής πρακτικής, αλλά και σχετικές επιστημονικές δημοσιεύσεις για θέματα μεθοδολογίας συντήρησης αυτοκινήτων ως εκθέματα, η Διεύθυνση Συντήρησης  θα συνεχίσει την λεπτομερή τεκμηρίωση της κατάστασης διατήρησής τους, θα διερευνήσει τα υλικά κατασκευής, τις ιδιαιτερότητες της διάβρωσής τους και θα ακολουθήσει λύσεις για την περαιτέρω προστασία και ανάδειξή τους. Η μεταφορά από το κτήριο του βουστασίου, που για πολλά χρόνια είχαν εναποτεθεί, εκτελέστηκε με τον δέοντα τρόπο δεδομένων της συλλεκτικής τους αξίας, αλλά και του ιστορικού τους χαρακτήρα».

 

Τα οχήματα, οκτώ αυτοκίνητα και δύο ηλεκτροκίνητα τρίκυκλα, δέχθηκαν το προηγούμενο διάστημα σωστικές επεμβάσεις από κλιμάκιο συντηρητών του Υπουργείου Πολιτισμού για την απομάκρυνση επικαθίσεων και ρύπων μετά από μακρόχρονη ακινησία εντός του κτηρίου του Βουστασίου, στο οποίο βρίσκονταν. Η στενότητα του χώρου και η έλλειψη βασικών υποδομών υπαγόρευσαν την εκτέλεση μόνο των απαραιτήτων εργασιών πριν τη μεταφορά τους σε καταλληλότερο χώρο αποθήκευσης. Η μεταφορά, ακολουθεί την ενδελεχή μελέτη και διερεύνηση των θεμάτων συντήρησης των οχημάτων από την αρμόδια Διεύθυνση του Υπουργείου Πολιτισμού.

 

Τα οχήματα της πρώην Βασιλικής οικογένειας έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον ως τεχνολογικά αντικείμενα με ηλικία από 55 έως 82 έτη, εξαιρετικά δείγματα αυτοκίνησης πολυτελούς κατασκευής του προηγούμενου αιώνα, αλλά και εξαιτίας της ιστορικής τους σημασίας, αφού συνδέονται τόσο με πρόσωπα της τ. Βασιλικής Οικογένειας όσο και με διεθνείς προσωπικότητες και στιγμές της νεότερης ιστορίας της χώρας. Στο πλαίσιο αυτό, η Διεύθυνση Συντήρησης προετοιμάζει μια δράση για την ευαισθητοποίηση του κοινού σε θέματα συντήρησης τεχνολογικών αντικειμένων, με στόχευση τόσο στο ευρύ κοινό όσο και στους λάτρεις του αυτοκινήτου.

 Στα παρακάτω links του λογαριασμού του ΥΠΠΟΑ στο YouTube δείτε βίντεο από τη συντήρηση και μεταφορά των οχημάτων:

 https://www.youtube.com/watch?v=hD9mC-DYrDU

https://www.youtube.com/watch?v=jEFAeOnMU20

  

Επισυνάπτεται σχετικός πίνακας:

 

α/α	Κατασκευαστής – Μοντέλο		Έτος κατ.	Χρώμα
1	FIAT Savio / Boano	500 Spider Elegance	~1958-59	Άσπρο-μπλε
2	FIAT Savio / Boano	500 Spider Elegance	~1958-59	Άσπρο-μπλε
3	MG	TD	1952	Πράσινο
4	MG	TD	1952	Κόκκινο
5	Rolls-Royce	Phantom III	1938-39	Μαύρο
6	Rolls-Royce	Silver Wraith Cabrio	1959	Μπλε σκούρο + οροφή plexiglass
7	Rolls-Royce	Silver Cloud III	1964	Ασημί με μπλε οροφή
8	Rolls-Royce	Silver Cloud III Drop Head Coupé (Chinese Eyes)	1965	Μπλε σκούρο, άσπρη ανοιγ. οροφή
9	Victor	Electri-car	--	Γαλάζιο
10	Victor	Electri-car	--	Γαλάζιο

 

(Δελτίο Τύπου ΥΠΠΟΑ)

Εγκαινιάστηκε το πρώτο ελληνικό υποθαλάσσιο μουσείο, στην Αλόννησο

Το πρώτο υποθαλάσσιο μουσείο στην Ελλάδα εγκαινίασε η Υπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού κ. Λίνα Μενδώνη στο ναυάγιο της Περιστέρας, στην Αλόννησο, το Σάββατο 1η Αυγούστου, παρουσία του Περιφερειάρχη Θεσσαλίας κ. Κώστα Αγοραστού, ο οποίος καταδύθηκε σε βάθος 25 μέτρων, μαζί με τον δήμαρχο Αλοννήσου κ. Πέτρο Βαφίνη, τον τραγουδιστή Σάκη Ρουβά και στελέχη της Εφορείας Εναλίων Αρχαιοτήτων του ΥΠΠΟΑ.

Όπως δήλωσε η κ. Μενδώνη, «είναι μια στιγμή, ιστορική στο πλαίσιο της τοπικής ιστορίας της Αλοννήσου. Είναι πολύ σημαντικό να βλέπεις τους πρώτους καταδυόμενους σε έναν χώρο, ο οποίος μετά από πολύ συστηματική προσπάθεια του Υπουργείου Πολιτισμού, των αρμοδίων υπηρεσιών του και της Περιφέρειας Θεσσαλίας, αποδίδεται πιλοτικά -αρχικά- μέχρι τον Οκτώβριο και στη συνέχεια σε συστηματική λειτουργία, στους κατοίκους της Αλοννήσου, στην Ελλάδα και στη διεθνή κοινότητα. 

Πρόκειται για τον πρώτο ενάλιο αρχαιολογικό χώρο της Ελλάδας, που καθίσταται προσβάσιμος στο κοινό. Η Αλόννησος έχει το μοναδικό συγκριτικό πλεονέκτημα να έχει αποφύγει τη λαίλαπα του τουρισμού των προηγούμενων δεκαετιών. Έτσι έχει διατηρήσει ένα εξαιρετικά σημαντικό  φυσικό περιβάλλον και κυρίως, έχει ένα μοναδικό εθνικό θαλάσσιο περιβαλλοντικό πάρκο. Ο συνδυασμός αυτός του περιβαλλοντικού πάρκου με έναν ενάλιο υποθαλάσσιο αρχαιολογικό χώρο, δίνει στο νησί πολύ μεγάλο προβάδισμα σε σχέση με πολλές άλλες περιοχές της χώρας μας και της Μεσογείου. Η βιώσιμη ανάπτυξη είναι ο στόχος μας, είναι ο στόχος όλης της κοινωνίας, όχι μόνο της ελληνικής, αλλά και διεθνώς. 

Η αειφορία του περιβάλλοντος, ανθρωπογενούς και φυσικού, ιδιαιτέρως δε εκείνου που βρίσκεται σε στενή σχέση και συνάφεια με τη θάλασσα, αποτελεί στην εποχή μας ένα καίριο ζήτημα όχι μόνο τοπικής, αλλά υπερ-τοπικής και παγκόσμιας εμβέλειας, που εγείρει με επιτακτική ανάγκη αντίστοιχης εμβέλειας προκλήσεις. Προκλήσεις επιστημονικές, κοινωνικές, οικονομικές, και εντέλει πολιτικές. Στο πλαίσιο αυτό, ο συνδυασμός του φυσικού περιβάλλοντος και του πολιτιστικού  δημιουργεί προϋποθέσεις τεράστιας υπεραξίας στη συγκεκριμένη περιοχή, τόσο συμβολική όσο και πραγματική. Υπ’ αυτή την έννοια, θεωρώ τον εαυτό μου πάρα πολύ τυχερό που σήμερα, εκπροσωπώντας τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, είχα τη χαρά, την τύχη και την τιμή μαζί με τον Περιφερειάρχη Θεσσαλίας Κώστα Αγοραστό, αγαπητό φίλο, να αποδώσουμε σε όλο τον κόσμο τον υποθαλάσσιο αρχαιολογικό χώρο του ναυαγίου της Περιστέρας. Ενός ναυαγίου εξαιρετικά σημαντικού από ιστορικής και αρχαιολογικής άποψης, ενός ναυαγίου των κλασικών χρόνων με χιλιάδες οινοαμφορείς. Ένα από τα αρχαιότερα ναυάγια στον κόσμο, στα οποία μπορεί ο άνθρωπος να καταδυθεί, γίνεται το πρώτο που αποδίδεται σταδιακά στην ελληνική και διεθνή καταδυτική κοινότητα. Μόλις τον Μάιο 2020 θεσπίστηκε το θεσμικό πλαίσιο για την ανάπτυξη, ανάδειξη και προώθηση του καταδυτικού τουρισμού στην Ελλάδα. Η δημιουργία καταδυτικών πάρκων και επισκέψιμων ενάλιων χώρων μπορεί να συμβάλει ταυτόχρονα στη βιώσιμη διαχείριση σύνθετων τοπίων πολιτιστικής και φυσικής κληρονομιάς και στην αειφόρο ανάπτυξη των παράκτιων και νησιωτικών περιοχών. Οι σχετικές μελέτες δείχνουν ότι η ερασιτεχνική καταδυτική δραστηριότητα αποτελεί προτιμώμενη επιλογή αναψυχής για έναν ολοένα αυξανόμενο αριθμό ανθρώπων παγκοσμίως, οδηγώντας έτσι στην ανάδειξη, όχι μόνο συγκεκριμένων περιοχών, αλλά και χωρών στο σύνολό τους σε διεθνείς προορισμούς για την άσκησή της. 

Σύμφωνα δε με τα διαθέσιμα στατιστικά στοιχεία, ο καταδυτικός τουρισμός καταγράφει διαρκώς ανοδικές τάσεις, καθώς ο αριθμός των πιστοποιημένων αυτοδυτών διεθνώς αυξάνεται εκθετικά, ο δε κύκλος εργασιών της καταδυτικής βιομηχανίας στην Ευρώπη ανέρχεται πλέον σε δισεκατομμύρια ευρώ. Η βιωματική απόκτηση της πολιτιστικής εμπειρίας συνιστά ένα από τα κύρια desiderata των επισκεπτών, που πέραν της υψηλής ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών αποζητούν εντρύφηση στην ιδιαίτερη φυσιογνωμία και ξεχωριστή ταυτότητα του τόπου των διακοπών ή της ταξιδιωτικής τους περιήγησης. 

Η δημιουργία επισκέψιμων για το κοινό υποθαλάσσιων αρχαιολογικών χώρων, μεμονωμένων ή υπό τη μορφή ευρύτερων καταδυτικών πάρκων, υπήρξε –και παραμένει– για την Ελληνική Πολιτεία και το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού, ένα τολμηρό εγχείρημα μεγάλης ευθύνης και μια πρόκληση με ειδικές απαιτήσεις και προϋποθέσεις, που υπαγορεύονται από τρεις βασικές αναγκαιότητες: Την τήρηση της ασφάλειας του κοινού, την διαφύλαξη του φυσικού περιβάλλοντος, και την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς. Η διαχείριση, η ανάδειξη και η απόδοση στο κοινό ενός ενάλιου αρχαιολογικού χώρου οφείλει να υπηρετεί ταυτόχρονα το δικαίωμα πρόσβασης στην πολιτιστική κληρονομιά και τις ανάγκες προστασίας της. 

Κάθε ενάλιος χώρος αποτελεί μοναδική περίπτωση με ειδικές συνθήκες, που χρήζει ειδικής αντιμετώπισης στο πλαίσιο του ίδιου ευρύτερου θεσμικού πλαισίου. Εξυπακούεται, βεβαίως, ότι κάθε χώρος θα πρέπει πρώτα να έχει επαρκώς διερευνηθεί, τεκμηριωθεί και οριοθετηθεί, ώστε να αποκλειστεί κατά το μέγιστο δυνατό η πιθανότητα ατυχήματος, το ενδεχόμενο πρόκλησης φθοράς στις αρχαιότητες ή η δυνατότητα ανάπτυξης παράνομων αρχαιοκαπηλικών δραστηριοτήτων. Η επίσκεψη στο χώρο δεν μπορεί παρά να είναι ελεγχόμενη και υπό αυστηρές προϋποθέσεις διαρκούς επιτήρησης και ασφάλειας. Η πιλοτική λειτουργία του ενάλιου χώρου της Περιστέρας έως τον προσεχή Οκτώβριο, έχει ακριβώς ως στόχο να διασφαλίσει ότι θα εντοπισθούν εγκαίρως τυχόν προβλήματα και ανάγκες βελτίωσης στο σχεδιασμό της επίσκεψης».

Από αύριο, Δευτέρα 3 Αυγούστου, το ναυάγιο ανοίγει για το κοινό. Οι δύτες θα έχουν τη δυνατότητα να καταδύονται με ταμπλέτα που παρέχει πληροφοριακό υλικό για τα αρχαιολογικά ευρήματα. Πέντε υποβρύχιες κάμερες μεταδίδουν ζωντανά εικόνα 24 ώρες το 24ωρο στο site nous.com.gr. Το ναυάγιο, ανακαλύφθηκε το 1985 από τον επαγγελματία αλιέα Δημήτριο Μαυρίκη στη δυτική πλευρά της νήσου Περιστέρας που εκτείνεται ανατολικά της Αλοννήσου (αρχ. Ικος). Σύμφωνα με την έρευνα της Εφορείας Εναλίων Αρχαιοτήτων, πρόκειται για μεγάλο εμπορικό πλοίο, πιθανόν αθηναϊκό, το οποίο βυθίστηκε περίπου το 425 π.Χ., με φορτίο περίπου 3.500 αμφορείς κρασιού.

Με την λειτουργία του υποθαλασσίου αρχαιολογικού χώρου η περιοχή εντάσσεται στον διεθνή χάρτη του καταδυτικού τουρισμού. Στην Αλόννησο και τον Δυτικό Παγασητικό υπάρχουν τέσσερα ακόμη ναυάγια, τα οποία βρίσκονται σε διαδικασία αξιοποίησής τους, ώστε να διαμορφωθεί στην περιοχή ένα ολοκληρωμένο υποθαλάσσιο πάρκο ναυαγίων.

Το απόγευμα του Σαββάτου, η Υπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού, επισκέφθηκε το Κέντρο Ενημέρωσης και Ευαισθητοποίησης Κοινού για τους Επισκέψιμους Ενάλιους Αρχαιολογικούς Χώρους, στη Χώρα της Αλοννήσου, και ξεναγήθηκε στην εμπειρία εικονικής κατάδυσης με γυαλιά τρισδιάστατης επαυξημένης πραγματικότητας. Χάρη στην εικονική περιήγηση ο υποβρύχιος κόσμος της Περιστέρας καθίσταται προσιτός στο συντριπτικό ποσοστό του κοινού, το οποίο δεν έχει την ικανότητα ή τη δυνατότητα της αυτοπρόσωπης φυσικής κατάδυσης. Στο Κέντρο πραγματοποιείται εκπαιδευτικό πρόγραμμα για παιδιά και ενήλικες με θέμα την υποβρύχια αρχαιολογία.

Σημειώνεται, ότι με δεδομένη την μεγάλη αύξηση των κρουσμάτων του κορωνοϊού, η προγραμματισμένη, για χθες το βράδυ, εκδήλωση στο λιμάνι της Αλοννήσου, στο Πατητήρι, ακυρώθηκε, προκειμένου να αποφευχθεί ο συνωστισμός θεατών.

(Δελτίο Τύπου ΥΠΠΟΑ)