Δευτέρα 14 Ιουνίου 2010

Τα μωρά της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής κινδυνεύουν πολύ περισσότερο από οργανικές ανωμαλίες

Τα παιδιά που γεννιούνται με τις μεθόδους της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής (εξωσωματική γονιμοποίηση κ.α.) αντιμετωπίζουν σημαντικά υψηλότερο κίνδυνο, σχεδόν σε διπλάσιο ποσοστό, να εμφανίσουν δυσπλασίες και παραμορφώσεις, σύμφωνα με μια νέα γαλλική επιστημονική έρευνα, η οποία επισημαίνει ότι οι γονείς πρέπει να ενημερώνονται κατάλληλα (κάτι που τώρα δεν γίνεται πάντα από τους γιατρούς) σχετικά με τους αυξημένους πιθανούς κινδύνους.

Η έρευνα, η μεγαλύτερη του είδους της διεθνώς μέχρι σήμερα, μελέτησε περίπου 15.200 παιδιά που γεννήθηκαν σε 33 γαλλικές κλινικές υποβοηθούμενης αναπαραγωγής μεταξύ των ετών 2003 - 2007. Οι ερευνητές διαπίστωσαν την ύπαρξη εκ γενετής δυσπλασιών σε ποσοστό 4,24% των παιδιών, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό στο γενικό πληθυσμό είναι 2% - 3%.

Η έρευνα, υπό την κλινική γενετίστρια Ζεραλντίν Βιό του μαιευτηρίου "Πορτ Ρουαγιάλ" του Παρισιού, η οποία παρουσιάστηκε σε συνέδριο της Ευρωπαϊκής Εταιρίας Ανθρώπινης Γενετικής στη Στοκχόλμη, σύμφωνα με τα πρακτορεία Ρόιτερ και Γαλλικό, συμπέρανε ότι οι αυξημένες δυσμορφίες στα παιδιά της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής οφείλονται εν μέρει σε προβλήματα της καρδιάς και του ουρο-γεννητικού συστήματος, κάτι που πλήττει κυρίως τα αγόρια.

Μεταξύ των προβλημάτων, παρατηρείται επίσης ένας πενταπλάσιος κίνδυνος για την εμφάνιση αγγειώματος, δηλαδή σχηματισμού καλοήθους όγκου πάνω ή κοντά στην επιφάνεια του δέρματος, κάτι που πλήττει κυρίως τα κορίτσια.

Η ηλικία των γονέων των παιδιών που γεννιούνται με τέτοιες δυσπλασίες δεν φαίνεται να παίζει ρόλο. Δεν είναι σαφές ακόμα σε ποιο βαθμό οι ανωμαλίες οφείλονται σε γενετικές μεταλλάξεις που κληρονομούνται από τους γονείς ή στις ίδιες τις τεχνικές της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής. Σύμφωνα με τη Βιό, είναι πιθανό ότι οι αιτίες είναι τελικά πολλαπλές.

Η συνηθέστερη τεχνική υποβοηθούμενης αναπαραγωγής είναι η εξωσωματική γονιμοποίηση κατά την οποία το ωάριο της γυναίκας γονιμοποιείται έξω από το σώμα της και στη συνέχεια τοποθετείται στην μήτρα της. Στην εναλλακτική τεχνική της "μικρογονιμοποίησης", ένα και μοναδικό σπερματοζωάριο εμφυτεύεται απευθείας μέσα σε ένα ωάριο. Προηγούμενες έρευνες έχουν δείξει ότι η πιο κοινή αιτία αποτυχίας στην εξωσωματική γονιμοποίηση είναι ο αφύσικος αριθμός των χρωμοσωμάτων στο ωάριο. Η ομάδα της Βιό σκοπεύει να συνεχίσει τις έρευνές της παρακολουθώντας την εξέλιξη της υγείας χιλιάδων παιδιών που γεννήθηκαν με υποβοηθούμενη αναπαραγωγή μετά το 2008.

(Πηγή:www.evdomi.gr)

Παρασκευή 11 Ιουνίου 2010

Οι λιλιπούτειοι μαθητές έστησαν ένα μπαξέ με ήλιο και φεγγάρι!

Με ένα τρόπο μοναδικό, γεμάτο παιδικό αυθορμητισμό, κέφι, χρώματα και μουσικές τα παιδιά του Νηπιαγωγείου και του Παιδικού Σταθμού Παλαιοχωρίου του Δήμου Παγγαίου γιόρτασαν τον ερχομό του καλοκαιριού, ενθουσιάζοντας παράλληλα τον κόσμο που κατέκλυσε το προαύλιο του Παιδικού Σταθμού, για να απολαύσει μια πραγματικά μαγευτική μουσικοχορευτική παράσταση.
Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε το απόγευμα της Τετάρτης και σε αυτή συμμετείχαν οι μικροί μαθητές του Νηπιαγωγείου αλλά και του Παιδικού Σταθμού του Παλαιοχωρίου, οι οποίοι με τις οδηγίες των νηπιαγωγών και βρεφονηπιοκόμων Θεοδώρας Χρυσοχόου, Γεωργίας Λάκου και Άντζελας Δερικολέτη, που ακούραστα εργάστηκαν όλη τη χρονιά, παρουσίασαν την όμορφη αυτή παράσταση.

Παιδικά τραγούδια και χορούς παρουσίασαν αρχικά οι λιλιπούτειοι μαθητές του Παιδικού Σταθμού, που με τον αυθορμητισμό και τα χαμόγελά τους κέρδισαν πολλές φορές το θερμό χειροκρότημα των παρευρισκόμενων.
Ακολούθησε η όμορφη παράσταση των μαθητών του Νηπιαγωγείου, που μέσα σε πολύχρωμα σκηνικά που κατασκεύασαν τα παιδιά, αποτέλεσε μια μοναδική γιορτή της φύσης. Λουλούδια που ξυπνούν, ο κήπος, οι μέλισσες, τα δέντρα οι κηπουροί, αγριολούλουδα, ο ήλιος και το φεγγάρι είχαν όλα το δικό τους ρόλο στην μοναδική αυτή γιορτή της φύσης.

Πλαισιωμένη με χορευτικές φιγούρες αλλά και ποιήματα, με τις έξυπνες αντιδράσεις των παιδιών και την άψογη οργάνωση, η παράσταση κέρδισε εκτός από το θερμό χειροκρότημα και τις καρδιές των παρευρισκόμενων που είχαν μια ευκαιρία να ταξιδέψουν με το μυαλό τους, σε ένα κόσμο μαγευτικό, τον κόσμο των παιδιών, που με τα χαμόγελά τους κατόρθωσαν να χαρίσουν σε όλους ένα όμορφο απόγευμα!

Ανακαλύφθηκε το αρχαιότερο δερμάτινο παπούτσι στον κόσμο, ηλικίας 5.500 ετών

Μια διεθνής ομάδα αρχαιολόγων ανακάλυψε σε ένα σπήλαιο στην Αρμενία το αρχαιότερο δερμάτινο παπούτσι που έχει βρεθεί ποτέ. Είναι σχεδόν άψογα διατηρημένο (τα κορδόνια του είναι άθικτα) και έχει ηλικία 5.500 ετών, είναι δηλαδή 1.000 περίπου χρόνια παλιότερο από την Μεγάλη Πυραμίδα της Γκίζας στην Αίγυπτο και 400 χρόνια παλιότερο από το Στόουνχετζ στη Βρετανία.

Η ανακάλυψη έγινε από μια διδακτορική φοιτήτρια, την Ντιάνα Ζαρνταριάν του Ινστιτούτου Αρχαιολογίας της Αρμενίας. Το εύρημα παρουσιάστηκε από τον αρχαιολόγο δρα Ρον Πινχάσι του ιρλανδικού University College του Κορκ, στο περιοδικό PloS ONΕ.

Το παπούτσι, σαν μοκασίνι, που χρονολογείται από το 3.500 π.Χ. (χαλκολιθική περίοδος), έχει κατασκευαστεί από ένα μοναδικό κομμάτι δέρματος (μάλλον αγελάδας) και είναι τέλεια διαμορφωμένο, ώστε να εφαρμόζει στο πόδι. Περιείχε επίσης χορτάρι, είτε ως μονωτικό για να κρατά το πόδι ζεστό, είτε για να έχει καλύτερη εφαρμογή στο πόδι (ο πρόγονος του …πάτου), ενώ υπήρχαν κορδόνια τόσο στο πάνω μέρος όσο και στο πίσω για να συγκρατείται σωστά το πόδι.

Το παπούτσι είναι (σημερινό) νούμερο 37 και είναι άγνωστο αν ανήκει σε άνδρα ή γυναίκα. Αν και μικρό για τα σημερινά δεδομένα, σύμφωνα με τους ερευνητές, κάλλιστα μπορεί να ανήκε σε άνδρα εκείνης της εποχής.

Το (δεξί) παπούτσι βρέθηκε στην περιοχή Βαγιότζ Ντζορ στα αρμενο-ιρανο-τουρκικά σύνορα, σε ένα σπήλαιο κοντά σε ένα δρόμο, το οποίο ήταν ήδη γνωστό στους αρμένιους αρχαιολόγους. Οι σταθερές, ξηρές και ψυχρές συνθήκες του σπηλαίου βοήθησαν στην άριστη συντήρηση του παπουτσιού μέχρι σήμερα, ενώ σε αυτό συνέβαλε και το γεγονός ότι το έδαφος του σπηλαίου ήταν σκεπασμένο από ένα παχύ στρώμα περιττωμάτων προβάτων, τα οποία λειτούργησαν προστατευτικά στο πέρασμα του χρόνου.

Οι αρχαιολόγοι αρχικά νόμιζαν ότι το παπούτσι δεν ήταν παλαιότερο των 600-700 ετών, παρασυρμένοι από την άριστη κατάστασή του. Όμως η κατοπινή χρονολόγησή του σε δύο εργαστήρια των πανεπιστημίων της Οξφόρδης και της Καλιφόρνιας με την μέθοδο του ραδιενεργού άνθρακα, αποκάλυψε την πραγματική ηλικία του παπουτσιού (μεταξύ 5.637 - 5.387 ετών).

Συνεπώς είναι κατά μερικές εκατοντάδες χρόνια παλαιότερο από τα υποδήματα που φορούσε ο "Ότζι, ο άνθρωπος των πάγων", τα οποία έχουν χρονολογηθεί μεταξύ των 5.375 - 5.128 ετών και μέχρι σήμερα θεωρούνταν τα παλαιότερα που είχαν ποτέ βρεθεί σε ευρωπαϊκό έδαφος. Ο "Ότζι" βρέθηκε ως καλοδιατηρημένη μούμια στις παγωμένες ιταλο-αυστριακές Άλπεις το 1991 και σήμερα φυλάσσεται στην Ιταλία. Τα παπούτσια του ήσαν από δέρμα ελαφιού και αρκούδας.

Μέχρι σήμερα τα αρχαιότερα υποδήματα που είχαν βρεθεί στον κόσμο, ήσαν σαντάλια από φυτικό υλικό (και όχι δέρμα), σε ένα σπήλαιο στο Μισούρι των ΗΠΑ, καθώς και σαντάλια σε ένα σπήλαιο στην έρημο της Ιουδαίας στο Ισραήλ.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, το παπούτσι της Αρμενίας έχει μεγάλες ομοιότητες στην κατασκευή και το σχεδιασμό του με τα παπούτσια που βρέθηκαν στην Ευρώπη μέχρι την Ιρλανδία τα επόμενα χρόνια, γεγονός που δείχνει ότι ουσιαστικά ο ίδιος τύπους υποδήματος φοριόταν επί χιλιάδες χρόνια σε μια μεγάλη περιοχή από την μια άκρη της Ευρώπης ως την άλλη.

Οι αρχαιολόγοι θα συνεχίσουν τις ανασκαφές στο αρμενικό σπήλαιο, σε αναζήτηση νέων ευρημάτων (περιμένοντας να …πέσει και το άλλο παπούτσι στο πάτωμα!) και προκειμένου να ρίξουν περισσότερο φως σε εκείνη την σχετικά άγνωστη περίοδο.

Για την πρωτότυπη επιστημονική εργασία (με συνδρομή) στη διεύθυνση: http://www.plosone.org/article/info:doi/10.1371/journal.pone.0010984

(Πηγή:www.evdomi.gr)

Τρίτη 8 Ιουνίου 2010

Επιστημονικές συμβουλές στους παίκτες (εν όψει Μουντιάλ) για να μπει το πέναλτι: Αγνοήστε τον τερματοφύλακα!

Αν οι ποδοσφαιριστές στο Μουντιάλ της Νοτίου Αφρικής (αρχίζει στις 11 Ιουνίου), οι οποίοι θα χτυπήσουν πέναλτι, θέλουν να βρουν τα δίχτυα, θα πρέπει να αγνοήσουν τελείως τον τερματοφύλακα που θα έχουν 11 βήματα μπροστά τους και να εστιάσουν μόνο στο σημείο που θέλουν να στείλουν την μπάλα. Αυτή είναι η κύρια συμβουλή που έχουν να δώσουν οι επιστήμονες στους παίκτες που αγωνιούν μπροστά στο τέρμα και συχνά τα …κάνουν μούσκεμα.

Η σχετική μελέτη έγινε από τον αθλητικό ψυχολόγο Γκρεγκ Γουντ του βρετανικού πανεπιστημίου του Έξετερ και πρόκειται να δημοσιευτεί στο περιοδικό για τις αθλητικές επιστήμες "Journal of Sports Sciences", σύμφωνα με το πρακτορείο Ρόιτερ και τις εφημερίδες "Γκάρντιαν" και "Ιντεπέντεντ".

Η νέα επιστημονική έρευνα επισημαίνει ότι το άγχος των ποδοσφαιριστών συχνά τους "κόβει τα πόδια" και τονίζει την ανάγκη οι παίκτες να παραμείνουν ήρεμοι και κυρίως να μην διασπούν την προσοχή τους από την παρουσία ή τα "κόλπα" που μπορεί να κάνει ο τερματοφύλακας απέναντί τους. Σύμφωνα με τον Γουντ, όσο περισσότερο ένας τερματοφύλακας επίτηδες κουνιέται ή χοροπηδάει για να διαταράξει τη συγκέντρωση του παίκτη, τόσο όντως τα καταφέρνει και έχει περισσότερες πιθανότητες να αποκρούσει την μπάλα.

"Είμαστε εκ φύσεως προγραμματισμένοι να εστιάζουμε σε εκείνα τα πράγματα του περιβάλλοντός μας που θεωρούμε απειλητικά και σε μια δοκιμασία πέναλτι το μόνο πράγμα που απειλεί την επιτυχή εκτέλεση ενός κτυπήματος, είναι ο αντίπαλος τερματοφύλακας, συνεπώς τείνουμε να εστιάζουμε σε αυτόν και να παρακολουθούμε τις κινήσεις του. Όμως, αντίθετα, θα έπρεπε να κοιτάζουμε εκεί μόνο όπου σκοπεύουμε να στείλουμε την μπάλα και να αγνοούμε τον τερματοφύλακα", δήλωσε ο Γουντ. "Ο έλεγχος ανήκει στον παίκτη, πρέπει να το συνειδητοποιήσει, να αποκτήσει εμπιστοσύνη από αυτό, να εστιάσει τη ματιά του και να αφήσει τα μάτια του να τροφοδοτήσουν τον εγκέφαλό του με τις αναγκαίες πληροφορίες για το ακριβές χτύπημα της μπάλας", πρόσθεσε.

Η μελέτη -που, μεταξύ άλλων, εφοδίασε εθελοντές με ειδικές συσκευές παρακολούθησης και καταγραφής του βλέμματος του παίκτη- διαπίστωσε ότι όσο πιο πολύ άγχος είχε ο ποδοσφαιριστής, τόσο περισσότερο εστίαζε στην "απειλή" του, δηλαδή στον αντίπαλο τερματοφύλακα, με συνέπεια να αυξάνονται οι πιθανότητες να στείλει την μπάλα πάνω ή κοντά του και όχι εκεί που θα έπρεπε.

Από την άλλη, η έρευνα κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι τερματοφύλακες τείνουν να εστιάζουν το βλέμμα τους στην ίδια την μπάλα ή στα πόδια του παίκτη απέναντί τους και όχι στο πρόσωπο ή τα μάτια του, άρα είναι μικρή η πιθανότητα να "διαβάσουν" την πρόθεση του αντιπάλου τους για το που σκοπεύει να στείλει την μπάλα. Τα πειράματα έδειξαν ότι όταν οι παίκτες είναι αγχωμένοι, σχεδόν τα μισά (45%) από τα σουτ που έκαναν προς την αντίπαλη εστία, αποκρούσθηκαν από τον τερματοφύλακα, ενώ όταν ήσαν ήρεμοι, μόνο το 20% αποκρούστηκαν κατά μέσο όρο.

Πέναλτι μπορεί να χτυπηθούν στην τελική φάση του Μουντιάλ (παιγνίδια "νοκ-άουτ"), η οποία αρχίζει στις 26 Ιουνίου και ολοκληρώνεται με τον τελικό στις 11 Ιουλίου. Η ιστορία των Μουντιάλ δείχνει ότι μερικές ομάδες (Αγγλία, Ολλανδία, Γιουγκοσλαβία, Μεξικό, Ελβετία) είναι "καταραμένες", καθώς έχουν χάσει όλα σχεδόν τα πέναλτι που κλήθηκαν να χτυπήσουν. Σύμφωνα με τον Γουντ, αυτή η αρνητική προϊστορία, από ψυχολογική άποψη, αποτελεί "βαρίδι" για τους επόμενους παίκτες και τείνει να λειτουργεί ως αυτοεκπληρούμενη προφητεία για την συγκεκριμένη ομάδα.

(Πηγή:www.evdomi.gr)

Τρίτη 1 Ιουνίου 2010

Ο εγκέφαλος μεγαλώνει με το διαλογισμό - και γίνεται έτσι πιο υγιής

Οι άνθρωποι σε όλο τον κόσμο τρέχουν σε κάθε είδους γυμναστήρια για να μεγαλώσουν τους μυς τους. Τι μπορούν όμως να κάνουν για να μεγαλώσουν τον εγκέφαλό τους; Διαλογισμό, σύμφωνα με μια νέα επιστημονική έρευνα του πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας-Λος ʼντζελες (UCLA).

Η μελέτη, με επικεφαλής την Αϊλίν Λούντερς, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό νευροεπιστήμης "NeuroImage", χρησιμοποίησε υψηλής ανάλυσης τρισδιάστατες μαγνητικές τομογραφίες για να παρακολουθήσει τους εγκεφάλους εθελοντών σε φάση διαλογισμού. Όπως διαπίστωσαν οι ερευνητές, ορισμένες περιοχές του εγκεφάλου των εθελοντών, που διαλογίζονταν εδώ και πολλά χρόνια (κατά μέσο όρο 24), είναι σημαντικά μεγαλύτερες σε σχέση με υπολοίπων ανθρώπων.

Οι περιοχές αυτές είναι κυρίως ο δεξιός ιππόκαμπος, ο δεξιός θάλαμος και η αριστερή κάτω κροταφική έλικα, περιοχές όλες σχετιζόμενες με τη ρύθμιση των συναισθημάτων. Καμία περιοχή του εγκεφάλου των μη διαλογιζομένων δεν είναι αισθητά μεγαλύτερη από αυτήν των διαλογιζομένων.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, αυτή η διόγκωση των συγκεκριμένων περιοχών πιθανώς οφείλεται στο ότι οι διαλογιζόμενοι, μεταξύ άλλων, έχουν μια μοναδική ικανότητα να καλλιεργούν θετικά συναισθήματα και να παραμένουν συναισθηματικά σταθεροί.

Προηγούμενες έρευνες είχαν δείξει τα πολλαπλά οφέλη του διαλογισμού. Πέρα από τον καλύτερο έλεγχο των συναισθημάτων, πολλοί άνθρωποι που διαλογίζονται τακτικά, έχουν μειωμένο επίπεδο στρες και ενισχυμένο ανοσοποιητικό σύστημα.

Η νέα έρευνα -που εστιάστηκε στις διάφορες μορφές βουδιστικού διαλογισμού, όπως ζαζέν, βιπασάνα και σάματα- διαπίστωσε το αυξημένο μέγεθος του εγκεφάλου των διαλογιζομένων, αλλά, όπως είπαν, θα χρειαστούν πιο αναλυτικές έρευνες στο μικροσκοπικό επίπεδο, για να διαπιστωθεί αν η αύξηση αυτή του μεγέθους οφείλεται στη δημιουργία νέων νευρώνων (εγκεφαλικών κυττάρων), στην αύξηση του μεγέθους των υφισταμένων νευρώνων ή σε κάποια ξεχωριστή "καλωδίωση" των νευρώνων μεταξύ τους.

Οι ερευνητές, προς το παρόν, δεν αποκλείουν και την πιθανότητα να ισχύει η αντίστροφη σχέση, δηλαδή οι εθελοντές να είχαν ήδη μεγαλύτερες ορισμένες περιοχές του εγκεφάλου, γεγονός που τους τράβηξε υποσυνείδητα στο διαλογισμό. Όμως επεσήμαναν ότι οι πρόσφατες έρευνες έχουν επιβεβαιώσει την αξιοσημείωτη πλαστικότητα του εγκεφάλου και την ικανότητα του περιβάλλοντος να εμπλουτίζει και να διευρύνει τις νευρωνικές δομές του εγκεφάλου.

Μια άλλη έρευνα, που βασίστηκε σε μελέτη χιλιάδων αμερικανών βετεράνων του πολέμου του Βιετνάμ, διαπίστωσε ότι οι άνθρωποι με χαμηλότερο δείκτη νοημοσύνης (ο οποίος εξαρτάται και από το μέγεθος του εγκεφάλου) έχουν περισσότερες πιθανότητες να υποφέρουν από διάφορα προβλήματα υγείας σε σχέση με όσους έχουν υψηλότερη νοημοσύνη (και πιθανώς μεγαλύτερο μέγεθος εγκεφάλου).

Η έρευνα έγινε από τη Ροσαλίντ ʼρντεν, ψυχολόγο του Κολλεγίου King's του Λονδίνου και δημοσιεύτηκε στο περιοδικό "Intelligence", σύμφωνα με το New Scientist. Όπως είπε η ερευνήτρια, μια πιθανή ερμηνεία είναι ότι οι πιο έξυπνοι άνθρωποι κάνουν καλύτερες επιλογές στη ζωή τους σε σχέση με την υγεία τους (π.χ. κόβουν το τσιγάρο, κάνουν φυσική άσκηση ή τρώνε πιο υγιεινά). Όμως ως πιθανότερη αιτία προβάλλεται η ύπαρξη γενετικών παραγόντων που επηρεάζουν αρνητικά τη νοημοσύνη. Η ίδια ερευνητική ομάδα, μελετώντας τους ίδιους βετεράνους του Βιετνάμ, είχε πρόσφατα διαπιστώσει ότι οι άνθρωποι με υψηλότερο δείκτη νοημοσύνης (IQ) παράγουν πιο υγιές σπέρμα.

(Πηγή:www.evdomi.gr)

«Εύρηκα!», αλλά από πού ήρθε η φαεινή ιδέα;

Από τότε που ο Αρχιμήδης αναφώνησε το διάσημο «εύρηκα», σύμβολο έκτοτε για κάθε δημιουργική ενόραση, οι επιστήμονες πασχίζουν να καταλάβουν πώς έρχονται στο μυαλό μας οι ξαφνικές ιδέες, οι λύσεις προβλημάτων κλπ. Τώρα, μια νέα έρευνα νευροεπιστημόνων έρχεται να ρίξει νέο φως στο αίνιγμα.

Όπως όλοι ξέρουν, δεν είναι ανάγκη να είναι κανείς Αρχιμήδης για να βιώσει τέτοιες στιγμές. Ο καθένας μπορεί να αντιμετωπίζει ένα πολύπλοκο πρόβλημα ή ζήτημα στη ζωή του, να αναζητά απεγνωσμένα την λύση, να νομίζει ότι «κόλλησε» και ξαφνικά, μετά από μια βόλτα, να του έρχεται η «έκλαμψη». Πώς και γιατί συνέβη αυτό; Ήταν πράγματι κάτι ξαφνικό που εμφανίστηκε από το πουθενά;

Μια νέα έρευνα, των νευροεπιστημόνων Τζόιντιπ Μπατατσάρια του Κολλεγίου Γκόλντσμιθς του Λονδίνου και Μπάβιν Σεθ του πανεπιστημίου του Χιούστον των ΗΠΑ, που δημοσιεύεται στο περιοδικό ?Journal of Cognitive Neuroscience?, σύμφωνα με τον «Εκόνομιστ», διαπίστωσε ότι αν και οι άνθρωποι δεν το συνειδητοποιούν, βρίσκονται ήδη σε μια ορισμένη κατάσταση πριν η ενόραση εμφανιστεί. Επιπλέον, αυτή η κατάσταση του εγκεφάλου μπορεί να ανιχνευτεί ηλεκτρικά αρκετά δευτερόλεπτα πριν ο άνθρωπος αναφωνήσει το «εύρηκα»!

Το ζήτημα της προέλευσης των ενοράσεων έχει γίνει κεντρικό θέμα στη νευροεπιστήμη, μολονότι δεν είναι εύκολο να μελετηθεί σε συνθήκες εργαστηρίου, οι οποίες δεν ευνοούν τον αναγκαίο αυθορμητισμό. Οι δύο νευροεπιστήμονες ζήτησαν από την ομάδα των εθελοντών να λύσουν μια σειρά από πρακτικά προβλήματα και παζλ, ενώ την ίδια ώρα οι εγκέφαλοί τους ήσαν συνδεμένοι σε ηλεκτροεγκεφαλογράφο.

Όσοι είχαν ενόραση, εμφάνιζαν διαφορετικού τύπου εγκεφαλική δραστηριότητα από όσους δεν είχαν. Η διαφορά αφορούσε κυρίως το δεξί μετωπιαίο φλοιό, όπου καταγράφηκε αύξηση στα εγκεφαλικά κύματα γάμμα υψηλής συχνότητας (αυτά που έχουν 47-48 κύκλους το δευτερόλεπτο). Εξίσου σημαντικό είναι ότι αυτή η διακριτή εγκεφαλική δραστηριότητα ήταν ορατή μέχρι και οκτώ δευτερόλεπτα πριν ο εθελοντής συνειδητοποιήσει ότι έχει βρει τη λύση και περιχαρής την ανακοινώσει.

Αλλα πειράματα στο παρελθόν, όπως αυτά που είχε κάνει στη δεκαετία του ΄80 ο Μπένζαμιν Λίμπετ του πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας-Σαν Φρανσίσκο, είχαν δείξει ότι ακόμα και απλές αποφάσεις, όπως η κίνηση ενός δάχτυλου, γίνονται περίπου τρία δέκατα του δευτερολέπτου πριν ο άνθρωπος το συνειδητοποιήσει. Αλλες έρευνες έχουν επιβεβαιώσει ότι τα «νευρωνικά αποτυπώματα» πολλών αποφάσεων μπορούν να εντοπιστούν στον εγκέφαλο μέχρι και δέκα δευτερόλεπτα πριν ο άνθρωπος συνειδητοποιήσει ότι πήρε την απόφαση και έκανε ή είπε κάτι.

Η συγκεκριμένη έρευνα είναι η πρώτη που δείχνει ότι το ίδιο ισχύει και για ποιο πολύπλοκες διαδικασίες, όπως οι στιγμές ενόρασης. Η ανακάλυψη θέτει σημαντικά ερωτήματα για το πώς δουλεύει τελικά ο εγκέφαλος, καθώς φαίνεται πως δεν είναι η συνειδητή σκέψη αυτή που λύνει τα προβλήματα, αλλά η όλη διεργασία γίνεται ασυνείδητα και στη συνέχεια η απάντηση «παραδίδεται» στη συνείδηση... στο πιάτο!

(Πηγή:www.evdomi.gr)

Δευτέρα 31 Μαΐου 2010

«Ο ορυκτός Πλούτος της Βορείου Ελλάδος»

Σημαντικά οφέλη στην εθνική οικονομία και τη βιώσιμη ανάπτυξή της δύναται να αποφέρει μία ορθολογική εκμετάλλευση του τεράστιου φυσικού πλούτου-από ορυκτά και μεταλλεύματα, μέχρι πετρέλαιο και γεωθερμικά πεδία- που διαθέτει η βόρεια Ελλάδα. Στο συμπέρασμα αυτό κατέληξαν οι εργασίες της ημερίδας με θέμα «Ο ορυκτός Πλούτος της Βορείου Ελλάδος», που διοργάνωσαν το Σάββατο, στη Θεσσαλονίκη, ο Σύνδεσμος Μεταλλευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος και η οικονομική εφημερίδα Εξπρές.

Μία από τις πλουσιότερες κοιτασματολογικές περιφέρειες της Ευρώπης αποτελεί η Βόρεια Ελλάδα, με βάση τα αποθέματα και το μεταλλικό περιεχόμενο σε χρυσό, άργυρο, χαλκό, μόλυβδο και ψευδάργυρο, σύμφωνα με την παρουσίαση του οικονομολόγου- γεωλόγου και Γενικού Διευθυντή του Ινστιτούτου Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών ΙΓΜΕ Κεντρικής Μακεδονίας, Νίκου Αρβανιτίδη.

Είκοσι δισεκατομμύρια ευρώ εκτιμάται η αξία- με βάση τις τρέχουσες τιμές των μετάλλων- των βεβαιωμένων αποθεμάτων νικελίου, ψευδαργύρου, μολύβδου, χαλκού, χρυσού και αργύρου στην Μακεδονία και Θράκη, ωστόσο, ένα πολύ μικρό μέρος της αξίας αυτής αξιοποιείται σήμερα παραγωγικά, σημείωσε ο κ.Αρβανιτίδης.

«Τα δυναμικά αποθέματα που φιλοξενούνται στις υπάρχουσες μεταλλευτικές αλλά και σε νέες περιοχές κοιτασματολογικού ενδιαφέροντος, είναι σε θέση να πολλαπλασιάσουν το προαναφερόμενο οικονομικό μέγεθος», πρόσθεσε.

"Ο ορυκτός πλούτος της Βόρειας Ελλάδας είναι σημαντικός για την παραγωγικότητα και την ανταγωνιστικότητα της Εξορυκτικής Βιομηχανίας της χώρας. Δυστυχώς το ποσοστό αξιοποίησης του ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά τα μεταλλικά ορυκτά είναι πολύ χαμηλό", επισήμανε ο αναπληρωτής καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και Γενικός Διευθυντής του ΙΓΜΕ, Κ.Παπαβασιλείου.

«Η μη αξιοποίηση των σημαντικών κοιτασμάτων χρυσού στην Β.Ελλάδα, ιδιαίτερα σε μια τόσο δύσκολή συγκυρία είναι ένα θλιβερό γεγονός. Ιδιαίτερα όταν υπάρχει και το θεσμικό πλαίσιο και οι τεχνολογίες που εξασφαλίζουν μια βιώσιμη αξιοποίηση των κοιτασμάτων αυτών με όρους προστασίας του περιβάλλοντος», πρόσθεσε.

Την άποψη ότι, αν και φαίνεται ως σχήμα οξύμωρον, η μεταλλεία συμβαδίζει με την Πράσινη ανάπτυξη και τη βελτίωση του περιβάλλοντος, διατύπωσε ο καθηγητής Κοιτασματολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών Νίκος Σκαρπέλης.

Θα πρέπει να γίνει κατανοητό από όλους ότι υπάρχει διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στον τρόπο εκμετάλλευσης oρυκτών υλών κατά το παρελθόν με αυτόν του παρόντος, είπε, διευκρινίζοντας ότι οι παλαιές εκμεταλλεύσεις δεν ακολουθούσαν αυστηρούς κανόνες προστασίας του περιβάλλοντος.

«Να μην λησμονούμε ότι ιστορικά οι ορυκτές ύλες και η μεταλλευτική βιομηχανία έβγαλαν τη χώρα από μεγάλες οικονομικές κρίσεις. (π.χ. στην Ελλάδα από την δεκαετία του ’50 η βαρειά βιομηχανία ξεκίνησε από μεταλλεία και μεταλλουργικές μονάδες (π.χ. ΛΑΡΚΟ, ΑΛΟΥΜΙΝΙΟ, ΑΕΧΠΛ, Γαλλική Λαυρίου). Κανείς δεν έχει δικαίωμα να εξοστρακίσει μία δραστηριότητα η οποία ιστορικά στήριξε και συνεχίζει να στηρίζει την εξέλιξη της κοινωνίας τηρώντας τις δεσμεύσεις της για προστασία του περιβάλλοντος», σημείωσε ο κ.Σκαρπέλης.

Την ανάληψη πρωτοβουλιών από την επιστημονική κοινότητα, «ώστε να μεταστραφεί η άποψη της κοινής γνώμης από διαρκή αντίδραση στη μεταλλευτική - μεταλλουργική δραστηριότητα τουλάχιστον σε ανοχή, προβάλλοντας τα θετικά σημεία της δραστηριότητας και πείθοντάς ότι, με τη βοήθεια της επιστήμης και της τεχνολογίας, οι όποιες δυσμενείς επιπτώσεις στο περιβάλλον αντιμετωπίζονται με το ελάχιστο κόστος», πρότεινε ο καθηγητής ΕΜΠ Κωνσταντίνος Τσακαλάκης.

Στα σημαντικότερα γεωθερμικά πεδία της Βόρειας Ελλάδας αναφέρθηκε ο γεωλόγος του ΙΓΜΕ, Απόστολος Αρβανίτης.

Aυτά, όπως είπε, εντοπίζονται ανατολικά της Θεσσαλονίκης και πιο συγκεκριμένα στις λεκάνες Μυγδονίας, Στρυμόνα, Στρυμονικού Κόλπου, Δέλτα του Νέστου, Ξάνθης -Κομοτηνής, και Αλεξανδρούπολης -δέλτα Έβρου, ενώ σημαντικό ενδιαφέρον παρουσιάζει και η Σαμοθράκη, όπου τρεις γεωτρήσεις βάθους 40-120 m, που ανορύχθηκαν στο χώρο των θερμών πηγών, παράγουν μεγάλες ποσότητες ρευστών με τη θερμοκρασία των νερών να φτάνει μέχρι και τους 99oC.

Ωστόσο, όπως διευκρίνισε ο κ.Αρβανίτης, παρά το μεγάλο γεωθερμικό δυναμικό του Βορειοελλαδικού χώρου η αξιοποίησή του βρίσκεται σε χαμηλά επίπεδα και περιορίζεται στη θέρμανση κάποιων θερμοκηπιακών μονάδων (Νιγρίτα, Σιδηρόκαστρο, Λαγκαδάς, Ν.Απολλωνία, Ν. Εράσμιο), στη θέρμανση εδάφους για καλλιέργεια σπαραγγιών (Ν. Εράσμιο, Νυμφόπετρα, Μυρωδάτο), στη θέρμανση χώρων (εγκαταστάσεις Λουτρών Τραϊανούπολης και Ν. Απολλωνίας, Γυμνάσιο στις Θέρμες Ξάνθης), στην ξήρανση αγροτικών προϊόντων (Ν. Εράσμιο Ξάνθης), σε υδατοκαλλιέργειες (αντιπαγετική προστασία λιμνοδεξαμενών στο Πόρτο Λάγος και στο Νέο Εράσμιο Ν. Ξάνθης), στην καλλιέργεια του μικροφύκους Spirulina (Θερμά Νιγρίτας Ν. Σερρών) και τέλος στη λουτροθεραπεία και τον ιαματικό τουρισμό (Αριδαία, Λαγκαδάς, Ν. Απολλωνία, Άγκιστρο, Σιδηρόκαστρο, Νιγρίτα, Ελευθερές, Τραϊανούπολη, Σαμοθράκη, Κασσάνδρα κ.ά.).

Η περιορισμένη αξιοποίηση των γεωθερμικών πεδίων αποδίδεται, μεταξύ άλλων, στο υφιστάμενο νομικό πλαίσιο (Ν. 3175/2003) και στο γεγονός ότι το γεωθερμικό δυναμικό αντιμετωπίζεται με βάση το Μεταλλευτικό Κώδικα και όχι σαν Ανανεώσιμη Πηγή Ενέργειας, διευκρίνισε ο κ.Αρβανίτης.

(Πηγή:www.evdomi.gr)

Κυριακή 30 Μαΐου 2010

Δημιουργήθηκε το πρώτο συνθετικό ζωντανό κύτταρο - Ένα βήμα πιο κοντά στην τεχνητή ζωή

Αμερικανοί επιστήμονες, μετά από πολλά χρόνια ερευνών, κατόρθωσαν, για πρώτη φορά, να δημιουργήσουν ένα συνθετικό ζωντανό κύτταρο, ένα σημαντικό επιστημονικό ορόσημο που φέρνει ένα βήμα πιο κοντά στην τεχνητή ζωή.

Οι ερευνητές, υπό τον δρα Κρεγκ Βέντερ, ο οποίος είχε πρωτοστατήσει και στην ανάγνωση του ανθρωπίνου γονιδιώματος, ενώ το 2003 είχε δημιουργήσει τον πρώτο συνθετικό ιό, ανέπτυξαν τεχνητά το γενετικό "λογισμικό" (γονιδίωμα) ενός βακτηρίου και στη συνέχεια το εισήγαγαν σε ένα κύτταρο. Δημιουργήθηκε έτσι ένα μικρόβιο με συνθετικό DNA, που δεν αποτελεί ακόμα μια πλήρως τεχνητή ζωή, αλλά ανοίγει το δρόμο γι' αυτήν στο μέλλον.

"Πρόκειται για το πρώτο αυτό-αναπαραγόμενο είδος στον πλανήτη μας, του οποίου ο πατέρας είναι ένας κομπιούτερ", δήλωσε ο Βέντερ. Το επίτευγμα των ερευνητών του Ινστιτούτου Κρεγκ Βέντερ, που παρουσιάστηκε στο περιοδικό "Science", σύμφωνα με το BBC και το πρακτορείο Ρόιτερ, χαιρετίστηκε σαν σημαντικό επιστημονικό βήμα, όμως οι επικριτές επεσήμαναν ότι η δημιουργία συνθετικών οργανισμών γεννά πολλούς κινδύνους. Από την πλευρά τους, οι ερευνητές ευελπιστούν ότι ο σχεδιασμός τεχνητών βακτηριακών κυττάρων θα επιτρέψει την ανάπτυξη νέων φαρμάκων, αλλά και καυσίμων, ενώ μπορεί να βοηθήσει ακόμα και στην απορρόφηση των "αερίων του θερμοκηπίου" και στην κλιματική αλλαγή.

Στο συνθετικό κύτταρο του Βέντερ, μόνο το γονιδίωμα είναι πραγματικά συνθετικό. Όπως είπε ο Βέντερ, είναι σαν να δημιουργεί κανείς νέο "λογισμικό" για ένα κύτταρο. Οι ερευνητές αντέγραψαν ένα υπάρχον βακτηριακό γονιδίωμα, στη συνέχεια αποκωδικοποίησαν τον γενετικό κώδικά του και χημικά ανακατασκεύασαν ένα αντίγραφό του.

Όπως ανέφερε ο Βέντερ, με τον τρόπο αυτό δημιουργούνται τεχνητά χρωμοσώματα που "μεταφυτεύονται" σε ένα κύτταρο υποδοχής, αποτελώντας έτσι ένα διαφορετικό οργανισμό, καθώς το κύτταρο "διαβάζει" το διαφορετικό γονιδίωμα που έχει εισαχθεί σε αυτό και μετατρέπεται πλέον σε νέο είδος ζωής με βάση τις εντολές του νέου συνθετικού γενετικού κώδικα. Είναι η πρώτη φορά, όπως τόνισε ο πρωτοπόρος (και αμφιλεγόμενος) αμερικανός γενετιστής, που ένα συνθετικό DNA ελέγχει πλήρως ένα ζωντανό κύτταρο.

Ο Βέντερ εκτίμησε ότι η ανακάλυψή του μπορεί να οδηγήσει σε μια νέα βιομηχανική επανάσταση. "Αν μπορούμε όντως να κάνουμε τα κύτταρα να παράγουν ό,τι θέλουμε, θα μπορούσαν να μας βοηθήσουν να ξεφορτωθούμε το πετρέλαιο και να αντιστρέψουμε ένα μέρος της ζημιάς στο περιβάλλον, μέσω απορρόφησης του διοξειδίου του άνθρακα (σ.σ. από συνθετικούς μικρο-οργανισμούς, όπως ειδικά φύκια)".

Ήδη το Ινστιτούτο του Βέντερ συνεργάζεται με εταιρίες πετρελαιοειδών και φαρμακευτικές εταιρίες για την ανάπτυξη βακτηρίων που θα παράγουν εναλλακτικά καύσιμα, νέα φάρμακα και εμβόλια.

Οι επικριτές όμως θεωρούν ότι υπερτιμάται η σημασία της ανακάλυψης και υποτιμώνται οι δυνητικοί κίνδυνοι, θεωρώντας ότι η απελευθέρωση νέων οργανισμών στο περιβάλλον μπορεί να αποβεί καταστροφική, δημιουργώντας ένα νέο είδος μόλυνσης, αλλά και κινδύνους για την υγεία, καθώς επίσης απειλές νέου τύπου βιο-τρομοκρατίας. Όμως ο Βέντερ υποστηρίζει ότι ο ίδιος πρωτοστατεί, ώστε να υπάρξουν οι κατάλληλες ρυθμίσεις και οι ηθικοί περιορισμοί σε κρατικό επίπεδο που θα διασφαλίζουν το νέο επιστημονικό πεδίο.

Η αρμόδια επιτροπή του Κογκρέσου των ΗΠΑ προγραμμάτισε ήδη ακρόαση για την επόμενη εβδομάδα, προκειμένου να συζητήσει τις επιπτώσεις της νέας ανακάλυψης, ενώ ο πρόεδρος Ομπάμα ζήτησε από την επιτροπή βιοηθικής των ΗΠΑ να μελετήσει το ζήτημα και να αποφανθεί.

Για την πρωτότυπη επιστημονική εργασία (με συνδρομή) στη διεύθυνση: http://www.sciencemag.org/cgi/content/abstract/science.1190719

(Πηγή:www.evdomi.gr)

Συσκευές ευφυούς σύνθεσης φωνής και ανίχνευσης συναισθήματος μπαίνουν στην καθημερινότητα του πολίτη

Τα άτομα με διαταραχές λόγου έχουν πλέον στη διάθεσή τους τις εφαρμογές της βιοϊατρικής τεχνολογίας, που τους επιτρέπουν να επικοινωνούν, αλλά και να γίνονται κατανοητοί από τους άλλους. Αν και οι τεχνολογίες αυτόματης αναγνώρισης φωνής και ομιλίας έχουν μπει για τα καλά στην καθημερινότητα, τα χρησιμοποιούμενα μέσα εξακολουθούν να είναι δύσχρηστα για τα άτομα με διαταραχές στην ομιλία. Χάρη, όμως, στις νεώτερες εξελίξεις που αφορούν την ευφυή σύνθεση τεχνητής φωνής, τα άτομα αυτά μπορούν να χρησιμοποιήσουν εύκολα νέου τύπου συσκευές, όπως η διαδραστική τηλεόραση, το κινητό τηλέφωνο κ.λπ.

Οι κλινικές εφαρμογές των τεχνολογιών της ομιλίας και του λόγου, που αφορούν ευρύ φάσμα εφαρμογών υγείας σε άτομα με ειδικές ανάγκες, ηλικιωμένους, χρόνια πάσχοντες κ.λπ θα παρουσιαστούν από τον καθηγητή του Πανεπιστημίου του Σέφιλντ, Mark Hawley, στο Παγκόσμιο Συνέδριο για τη Βιοϊατρική Τεχνολογία και Πληροφορική - MEDICON 2010, που ξεκινά σήμερα Πέμπτη, και θα ολοκληρωθεί στις 30 Μαΐου, στη Χαλκιδική.

Όπως ανέφερε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο πρόεδρος της οργανωτικής επιτροπής του συνεδρίου, επίκουρος καθηγητής της Ιατρικής Σχολής του ΑΠΘ, Παναγιώτης Μπαμίδης, οι τεχνικές επεξεργασίας λόγου αφορούν ανθρώπους, οι οποίοι για κάποιο λόγο δεν μιλούν καθαρά με συνέπεια να μη τους καταλαβαίνουν τα άτομα του περιβάλλοντός τους και δυσκολεύονται να επικοινωνήσουν. Χάρη στο λογισμικό, που χρησιμοποιούν οι τεχνικές επεξεργασίας λόγου, η φωνή των ατόμων αυτών «μεταφράζεται» μηχανικά και έτσι μπορούν οι άλλοι να καταλαβαίνουν τι λένε. Οι νέες τεχνολογίες μπορούν ακόμη να χρησιμοποιηθούν και για την εκπαίδευση των ατόμων με προβλήματα λόγου.

Συσκευές ανίχνευσης συναισθήματος

Οι τεχνολογίες ανίχνευσης του ανθρώπινου συναισθήματος έχουν πλέον φτάσει στο σημείο να μπορούν να χρησιμοποιηθούν σοβαρά εκτός εργαστηρίου, δηλαδή σε πραγματικές συνθήκες. Αισθητήρες, που φοριούνται, ή κάμερες συνδεδεμένες με κατάλληλα μαθηματικά μοντέλα και εργαλεία, είναι σε θέση να διαπιστώνουν τη συναισθηματική και νοητική κατάσταση του χρήστη, μέσω ενός υπολογιστή, σε συνθήκες καθημερινής διαβίωσης στο σπίτι, στο σχολείο και αλλού.

Οι τεχνολογίες, που θα παρουσιάσει στο συνέδριο η διεθνούς φήμης, αιγυπτιακής καταγωγής ερευνήτρια, Rana el Kaliouby, από το MIT Media Lab, μπορούν να εφαρμοστούν στην κλινική και βιοϊατρική έρευνα, ώστε να μελετηθούν οι διαταραχές της ψυχικής υγείας και ανάπτυξης, όπως ο αυτισμός, καθώς και οι διαταραχές, που σχετίζονται με το στρες.

(Πηγή:www.evdomi.gr)

Υποθαλάσσιες γεωτρήσεις: ένα επικίνδυνο «παιχνίδι» στα όρια της γεωλογίας, της γεωγραφίας και της τεχνολογίας

Η πηγή του πετρελαίου που βγαίνει ορμητικά και ρυπαίνει ασταμάτητα τον Κόλπο του Μεξικού, βρίσκεται 4,5 χιλιόμετρα κάτω από τον πυθμένα της θάλασσας. Εως τη γεώτρηση της ΒΡ ήταν παγιδευμένο σε βραχώδη στρώματα που σχηματίσθηκαν κατά την τριτογενή περίοδο, δηλαδή πριν από εκατομμύρια χρόνια. Οι θερμοκρασίες σε εκείνο το υπόστρωμα της Γης φτάνουν τους χιλιάδες βαθμούς Κελσίου. Η εξόρυξη σε τέτοια βάθη είναι ένα ταξίδι στην κόλαση, όπως σημειώνει το περιοδικό "Der Spiegel". Αλλά πετρελαϊκές εταιρίες όπως η BP, η ExxonMobil, η Shell και η Chevron τολμούν να κάνουν όλο και πιο συχνά αυτό το ταξίδι τα τελευταία χρόνια.

Η αμερικανική κυβέρνηση εκτιμά ότι κάτω από τον πυθμένα του Κόλπου του Μεξικού υπάρχουν 60 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου. Αυτή η ποσότητα θα επαρκούσε για να καλύψει τις ενεργειακές ανάγκες των ΗΠΑ για σχεδόν μια δεκαετία. Το ερώτημα που ανακύπτει, ωστόσο, είναι πόσο επικίνδυνες είναι οι υποθαλάσσιες γεωτρήσεις. Μια απάντηση έχει δώσει ήδη ο διευθύνων σύμβουλος της BP Τόνι Χάιουαρντ: «Η βιομηχανία της ενέργειας δουλεύει σαφώς στα όρια της γεωλογίας, της γεωγραφίας και της τεχνολογίας». Ο ναύαρχος του αμερικανικού λιμενικού σώματος Θαντ Αλεν, στον οποίο έχει ανατεθεί από τον πρόεδρο Ομπάμα ο συντονισμός της επιχείρησης ελέγχου της πετρελαιοκηλίδας, διαμαρτυρήθηκε από την πλευρά του για την «τυραννία της απόστασης και την τυραννία του βάθους».

Από αυτές τις απαντήσεις προκύπτει ένα δεύτερο ερώτημα: Μήπως πρέπει να σταματήσουν οι υποθαλάσσιες γεωτρήσεις; «Αυτό που συνέβη στον Κόλπο του Μεξικού είναι ακριβώς αυτό για το οποίο ανησυχούσαμε πάντα», επισημαίνει ο καθηγητής Γεωλογίας Κλάους Μπίτζερ, υπογραμμίζοντας ότι οι πετρελαϊκές εταιρίες «ανακατεύονται με πράγματα που θα ήταν καλύτερα να τα άφηναν στην ησυχία τους». Εάν οι εταιρίες εξακολουθήσουν να τρυπούν σε όλο και πιο βαθιά νερά - προσθέτει ο ίδιος - θα ζούμε πιο συχνά καταστροφές σαν αυτή που χτύπησε τις πολιτείες της Λουιζιάνα, της Αλαμπάμα, του Μισισιπή και της Φλόριντα.

Κοιτάσματα πετρελαίου κάτω από τον πυθμένα των ωκεανών βρίσκονται διάσπαρτα σε όλο τον πλανήτη. Υπάρχουν στη Μαγαδασκάρη και στο Κέρας της Αφρικής, στη Γροιλανδία και την Αραβική Χερσόνησο, στον Ατλαντικό. Τα νερά σε αυτές τις περιοχές έγιναν κάτι σαν παιδική χαρά για τη βιομηχανία της ενέργειας. Όμως, αυτός ο ενθουσιασμός για «παιχνίδι» γεννήθηκε από ανάγκη. Για κάποιες πετρελαϊκές οι υποθαλάσσιες γεωτρήσεις είναι η μόνη επιλογή που έχουν.

Οι εταιρίες που δεν έχουν πρόσβαση σε ηπειρωτικά κοιτάσματα στην Ασία και τη Λατινική Αμερική προέρχονται κυρίως από τη Δύση. Κι αυτό γιατί αυτά τα κοιτάσματα ελέγχονται πλέον από κρατικές εταιρίες πετρελαίου όπως η Saudi Aramco στη Σαουδική Αραβία, η Gazprom στη Ρωσία, η NIOC στο Ιράν και η PDVSA στη Βενεζουέλα. Αυτές οι εταιρίες είναι οι πραγματικοί κολοσσοί του τομέα, καθώς ελέγχουν τα τρία τέταρτα των παγκόσμιων αποθεμάτων.

Αυτοί οι εθνικοί κολοσσοί κρατούν αποστάσεις από τους βαρόνους του πετρελαίου στο Χιούστον, το Λονδίνο και τη Χάγη, καθώς δεν έχουν ανάγκη πλέον από τα χρήματα και την τεχνογνωσία της Δύσης. Εάν χρειαστούν την τελευταία τεχνολογία στον τομέα των γεωτρήσεων απευθύνονται σε εξειδικευμένες εταιρίες, όπως είναι η Schlumberger, η Halliburton και η Transocean. Οι «Big Oil», όπως ονομάζονται ακόμη οι παλιές ιδιωτικές εταιρίες, ελέγχουν πια μόνο το 10% των παγκόσμιων αποθεμάτων πετρελαίου και φυσικού αερίου. Η ΒΡ και παρόμοιες εταιρίες αρκούνται εκ των πραγμάτων στα πιο επικίνδυνα, ακριβά και δύσκολα σχέδια γεωτρήσεων.

«Ο λόγος για τον οποίο η ΒΡ και άλλες εταιρίες φθάνουν στα όρια της εξερεύνησης και της εξόρυξης είναι ότι δεν έχουν άλλη επιλογή», επισημαίνει ο Κλάους Μπίτζερ. Αυτή η μοναδική επιλογή τις υποχρεώνει να επενδύουν δισεκατομμύρια για να ψάχνουν πετρέλαιο σε βάθη που στο παρελθόν δεν θα διανοούνταν καν.

Η εξέδρα Deepwater Horizon στον Κόλπο του Μεξικού κατασκευάστηκε το 2001. Κόστισε 400 εκατομμύρια ευρώ. Ηταν μια από τις πλέον σύγχρονες εξέδρες γεώτρησης στον κόσμο. Μπορούσε να αντέξει κύματα ύψους 12 μέτρων και πολύ δυνατούς ανέμους. Αυτές οι δυνατότητες, ωστόσο, δεν αποκλείουν σοβαρούς κινδύνους. Σε βάθος 1.500 μέτρων η θερμοκρασία είναι γύρω στους 5 βαθμούς Κελσίου. Όμως, το πετρέλαιο αναβλύζει σε θερμοκρασίες βρασμού. Ο συνδυασμός αυτός προκαλεί μεγάλη πίεση στα υλικά. Επιπλέον, όσο μεγαλύτερο είναι το βάθος τόσο αυξάνονται οι τεχνικές απαιτήσεις της γεώτρησης. Δυνατά υποθαλάσσια ρεύματα ασκούν τεράστια πίεση στον αγωγό, ενώ το πετρέλαιο πρέπει να διατηρηθεί όσο πιο ζεστό γίνεται. Σε διαφορετική περίπτωση μπορεί να παγώσει το φυσικό αέριο που περιέχει με αποτέλεσμα να δημιουργηθούν τα λεγόμενα ένυδρα αέρια και να βουλώσουν οι αντλίες.

Ο μεγαλύτερος κίνδυνος, πάντως, προκαλείται από τα ίδια τα υποθαλάσσια κοιτάσματα. Οι εταιρίες πετρελαίου πραγματοποιούν γεωτρήσεις σε βραχώδη στρώματα όπου το κάθε τετραγωνικό εκατοστό δέχεται πίεση ίση με το βάρος ενός αυτοκινήτου μεσαίου μεγέθους. Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο κίνδυνος να πεταχτεί το πετρέλαιο ανεξέλεγκτα είναι πάντα μεγάλος.

Σήμερα, περίπου το 30% της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου προέρχεται από υποθαλάσσιες γεωτρήσεις. Όμως, από βάθη που ξεπερνούν τα 1.500 μέτρα, προέρχεται μόλις το 1% της παγκόσμιας παραγωγής. Παραδόξως, οι «Big Oil» δεν σκέπτονται να εγκαταλείψουν το επικίνδυνο παιχνίδι τους ακόμη και αν αυτό γίνεται σε βάρος του περιβάλλοντος.


(ΑΠΕ-ΜΠΕ - του Περικλή Δημητρολόπουλου)

(Πηγή:www.evdomi.gr)